Миллат кeлажагига қўйилган қонуний қадам
“Лотин ёзувига асосланган ўзбек алифбосини жорий этиш тўғрисида”ги Қонунга ўзгартириш киритиш борасидаги қарор муҳокамаси юзасидан мулоҳазалар
Нега бу масала бутун жамиятни ташвишга солади
Тил миллатнинг руҳи, тарихнинг тирик шоҳиди ва келажакнинг энг ишончли кўпригидир. Ҳар бир ёзув ислоҳоти, у қанчалик техник кўринмасин, аслида миллатнинг ўзлигини қандай сақлаши, дунё билан қандай тил топиши ҳақидаги туб масаладир. Шу маънода, Ўзбекистон Республикаси Сенатининг 19-ялпи мажлисида “Лотин ёзувига асосланган ўзбек алифбосини жорий этиш тўғрисида”ги Қонунга ўзгартириш киритиш ҳақидаги Қонуннинг маъқулланиши нафақат ҳуқуқий-техник, балки чуқур илмий-педагогик ва маданий-маънавий воқеалардан бири сифатида баҳоланиши лозим.
Ушбу мақолада мазкур Қонуннинг мазмун-моҳияти, унинг қабул қилинишига олиб келган сабаблар, тил сиёсатидаги ўрни, шунингдек педагогик ва нотиқлик нуқтаи назаридан аҳамияти таҳлил қилинади. Муаллиф сифатида бизнинг мақсадимиз — жамоатчиликка ислоҳотнинг мазмунини илмий асосланган ҳолда, аммо оммабоп тилда етказиш, шу билан бирга алифбо тақдири атрофидаги турли қарашларни холисона кўриб чиқишдир.
Ислоҳотнинг тарихий-ҳуқуқий замини: 30 йиллик изланиш натижаси
Ўзбек ёзувини лотин графикасига ўтказиш жараёни мустақилликнинг дастлабки йилларидаёқ, 1993 йилда қабул қилинган “Лотин ёзувига асосланган ўзбек алифбосини жорий этиш тўғрисида”ги Қонун билан бошланган эди. Амалиёт кўрсатганидек, дастлабки лойиҳа бир қатор ноқулайликларни келтириб чиқарди, натижада 1995 йилда алифбонинг қайта кўриб чиқилган таҳрири қабул қилинди. Ана шу таҳрирда “Ш”, “Ч”, “Ў”, “Ғ” каби икки ва ундан ортиқ белгидан ташкил топган ҳарф бирикмалари сақланиб қолди. Бу қарор ўша даврнинг техник ва услубий шароитларидан келиб чиққан бўлса-да, кейинги чораклар давомида жиддий амалий муаммоларга сабаб бўлди.
Алифбони такомиллаштириш зарурати ҳақидаги баҳс-мунозаралар деярли 30 йилдан буён давом этиб келмоқда. 2023 йил июль ойида Президент Шавкат Мирзиёев Тошкент сайловчилари билан бўлган учрашувда алифбони қайта кўриб чиқиш ташаббуси билан чиққани ушбу жараёнга янги туртки берди. Шундан сўнг бир неча йил давомида тил мутахассислари, олимлар, IT соҳаси вакиллари ва кенг жамоатчилик иштирокида кенг кўламли муҳокамалар, илмий анжуманлар ва оммавий сўровлар ўтказилди.
Якуний натижа сифатида Олий Мажлис Қонунчилик палатаси 2026 йил 7 июльдаги ялпи мажлисида тегишли қонун лойиҳасини бир овоздан, бирданига уч ўқишда қабул қилиб, Сенатга юборди. Сенат эса ўз навбатида 19 ялпи мажлисида ушбу ҳужжатни синчиклаб муҳокама қилиб, маъқуллади ва кўриб чиқиш учун мамлакат Президентига тақдим этди. Бу — қонун ижодкорлиги жараёнининг барча босқичларида илмий асослилик ва институционал изчилликка амал қилинганидан далолат беради.
