Mahalla – moziy, bugun va kelajakni tutashtiruvchi maskan

22-mart – Mahalla tizimi xodimlari bayrami kuni

Koʻpchilik mahalla haqida soʻz yuritganda uning vujudga kelishi va rivojlanishi juda qadim tarix sahifalariga borib taqalishi haqida soʻz yuritishadi. Chindan ham shunday.

“Mahalla” atamasining kelib chiqishi ham uzoq tarixga borib taqaladi va u arabcha soʻz boʻlib oʻzbek tilidagi “joy” maʼnosini bildiruvchi “mahallun” soʻzidan kelib chiqqan.

U turli mintaqalarda mahallot (joy), guzar, jamoa, elat, elod nomlarida atalib kelingan. Ammo mahalla nafaqat tarix, balki bugungi va ertangi kunimizni ham tutashtirib turuvchi maskan hisoblanadi. Shu bilan birga mahalla milliyligimiz timsoli hamda qadryatlar va urf-odatlarni avloddan avlodga yetkazuvchi ijtimoiy makon sifatida, oʻzligimizni anglashga, milliy gʻurur va vataparvarlikni yuksaltirishga xizmat qiladi.

Qadim zamonlardayoq yurtimizda mahallalar ijtimoiy hamkorlik maskani sifatida sharqona demokratiyaning yadrosi boʻlib xizmat qilgan. Mahalla ahli jamoaga oid masalalar hal etishdan tashqari, muhtojlarga yordam koʻrsatish, toʻy va taziyalarda xonadon sohiblari bilan bir tanu bir jon boʻlib uning ogʻirini yengil, mushkulini oson qilishda ham ishtirok etgan. Mahalla ahli tomonidan qabul qilingan qarorlar barcha tomonidan birdek ogʻishmay ijro etilgan. Nega deganda, bundan qarorlar shunday qabul qilinganki, uning odilona va toʻgʻri ekanligi har qanday shubhaga oʻrin qoldirmagan.

Bugun yurtimizda mahalla instituti rasmiy nom bilan fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari deb ataladi. Oʻzbekistonda fuqarolar oʻzini oʻzi boshqarishning noyob usuli – mahalla instituti azaldan chinakam milliy qadriyatlar, ezgu amallar maskani boʻlgan. Ushbu noyob ijtimoiy tuzilma Prezidentimiz Sh.M.Mirziyoyev taʼkidlaganidek, mustaqillik yillarida aholiga eng yaqin va xalqchil tuzilmaga aylandi. Fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari “Kuchli davlatdan – kuchli fuqarolik jamiyati sari” konsepsiyasini hayotga tadbiq etishda eng muhim tashkiliy-institutsional boʻgʻinga aylandi.

Mahalla instituti juda qadim tarixga borib taqaladi. Oʻrta Osiyoda, jumladan, Oʻzbekistonda mahalla kabi oʻzini oʻzi boshqaruvchi ijtimoiy tashkilotning noyob shakli azaldan mavjud boʻlgan va shu kungacha ham saqlanib qolgan.

Bu borada Oʻzbekistonda fuqarolar oʻzini oʻzi boshqarish uzoq tarixiy rivojlanish hosilasi boʻlib, uning shakllanishi insoniyat birlashib yashay boshlagan bronza davri (miloddan avvalgi 3-2 ming yilliklar) bilan bogʻliq ekanligi, dastlabki shaharlarni vujudga kelishida ham aynan mahallalar asos boʻlganligi koʻplab tarixiy manbalarda qayd etilgan.

Ushbu davrlardan oilalar birlashib yangi turmush tarzini va umumiylik, hamma uchun taalluqlilik qoidalarini shakllantirganlar.

Arxeologik maʼlumotlar Vatanimiz hududida mahalla tizimining ilk belgilari jez davriga borib taqalishini koʻrsatadi.

Xususan, Surxondaryo viloyatidagi Sopollitepa manzilgohidagi jez davriga tegishli manbalarining guvohlik berishicha, u yerda miloddan avvalgi XVIII – XV asrlarda sakkiz oilaning bir joydagi manzilgohi qayd etilgan. Bu oilalarni faqat urugʻ jamoasigina emas, balki ishlab chiqarish manfaatlari ham birlashtirib turgan. Keyinchalik ularning safiga patriarxal tizim asosida 100 dan ortiq oilalar kelib qoʻshilgan. Katta oilalar jamoasini ular orasidan saylangan oqsoqol boshqargan. Oqsoqollar oʻz navbatida oliy oqsoqollar kengashiga birlashgan. Oqsoqollar, odatda, jamoa – qishloq hayoti bilan bogʻliq barcha masalalarni oliy kengash orqali hal qilishgan.

