Ўзбекистон ва Қозоғистон Президентлари Бухоронинг тарихий мероси билан танишдилар
Қозоғистон Республикаси Президенти Қасим-Жомарт Тоқаев Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёев билан биргаликда қадимий Бухоронинг дунёга машҳур ёдгорликлари – Арк қўрғони, Пои Калон ва Лаби Ҳовуз ансамблларини зиёрат қилди.
Олий мартабали меҳмонга ушбу ноёб ёдгорликларнинг тарихи, меъморчилиги ҳамда Шарқ илм-фани, маданияти ва шаҳарсозлиги тараққиётида тутган ўрни ҳақида батафсил маълумот берилди.
Ташрифнинг биринчи манзили – кўп асрлар давомида Бухоронинг сиёсий ва маъмурий маркази бўлиб хизмат қилган Арк қалъаси бўлди. Археологик ва тарихий маълумотларга кўра, қалъа узоқ вақт давомида шаклланиб келган ва яқин тарихдаги даврдан бошлаб Бухоро ҳукмдорларининг қароргоҳи бўлган. Бугунги кунда Арк ЮНEСКО Бутунжаҳон мероси рўйхатига киритилган Бухоро тарихий марказининг асосий рамзларидан бири ва муҳим қисми ҳисобланади.
Шундан сўнг етакчилар Марказий Осиёнинг энг улуғвор меъморий мажмуаларидан бири Пои Калон ансамблига ташриф буюрдилар. 1127 йилда бунёд этилган машҳур Калон минораси мажмуанинг энг диққатга сазовор обидаси бўлиб, у асрлар давомида нафақат Бухоро меъморчилиги намунаси, балки шаҳарнинг ҳақиқий “ташриф қоғози” бўлиб хизмат қилган.
Ансамбль таркибига XVI аср бошларига оид Калон масжиди ва Мир Араб мадрасаси ҳам киради. Ушбу мажмуа ҳақли равишда шайбонийлар давридаги Бухоронинг дурдоналаридан бири ҳисобланади.
Қадимий ҳовуз атрофида қурилган Лаби Ҳовуз мажмуаси олий мартабали меҳмонда катта таассурот уйғотди. Мажмуа таркибига Кўкалдош мадрасаси, Нодир Девонбеги мадрасаси ва хонақоҳи киради. Бу жой асрлар давомида маҳаллий аҳоли, саёҳатчилар ва олимларни ўзига жалб қилувчи маскан бўлиб келган ҳамда ўрта асрлардаги Бухоронинг ўзига хос муҳитини бугунги кунгача сақлаб қолган.
Шунингдек, ташриф давомида халқ ҳунармандчилиги ва анъанавий безак санъати намуналари, меъморий обидалардаги нақшларнинг ўзига хослиги намойиш этилди.
Олий мартабали меҳмонга Бухоронинг Буюк ипак йўлидаги ислом цивилизациясининг энг йирик илм-фан, таълим ва савдо марказларидан бири сифатидаги кўп асрлик тарихи ҳақида сўзлаб берилди.
Таъкидлаш жоизки, Бухоро бутун минтақа учун муҳим маънавий-маърифий макон ҳам эди. Бу ерда ўз вақтида қозоқ зиёлилари ва маърифатпарварларининг кўплаб таниқли намояндалари таҳсил олган, бу эса халқларимиз умумий тарихий-маданий меросининг алоҳида саҳифасини ташкил этади. Хусусан, қозоқ адабиёти, маънавияти ва ижтимоий тафаккури ривожига сезиларли ҳисса қўшган Машҳур Жусуп Кўпеев, Нуржон Наушабаев, Шортанбай Қанай ўғли, Султонмаҳмут Тўрайғиров ва бошқаларнинг номлари Бухоро мадрасалари билан боғлиқ.