Давлат тили сиёсати контекстида ислоҳотнинг ўрни
Сўнгги йилларда мамлакатимизда ўзбек тилини ривожлантириш, унинг давлат тили сифатидаги мақомини мустаҳкамлаш борасида тизимли чора-тадбирлар амалга оширилмоқда. Давлат тили тўғрисидаги қонунчиликни такомиллаштириш, тил сиёсатини мувофиқлаштирувчи институционал механизмларни кучайтириш, таълим тизимида она тилига эътиборни ошириш каби ислоҳотлар изчил давом этмоқда. Шу билан бир қаторда, ўзбек тилининг халқаро майдондаги нуфузи ҳам ортиб бормоқда. Бу эса тилнинг нафақат ички, балки ташқи миқёсда ҳам рақобатбардош бўлишини тақозо этади.
Ана шундай кенг кўламли тил сиёсати фонида, алифбо ислоҳоти алоҳида ажралиб турадиган, аммо барча бошқа йўналишлар билан узвий боғлиқ бўлган ҳалқа ҳисобланади. Зеро, ёзув тизими қанчалик мукаммал бўлса, тил таълими, луғатшунослик, таржимашунослик, оммавий ахборот воситалари ва рақамли технологиялар соҳасидаги барча кейинги ислоҳотлар ҳам шунчалик самарали кечади. Шу маънода, мазкур Қонунни алоҳида, изоляцияланган ҳодиса сифатида эмас, балки давлат тили сиёсатининг мантиқий бир қисми сифатида баҳолаш тўғрироқ бўлади.
Тил сиёсати назариясида “корпус режалаштириш" деб аталувчи йўналиш айнан ёзув, имло ва терминология масалаларини қамраб олади. Ўзбекистонда амалга оширилаётган алифбо ислоҳоти халқаро тажрибада синалган ушбу ёндашувга мос равишда, илмий жамоатчилик, қонун чиқарувчи органлар ва ижро этувчи ҳокимият ўртасидаги изчил ҳамкорлик асосида олиб борилмоқда, бу эса ислоҳотнинг институционал пишиқлигидан далолат беради.
Қонуннинг мазмун-моҳияти: “бир товуш — бир ҳарф” тамойилига қайтиш
Қонун моҳиятан алифбони тубдан ўзгартирмайди, балки ундаги тўртта “муаммоли ҳарф”ни замонавий талаблар асосида такомиллаштиришни назарда тутади. Хусусан, амалдаги Ш ўрнига Ş, Ч ўрнига Ç, Ў ўрнига Ö, Ғ ўрнига Ğ ҳарфлари таклиф этилмоқда. Натижада, алифбо таркиби 26 та ҳарф ва 3 та ҳарфлар бирикмаси ўрнига 28 та ҳарф ҳамда 1 та тутуқ белгисидан (апостроф) иборат бўлади.
Лойиҳа муаллиф-олимларининг асосий ғояси ёзувни халқаро тан олинган “бир товуш — бир ҳарф” тамойилига яқинлаштиришдир. Тил назариясида бу тамойил фонографик ёзувнинг энг юқори самарадорлик мезони ҳисобланади: ҳар бир товуш биргина график белги билан ифодаланганда, ўқиш-ёзиш жараёни анча соддалашади, орфографик хатоликлар камаяди ва тил ўрганиш, хусусан бошланғич синф ўқувчилари учун саводхонлик даражаси ортади.
“Таклиф этилаётган ислоҳот — шунчаки техник ўзгариш эмас”, — дейди қонун лойиҳаси бўйича маърузачи, сенатор Одилжон Маматкаримов, алифбо ислоҳ этилиши 1995-йилдаги таҳрирдан кейин тўпланган кўплаб амалий қийинчиликларни бартараф этишга хизмат қилишини таъкидлаб.
Диққатга сазовор жиҳати шундаки, мазкур ўзгариш алифбони бутунлай янгиси билан алмаштириш эмас, балки мавжуд тизимдаги номукаммал бўғинларни бартараф этишга қаратилган “нуқтали” ислоҳотдир. Бу ёндашув жамиятда кенг тарқалган “алифбо яна бир бор тубдан ўзгаради” деган нотўғри тасаввурни йўққа чиқаради ва ислоҳотнинг моҳиятини тўғри тушунишга хизмат қилади.
Рақамли давр талаби: Униcоде, клавиатура ва технологик мослашув
Замонавий ахборот жамиятида ёзув тизимининг технологик мослашувчанлиги тил сиёсатининг ажралмас қисмига айланди. Амалдаги Ў ва Ғ ҳарфлари ҳарф ҳамда тиниш белгиси ёрдамида сунъий тарзда ҳосил қилингани боис халқаро Униcоде белгилар жадвалида мустақил ҳарф сифатида кодланмаган. Бу эса амалиётда жиддий техник муаммоларни келтириб чиқармоқда: мутахассисларнинг таъкидлашича, компьютерда бу ҳарфларни териш учун баъзи ҳолатларда олтитагача ҳаракатни бажариш талаб этилади, натижада амалиётда уларни ёзишнинг ўндан ортиқ норасмий варианти шаклланиб қолган.