Bundan tashqari, miloddan avvalgi III asrdan to milodiy V asr boshlarigacha qadimgi Parkana (Fargʻona) davlatida ham jamoalar hayoti bilan bogʻliq masalalarni oqsoqollar kengashi hal etgan. Kengash, asosan, sulh tuzish, vazirlar tarkibi va soliqlarni tayinlash, urush eʼlon qilish, jamoa ishlariga safarbar etish kabi masalalar bilan shugʻullangan.

Narshaxiy oʻzining “Buxoro tarixi” asarida Buxoroda bundan 1100-yil ilgari bir qancha mahallalar boʻlganini qayd etib oʻtgan. Alisher Navoiyning “Hayrat ul-abror” asarida mahallani “mahalla shahar ichidagi shaharcha” deb taʼrif berilgan hamda Hirot shahri yuz shaharcha ahamiyatiga ega boʻlgan mahallalardan tashkil topganligi qayd etilgan.

Yuqoridagilardan koʻrinib turibdiki, mahallalarning dastlabki belgilari jamoaviylik asosida vujudga kelgan.

Oʻrta asrlarga kelib mahalla tizimida qator oʻzgarishlar yuz berdi. Xususan, Amir Temur va temuriylar davrida mahallalarga katta masʼuliyat yuklangan. Masalan, Sohibqiron oʻz saltanatida qashshoqlar sonini kamaytirish maqsadida kambagʻal va qashshoqlarga gʻaznadan nafaqalar belgilashni mahallalar orqali amalga oshirgan.

Oʻrta asrlarda mahallalar fuqarolarning kasb-kori asosida shakllangan va shunga qarab nomlangan. Masalan, zargarlik, misgarlik, koʻnchilik, pichoqchilik, qoshiqchilik, temirchi, egarchi, taqachi va h.k.

Mahallalar qadimdan ijtimoiy hamjihatlikni taʼminlashda muhim rol oʻynagan. Bu borada Alisher Navoiy oʻz davrida jamiyat tuzilishi va turli tabaqalarning turmush tarzini oʻrganar ekan, mahallalarda 32 xil ijtimoiy qatlam haqida maʼlumot beradi. Unda yuqori sinf vakillari, kambagʻallar, beva-bechoralar, yetim-yesirlar, muhtojlar, tekinxoʻrlar ham alohida koʻrsatilgan.

Jumladan, ijtimoiy qatlamlarning yigirma yettinchisini gʻarib va bechoralar, yigirma sakkizinchisini gadoylar tashkil etishini eʼtirof etadi. Alisher Navoiy bu kabi tabaqalarning qashshoqlikdan chiqishlariga koʻmaklashish va ijtimoiy muhofazalashda mahallaning oʻrni toʻgʻrisida ijodiy izlanishlar olib borib, ushbu qatlamlarning ijtimoiy-iqtisodiy ahvolini yengillashtirishga koʻmaklashuvchi va barchaga birday xizmat koʻrsatuvchi 52 rabot, 16 koʻprik, 9 hammom, qator masjid, madrasa, xonaqoh va shifoxonalar qurdirib mahallalar ixtiyoriga topshiradi.

Chor Rossiyaning mustamlakachiligi davrida mahalla tizimida keskin oʻzgarishlar amalga oshirildi. Boshqacha qilib aytganda Chor Rossiyasi maʼmuriyati mahallalarni oʻz maqsadlariga, mustamlakacha boshqaruvga moslab isloh qildi. Xususan, 1903-yilda qabul qilingan “Turkiston oʻlkasini idora etish Nizomi”ga muvofiq, oʻlkadagi viloyatlar uyezd, shahar, volost va ovullarga boʻlingan. Viloyat va uyezd maʼmuriy idoralari joylashgan aholi markazlari shahar hisoblangan. Shuni aytish kerakki, har bir volost 1000 dan to 2000 gacha xonadonni yoki 10-13 qishloq jamoa (oqsoqollik)ni oʻz ichiga olgan. Oqsoqollarning vazifalari oʻz hududida majlis va yigʻinlarni tashkil etish, soliq va boshqa toʻlovlarni yigʻish, rasmiylashtirish hamda ularni davlat xazinasiga topshirishdan iborat edi.

