100 йиллик васият Ўзбекистонда амалга ошди — Куршат Зўрлу
Қадимий ва навқирон Самарқанд шаҳрида буюк тарихий воқеа рўй берди. 1926 йилда Биринчи Боку туркология қурултойида қабул қилинган, бироқ ўша даврдаги қатағонлар ва мураккаб сиёсий шароитлар туфайли амалга ошмай қолган қарорнинг 100 йиллиги муносабати билан “100 йиллик васият: Самарқанд туркология қурултойи” юқори савияда ташкил этилди.
Самарқанд давлат университети мезбонлик қилган ушбу нуфузли анжуманнинг диққат марказида Туркия Aдолат ва тараққиёт партияси (AК Парти) Раиси ўринбосари, Турк давлатлари билан алоқалар бўлими раҳбари, профессор Куршат Зўрлу бўлди.
Профессор Куршат Зўрлу қурултойнинг очилиш маросимидаги нутқини турк ва ўзбек тилларида сўзлаб, халқаро анжуман иштирокчиларини ҳайратда қолдирди ва чуқур эҳтиромга сазовор бўлди. Туркия Республикаси Президенти Режеп Таййип Ердоғаннинг қизғин саломларини етказган К. Зўрлу, ота юрт Ўзбекистоннинг юраги бўлмиш Самарқандда туркий дунёнинг келажаги қайта шаклланаётганини таъкидлади.
– Бугун биз шунчаки илмий анжуман ўтказаётганимиз йўқ, – деди Куршат Зўрлу ўзбек ва турк тилларидаги ҳаяжонли нутқида. – 1926 йили Бокуда чала қолган, тўсилган ва бир аср давомида кутилган тарихий қурултойни 100 йилдан кейин айнан Самарқандда амалга оширмоқдамиз. Юз йиллик соғинч ва кемтикликни бугун шу ерда тўлдирмоқдамиз. Бундан бир аср муқаддам Бокуда берилган муқаддас ваъда бугун ота юртимиз Ўзбекистоннинг қалби – Самарқанднинг мовий гумбазлари остида ўзининг амалий ифодасини топди.
“Мулоқотларимизда бир-биримизнинг тилларимизда гапиришни уддалашимиз шарт”
Оммавий ахборот воситаларига берган интервюсида ҳам профессор Куршат Зўрлу нима сабабдан ўз нутқида ўзбек ва турк тилларидан биргаликда фойдаланганига алоҳида тўхталиб ўтди:
– Мен бугунги нутқимда ўзбек ва турк тилларини уйғунлаштириб гапиришни мақсад қилдим ва буни онгли равишда танладим. Чунки ишонаманки, биз лоақал ўзаро учрашув, фаолият ва илмий ишларимизда бир-биримизнинг она тилларимизда гаплашишни, бир-биримизни бевосита тушунишни уддалай олсак, бунга ҳаракат қилсак, туркий тиллар оиласи келажакда бутунлай бошқача, янада юксак ва қудратли бир нуқтага етиб боради.
Президент Режеп Таййип Ердоғаннинг ҳам бу борадаги сиёсий иродаси жуда қатъий, аниқ ва равшандир.
К. Зўрлу ўз сўзида турк дунёсининг келажагида тил ва маданий алоқалар белгиловчи рол ўйнашини, умумий тил ва ягона алифбо турк давлатлари ўртасидаги сиёсий, иқтисодий ҳамда маданий интеграциянинг энг стратегик ва фундаментал омили эканини кучли далиллар билан асослаб берди.
Буюк мутафаккир Исмоил Ғаспралининг “Тилда, фикрда, ишда бирлик” деган ғояси бугун Туркия ва Ўзбекистон етакчилигида аниқ лойиҳалар билан қувватланаётганини айтган К. Зўрлу яқин кунлардаги режаларни ҳам эълон қилди. Унга кўра, шу ойнинг ўзида Истанбулда “Турк дунёси умумий туркча имтиҳон тизими” (ТУДСЕС) лойиҳасининг катта тақдимоти ўтказилади. Кейин Кожаэлида Турк дунёси ёшлар оромгоҳи ташкил этилади ва куз фаслида бўлиб ўтадиган Турк давлатлари ташкилотининг саммитига тайёргарликлар якунланади.
Нутқи якунида профессор Куршат Зўрлу Туркия ва Ўзбекистон ўртасидаги ўзаро муносабатларга юқори баҳо бериб, икки қардош мамлакат алоқалари ўз тарихидаги энг кучли, енг ишончли ва сермаҳсул даврини бошдан кечираётганини алоҳида эътироф этди.