Бундай номувофиқлик фақат қулайлик масаласи эмас — у давлат ахборот тизимлари, электрон ҳукумат хизматлари, автоматик таржима дастурлари, электрон луғатлар ва сунъий интеллект асосидаги тил технологияларининг ривожланишига жиддий тўсиқ бўлмоқда. Масалан, автоматик саралаш тизимларида “Ш” билан бошланадиган сўзлар “С” ҳарфи билан бошланадиган сўзлар қаторига нотўғри тушиб қолиши каби ҳолатлар амалиётда кўп учрайди.
Таклиф этилаётган Ғ, Ў, Ш ва Ч ҳарфлари халқаро Униcоде стандартида мустақил кодга эга бўлиб, дунёнинг турли дастурий таъминот платформалари томонидан барқарор қўллаб-қувватланади. Бу ҳолат ўзбек тилини рақамлаштириш, давлат хизматларини электронлаштириш ва сунъий интеллект асосидаги тил моделларини ривожлантириш борасидаги стратегик вазифаларни амалга оширишда муҳим аҳамият касб этади. Шу маънода, Сенат мажлисида Рақамли технологиялар вазирлиги вакили ҳам давлат ахборот тизимлари, маълумотлар базалари ва ҳужжат айланиши янгиланган алифбога мос равишда қайта созланиши режалаштирилганини алоҳида таъкидлади.
Фуқаролар ҳуқуқ ва манфаатларини ҳимоя қилиш кафолатлари
Ҳар қандай ёзув ислоҳотининг энг нозик жиҳати — уни амалиётга татбиқ этиш давридаги ижтимоий-ҳуқуқий изчилликни таъминлашдир. Қонун ишлаб чиқувчилар бу масалага алоҳида эътибор қаратиб, амалдаги алифбо асосида расмийлаштирилган ҳужжатлар, миллий валюта ва қимматли қоғозларнинг муомалада бўлишига тўсқинлик қилинмаслигини қонунан мустаҳкамладилар. Бу фуқароларнинг ҳуқуқий барқарорликка бўлган ишончини сақлаб қолишга қаратилган муҳим кафолатдир.
Шунингдек, давлат органлари ва ташкилотларининг айрим рамзий белгилари, пешлавҳа ва кўрсаткичларидан улар яроқсиз ҳолатга келгунича ёхуд белгиланган муддатгача фойдаланишга рухсат берилиши назарда тутилган. Бундай босқичма-босқич ёндашув — ислоҳотнинг мажбурий эмас, балки табиий ва босқичли тарзда ҳаётга татбиқ этилишини таъминлайди, бу эса жамиятда ортиқча ижтимоий кескинлик ва молиявий юкнинг олдини олади.
Педагогик-герменевтик ва нотиқлик нуқтаи назаридан мулоҳазалар
Кўп йиллик педагогик фаолиятим, хусусан нутқ маданияти, нотиқлик санъати ҳамда араб ва лотин ёзувига асосланган алифболарни ўқитиш тажрибам нуқтаи назаридан қараганда, ушбу ислоҳотнинг энг муҳим жиҳати – у тилни “график қобиқ”дан эмас, балки жонли нутқ мантиғидан келиб чиқиб ислоҳ қилишга интилишидир. Герменевтик ёндашув нуқтаи назаридан, ёзув – матнни тушуниш ва талқин қилишнинг воситаси бўлиб, у қанчалик товушга яқин бўлса, ўқувчи ва тил ўрганувчи учун матнни идрок этиш шунчалик табиий ва хатосиз кечади.
Педагогик амалиётда “Ш” ва “Ч” каби ҳарф бирикмаларининг болалар томонидан нотўғри бўғинларга ажратилиши, транслитерация жараёнида чалкашликларга сабаб бўлиши каби ҳолатлар кўп учрайди. Янги таклиф этилаётган бир белгили ҳарфлар бошланғич таълим босқичида саводхонликни шакллантириш жараёнини сезиларли даражада соддалаштириши, шунингдек нотиқлик санъати ва оғзаки нутқ билан ёзма нутқ ўртасидаги мослигини кучайтириши мумкин.