Sobiq sovet hukumati davrida mahallalarga nisbatan munosabat ijobiy tomongan oʻzgarmadi. Bu davrda sovetlar hukumati mahallaga oʻtmish sarqiti sifatida qaragan. Boshqacha aytganda, sobiq tuzum mafkurasi mahallalarni rasman tan olmadi, ularni jamiyatni boshqarish tizimiga kiritmadi. Maʼnaviyat, taʼlim-tarbiya sohasida mahallaning ahamiyati yoʻqqa chiqarildi.

Jumladan, 1920-yil boshlarida sovet hukumati mahallalar vazifasini cheklash va oʻziga boʻysundirishga intildi, bu hol mahalla faoliyatiga oʻz taʼsirini oʻtkazdi. Turkistonda sovet hokimiyati tomonidan shahar kvartallari oʻrniga mahalla komissiyalari nomli hokimiyat instituti joriy qilindi. Ushbu komissiyalar 1922-1923-yillarda Turkiston ASSR Ichki ishlar xalq komissarligi farmoyishi bilan qonuniylashtirilgan va rasmiy maqom olgan. Ularning asosiy vazifasi aholidan soliq yigʻishda moliyaviy tashkilotlarga yordam berish, hovli va ariqlarni tozalashni nazorat qilishdan iborat boʻlgan.

1932-yil 17-aprelda Oʻzbekistonda birinchi marotaba shaharlardagi mahalla qoʻmitalari toʻgʻrisida Nizom qabul qilindi. Mahalla qoʻmitasi uch kishidan (rais, oʻrinbosar va kotib) iborat boʻlib, ular umumiy yigʻilishlarda aholi tomonidan saylangan.

1941-yilda Oʻzbekiston SSR xalq komissarlari soveti shaharlardagi mahalla komitetlari haqidagi Nizomning yangi tahririni qabul qiladi. Ushbu Nizom talablariga koʻra, mahalla komitetlari aʼzolari mehnatlariga hech qanday haq olmas edi. Mahalla komitetlari moliyaviy-xoʻjalik ishlari (oshxonalar, choyxonalar, sartaroshxonalar ochish va ularni ishlatish) bilan shugʻullanishlari mumkin emas edi.

Ikkinchi jahon urushi davrida mahalla baynalmilalchilik tabiatini namoyon etdi. Urush davrida mahalla qoʻmitalari armiyaga chaqiruvni tashkil etish, aholidan posilka joʻnatish, koʻchirib keltirilgan aholi va bolalarni joylashtirishda faol ishtirok etdi.

1953-yil 3-aprelda Oʻzbekiston SSR Ministrlar kengashining “Oʻzbekiston SSR shaharlaridagi mahalla (kvartal) qoʻmitalari toʻgʻrisida”gi Qarori qabul qilinib, unda mahallalarning soliq yigʻishdagi amaliy vazifasi oʻz dolzarbligini yoʻqotdi.

1961-yilning avgustida Oʻzbekiston Oliy Kengashi tomonidan chiqarilgan “Respublika shahar, qishloq, posyolkalaridagi va ovullaridagi mahalla qoʻmitalari toʻgʻrisida”gi Nizomda ham mahallaga yuridik shaxs maqomi berilmagan edi. “Mahalla qoʻmitalari biron-bir moliyaviy xoʻjalik faoliyati bilan shugʻullanishi mumkin emas, ular oldi-sotdi, ijaraga berish ishlarini bajarishda qatnashishlari mumkin emas” edi. Mahallaning huquq va vakolatlari cheklangan edi. Asosiy eʼtibor mahallalarni qishloq xoʻjaligi va kolxozlarga oid vazifalarni bajarishga safarbar etishga qaratilgan.

Qayta qurish davriga kelib mahallalarga nisbatan munosabat bir muncha oʻzgardi. 1990-yilning 9-aprelida ilk bor mahallar faoliyatini tartribga soluvchi maxsus qonun, yaʼni “SSSRda mahalliy oʻzini oʻzi boshqarish va mahalliy xoʻjaliklar borasidagi dastlabki tadbirlar toʻgʻrisida”gi qonun qabul qilindi. Ittifoqdagi Respublikalar, shu jumladan Oʻzbekiston SSR ham, SSSR qonuniga muvofiq, mahalliy oʻzini oʻzi boshqarish toʻgʻrisida oʻz qonunlarini qabul qilishlari lozim edi. Sovet Ittifoqining tanazzulga yuz tutib borayotganligi tufayli bu masalaning hal etilishi kundan-kunga murakkablashib bordi. Shu sababli “SSSRda mahalliy oʻzini oʻzi boshqarish va mahalliy xoʻjaliklar borasidagi dastlabki tadbirlar toʻgʻrisida”gi qonuni amalda hayotga tadbiq etilmadi.

