Божхонада очиқланган қонунбузарлик
Божхона чегараси бу нафақат товарлар ҳаракатини назорат қилувчи ҳудуд, балки мамлакат иқтисодий хавфсизлигини таъминловчи муҳим тизимдир. У давлат бюджетига тушумларни таъминлаш, ички бозорни ҳимоя қилиш ва ҳалол рақобат муҳитини шакллантиришда беқиёс аҳамият касб этади.
Шу боис, божхона органлари томонидан амалга оширилаётган назорат тадбирлари нафақат қонун устуворлигини таъминлаш, балки мамлакат тараққиёти ва аҳоли фаровонлигини мустаҳкамлашга хизмат қилади.
Шу билан бирга, айрим ҳолларда қонунбузар шахслар томонидан божхона тартибларини четлаб ўтиш, товарларни яширинча олиб кириш ёки божхона тўловларидан қочишга уриниш ҳолатлари ҳам учраб туради. Бундай ҳаракатлар давлат иқтисодиётига жиддий зарар, ҳалол тадбиркорлик муҳитига путур етказиши мумкин.
Ана шундай қонунбузарлик ҳолатларидан бири Бухоро вилоят божхона бошқармасининг “Олот” чегара божхона постида аниқланди. Мазкур ҳолатда хорижий давлатдан импорт тартибида олиб кирилган юклар божхона пости ходимлари ҳамда товарларни классификациялаш гуруҳи мутахассислари томонидан белгиланган тартибда синчковлик билан божхона кўригидан ўтказилди.
Текширув жараёнида божхона юк декларациясида қайд этилмаган, умумий қиймати 527 миллион сўмлик агрокимё препаратлари мавжудлиги фош этилди. Ушбу ҳолат товарларни яширин тарзда олиб кириш орқали божхона тўловларидан қочишга уриниш бўлганини кўрсатди.
Дастлабки ҳисоб-китобларга кўра, мазкур маҳсулотлар учун 70 миллион сўмлик божхона тўловлари тўланиши лозим эди. Бироқ қонун талабларига риоя этилмагани сабабли, 4 тоннадан ортиқ юк вақтинча сақловга олинди ва тегишли тартибда расмийлаштириш ишлари бошланди.
Мазкур ҳолат божхона органлари томонидан олиб борилаётган тизимли назорат ва профилактика ишлари самарадорлигини яна бир бор намоён этди. Шунингдек, у тадбиркорлар ва юк ташувчилар учун қонун талабларига қатъий риоя қилиш зарурлигини эслатади.
Хулоса қилиб айтганда, божхона соҳасида шаффофлик ва қонунийликни таъминлаш давлат иқтисодиёти барқарорлигининг муҳим омилидир. Бундай қонунбузарликларнинг ўз вақтида аниқланиши эса нафақат давлат манфаатларини ҳимоя қилади, балки мамлакатимизда соғлом иқтисодий муҳитни мустаҳкамлашга хизмат қилади.
Зариф Комилов, ЎзА мухбири