Айни пайтда, араб ёзуви асосидаги меросимизни ўрганиш нуқтаи назаридан ҳам, товуш ва белги ўртасидаги аниқ мутаносиблик тамойили катта аҳамиятга эга. Ҳар иккала ёзув тизимини қиёсий ўргатиш тажрибаси шуни кўрсатадики, ёзувнинг ички мантиғи қанчалик изчил бўлса, тил ва ёзув маданиятини авлоддан-авлодга узатиш жараёни шунчалик самарали кечади.
Мунозарали жиҳатлар ва илмий холислик тақозоси
Ҳар қандай жиддий ислоҳот каби, ушбу қонун лойиҳаси ҳам жамиятда турлича қарашларни келтириб чиқарди. Баъзи мутахассислар ислоҳот билан боғлиқ қўшимча молиявий харажатлар – ҳужжатларни қайта расмийлаштириш, дастурий таъминотни янгилаш, таълим материалларини қайта нашр этиш каби жараёнларнинг юкини алоҳида таъкидлашади. Бошқа бир гуруҳ мутахассислар эса бу харажатларнинг аксарияти навбатдаги табиий янгиланиш жараёнларида, яъни янги стандарт асосида амалга оширилишини, шунинг учун ортиқча молиявий ташвиш асоссиз эканини таъкидлайди.
Яна бир муҳим савол: “нг” ҳарфлар бирикмасининг тақдири билан боғлиқ. Айрим мутахассислар “Ш” ва “Ч” ни ислоҳ қилар эканмиз, “нг”ни ҳам бир хил мантиқ асосида кўриб чиқиш лозимлигини таъкидлайди, бироқ лойиҳа муаллифлари бу товушнинг бошқа тил ҳодисаларидан фарқли хусусиятларга эга эканини асос қилиб олиб, уни ҳозирча ўзгартирмасликни маъқул топганлар. Илмий холислик нуқтаи назаридан, бундай мунозараларнинг давом этиши – тилшуносликнинг тирик ва ривожланувчи фан эканини, алифбо эса якуний эмас, балки доимий такомиллашувчи тизим эканини яна бир бор тасдиқлайди.
Қардош туркий халқлар тажрибаси ва умумтуркий ёзув макони
Алифбо ислоҳотини таҳлил қилишда уни фақат ички, миллий контекстда эмас, балки минтақавий ва умумтуркий миқёсда ҳам кўриб чиқиш муҳим аҳамият касб этади. Туркия, Озарбайжон, Туркманистон каби туркий тилли давлатлар ўз вақтида лотин ёзувига ўтишда айнан “бир товуш — бир ҳарф” тамойилини асос қилиб олган ва Ш, Ч, Ў каби диакритик белгили мустақил ҳарфлардан фойдаланган. Бугунги кунда ушбу давлатларнинг тажрибаси шуни кўрсатадики, бундай ёндашув нафақат тил ички мантиғини мустаҳкамлайди, балки туркий халқлар ўртасидаги тил – ёзув яқинлигини, ўзаро матн алмашинуви ва таржима жараёнларини ҳам сезиларли даражада осонлаштиради.
Лойиҳа муаллифларининг фикрича, таклиф этилаётган Ғ, Ў, Ш, Ч ҳарфлари айнан шу умумтуркий ёзув анъанасига ҳамоҳанг тарзда танланган. Бу эса ўзбек тилини нафақат ички, балки ташқи — халқаро туркий ҳамкорлик майдонида ҳам рақобатбардош қилади. Замонавий геосиёсий ва маданий интеграция жараёнлари фонида, умумий ёзув макони яратиш борасидаги бундай қадамлар Туркий давлатлар ташкилоти доирасидаги ҳамкорликни мустаҳкамлашга, ўзаро илмий-адабий мерос алмашинувига ижобий таъсир кўрсатиши мумкин.
Амалга ошириш босқичлари ва жамиятни тайёрлаш вазифаси
Ҳар қандай тил ислоҳоти, қанчалик илмий асосланган бўлмасин, унинг муваффақияти кўп жиҳатдан амалга ошириш стратегиясининг пухталигига боғлиқ. Шу нуқтаи назардан, Қонунда назарда тутилган босқичма-босқич ўтиш механизми — таълим тизими, матбуот-нашриёт соҳаси, давлат хизматлари ва ахборот технологиялари соҳаларида изчил ва мувофиқлаштирилган чора-тадбирлар дастурини талаб қилади.
Биринчи навбатда, педагогика олий таълим муассасалари ва малака ошириш институтларида ўқитувчиларни янгиланган алифбо асосида қайта тайёрлаш, дарслик ва ўқув-методик қўлланмаларни янгилаш зарур. Иккинчидан, оммавий ахборот воситалари, нашриёт ва матбаа корхоналари, давлат ташкилотларининг расмий ҳужжат айланиши босқичма-босқич янги стандартга мослаштирилиши лозим. Учинчидан, клавиатура ишлаб чиқарувчилар, дастурий таъминот компаниялари ва телекоммуникация операторлари билан ҳамкорликда янги ҳарфларнинг техник инфратузилмага интеграциясини таъминлаш зарур. Айнан шу уч йўналишдаги мувофиқлаштирилган ҳаракатларгина ислоҳотнинг жамият ҳаётига силлиқ ва самарали татбиқ этилишини кафолатлайди.
Бу ўринда педагог ва нотиқларнинг, зиёлилар ва “Маърифат” тарғиботчилар жамияти каби жамоат ташкилотлари аъзоларининг ўрни беқиёс. Айнан улар жамиятга ислоҳотнинг моҳиятини тушунтириш, нотўғри тасаввурларни бартараф этиш ва янги ёзувни ижобий қабул қилиш муҳитини шакллантириш борасида катта ижтимоий-маърифий вазифани бажарадилар.
Жаҳон тажрибасида ёзув ислоҳотлари: қиёсий мулоҳазалар
Ёзув тизимини ислоҳ қилиш жараёни Ўзбекистон учун ягона эмас бу жаҳон амалиётида кенг тарқалган ҳодисадир. Яқин қўшнимиз Қозоғистон сўнгги ўн йил давомида кирилл ёзувидан лотин ёзувига ўтиш бўйича бир неча бор алифбо лойиҳасини қайта кўриб чиқди, бу эса ҳар қандай ёзув ислоҳотининг қанчалик пухта илмий ва ижтимоий тайёргарликни талаб қилишини яққол кўрсатди. Монголия, Озарбайжон ва бошқа бир қатор давлатларнинг тажрибаси ҳам шуни тасдиқлайди: муваффақиятли ёзув ислоҳоти фақат сиёсий қарор билан эмас, балки кенг жамоатчилик муҳокамаси, босқичма-босқич амалга ошириш стратегияси ва технологик инфратузилмани олдиндан тайёрлаш билан узвий боғлиқ.
Ўзбекистоннинг ушбу жараёндаги ўзига хослиги шундаки, мамлакатимиз аллақачон лотин ёзувига тўлиқ ўтган, бироқ амалиётда кирилл ва лотин ёзувларининг параллел қўлланилиши ҳамон давом этмоқда. Сенат мажлисида бир қатор сенаторлар томонидан Ўзбекистон ҳанузгача кирилл ёзувидан амалдаги лотин ёзувига ўтишни тўлиқ якунламаганини, шу боис “учта алифбо” — эски лотин, янгиланган лотин ва кирилл параллел мавжуд бўлиш хавфи борлигини алоҳида таъкидлаши бежиз эмас. Бу ҳолат ислоҳотни амалга оширишда алоҳида эҳтиёткорлик ва изчилликни талаб қилади: янги алифбога ўтиш жараёни аввалги ўтиш давридаги камчиликларни такрорламаслиги, аксинча, улардан сабоқ чиқарган ҳолда олиб борилиши зарур.
Халқаро тажриба шуни ҳам кўрсатадики, ёзув ислоҳотининг муваффақияти кўп жиҳатдан уни илмий жамоатчилик билан ҳамкорликда, шошма-шошарликка йўл қўймасдан, аммо чўзиб ҳам юбормасдан амалга оширишга боғлиқ. Ушбу маънода, мазкур Қонун лойиҳасининг бир неча йиллик илмий-амалий муҳокамалар, эксперт хулосалари ва жамоатчилик фикр-мулоҳазалари асосида шакллантирилгани унинг узоқ муддатли барқарорлиги ва жамият томонидан қабул қилиниши учун ишончли замин яратади.
Илмий жамоатчилик ва тарғибот ташкилотларининг вазифаси
Ҳар қандай тил-ёзув ислоҳотининг ҳаётийлиги, аввало, уни жамият қанчалик онгли ва ихтиёрий равишда қабул қилишига боғлиқ. Шу боисдан, илмий жамоатчилик, хусусан филология, педагогика ва нотиқлик санъати соҳаси мутахассислари зиммасига алоҳида масъулият юкланади. Янги алифбонинг моҳияти, унинг зарурияти ва амалий афзалликлари ҳақида кенг жамоатчиликка тушунарли, илмий асосланган ва ҳис-туйғуларга таянган тарзда етказиб бериш бугунги куннинг долзарб вазифаларидан биридир.
Ушбу жараёнда “Маърифат” тарғиботчилар жамияти каби жамоат ташкилотларининг ўрни беқиёс аҳамиятга эга. Маърифат ва маънавият соҳасидаги фаол тарғиботчилар, нотиқлар ва педагоглар айнан маҳаллий жамоатчилик билан бевосита мулоқотда бўлиш, уларнинг савол ва ташвишларига илмий асосланган жавоб бериш, шу орқали ислоҳотга нисбатан ижобий ижтимоий муҳит шакллантириш имкониятига эга. Бу — шунчаки маъмурий топшириқ эмас, балки миллат келажаги олдидаги маънавий бурч сифатида баҳоланиши лозим.
Замонавий нотиқлик санъати нуқтаи назаридан қараганда, ислоҳот ҳақида сўзлашда икки хил хатодан сақланиш муҳим: биринчиси — масалани ортиқча соддалаштириб, унинг илмий асосларини эътибордан четда қолдириш; иккинчиси эса, аксинча, уни ҳаддан ташқари мураккаблаштириб, оддий фуқаро учун тушунарсиз қилиб қўйишдир. Ҳақиқий нотиқлик маҳорати — мураккаб илмий-ҳуқуқий масалани содда, ишончли ва ҳис-туйғуга бой тилда, аммо илмий ҳақиқатдан чекинмаган ҳолда етказиб беришда намоён бўлади. Айнан шу тамойилга амал қилингандагина, алифбо ислоҳоти жамият томонидан тушуниш ва қўллаб-қувватлашга сазовор бўлади.
Сенатнинг 19 ялпи мажлисида маъқулланган Қонун кўп йиллик илмий изланишлар, кенг жамоатчилик муҳокамалари ва институционал тайёргарлик натижасида етилган, пухта асосланган қарордир. У бир томондан ўзбек ёзувини халқаро “бир товуш – бир ҳарф” тамойилига яқинлаштирса, иккинчи томондан давлат тилини рақамли давр талабларига мослаштириш, унинг халқаро майдондаги нуфузини янада мустаҳкамлаш йўлидаги муҳим қадам ҳисобланади.
Тил ва ёзув – миллатнинг келажагини белгиловчи асосий омиллардан бири. Шу боисдан, ушбу ислоҳотнинг муваффақияти нафақат қонун ҳарфлари ва ҳаракатларида, балки уни ҳар бир фуқаро, ҳар бир педагог, ҳар бир нотиқ ўз кундалик амалиётида қанчалик онгли ва масъулият билан қабул қилишида намоён бўлади. Педагоглар жамоаси, тил мутахассислари ва бутун жамоатчилик олдида турган вазифа — янги алифбони фақат расмий ҳужжат сифатида эмас, балки миллатнинг тил маданиятини юксалтириш йўлидаги тарихий имконият сифатида қабул қилишдир.
Якун ўрнида таъкидлаш жоизки, алифбо бу фақат 28 та ҳарф ва битта тутуқ белгисидан иборат техник рўйхат эмас, балки миллатнинг ўз-ўзини ҳис қилиш, дунёни идрок этиш ва келажак авлодларга сўз меросини етказиш воситасидир. Шу боисдан, Сенат томонидан маъқулланган мазкур Қонун нафақат ҳуқуқий ҳужжат, балки ўзбек халқининг тил ва ёзув борасидаги тарихий танловининг навбатдаги, илмий асосланган босқичи сифатида қайд этилишга лойиқдир.
Раҳимбой Жуманиёзов,
педагогика фанлари доктори, профессор,
“Маърифат” тарғиботчилар жамияти аъзоси