Oʻzbekiston mustaqillikka erishgach mahallalarga nisbatan munosabat tubdan oʻzgardi. Mahallalarni qayta tiklash va rivojlantirish borasida tarixiy yangi davr boshlandi. Mahallaning nufuzini koʻtarish nafaqat iqtisodiy-ijtimoiy, balki siyosiy, tarbiyaviy, ulkan maʼnaviy masala ekanligi ustuvor vazifa sifatida belgilanib, uni mamlakatimizda fuqarolik jamiyatini rivojlantirishning ishonchli tayanchi va taʼsirchan kuchi boʻlib xizmat qilishiga zarur shart-sharoitlar yaratish borasida keng koʻlamli chora-tadbirlar bosqichma-bosqich amalga oshirildi.

Milliy davlatchiligimiz tarixida ilk bor shaharcha, qishloq, ovul va mahalla fuqarolar yigʻinlari oʻzini oʻzi boshqarishning hududiy birliklari sifatida Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasining 105-moddasida mustahkamlab qoʻyildi.

Asosiy Qomusimizda belgilangan qoida asosida fuqarolarning oʻzini oʻzini boshqarishini shakllantirish jarayonlariga oid normativ-huquqiy hujjatlar qabul qilina boshlandi. Jumladan, 1993-yil 2-sentyabrda Oʻzbekiston Respublikasining “Fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari toʻgʻrisida”gi Qonuni qabul qilindi. Mahalla institutini yana-da takomillashtirish, uning davlat va jamiyat hayotida tutgan oʻrnini tubdan oshirish borasida amalga oshirilgan islohotlar natijasida “Fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari toʻgʻrisida”gi qonun keyinchalik ikki marta, yaʼni 1999-yil 14-aprelda hamda 2013-yil 22-aprelda yangi tahrirda qabul qilindi.

1999-yil 14-aprelda qabul qilingan “Fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari toʻgʻrisida”gi Qonun mamlakatimizda bosqichma-bosqich amalga oshirilgan keng koʻlamli islohotlarga hamohang tarzda fuqarolar oʻzini oʻzi boshqarish organlarining vakolatlar doirasini kengaytirish, ularni amalga oshirish mexanizmlarini yaratish kabi masalalarni huquqiy tartibga solishda katta ahamiyat kasb etdi. Xususan, 1993-yildagi Qonunda fuqarolar yigʻinlarining 7 ta vakolati mustahkamlangan boʻlsa, 1999-yilda qabul qilingan yangi tahrirdagi Qonunda 23 ta vakolat belgilandi.

2013-yilning 22-aprelida qabul qilingan yangi tahrirdagi “Fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasining qonunida esa fuqarolar oʻzini oʻzi boshqarish organlarining tashkiliy asoslarini yana-da takomillashtirishga, ularning vazifalari koʻlamini kengaytirishga, davlat hokimiyati va boshqaruvi organlari bilan oʻzaro yaqin munosabatlarini taʼminlashga qaratilgan normalar oʻz ifodasini topdi.

Jumladan, fuqarolar oʻzini oʻzi boshqarish organlari kam taʼminlangan oilalardan boʻlgan yoshlarga, shu jumladan, ularga nikoh tuzishda va toʻy tadbirlarini oʻtkazishda qoʻshimcha moddiy yordam koʻrsatish, hududda joylashgan (yashayotgan) tadbirkorlik faoliyati subyektlari, shu jumladan, oilaviy tadbirkorlik subyektlari tomonidan kreditlar olinishida belgilangan tartibda kafil boʻlish, shuningdek, tadbirkorlik faoliyatini, ayniqsa, oilaviy tadbirkorlik va hunarmandchilik faoliyatini rivojlantirishga koʻmaklashish maqsadida maslahat markazlari tashkil etishga oid vakolatlar berildi.

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2017-yil 3-fevralda qabul qilingan “Mahalla institutini yana-da takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi Farmoni fuqarolar oʻzini oʻzi boshqarish organlarining mahalliy ahamiyatga molik masalalarni samarali hal qilishdagi rolini oshirish, ularning moddiy-texnika bazasini mustahkamlash hamda davlat organlari va fuqarolik jamiyati institutlari bilan oʻzaro hamkorligini yana-da rivojlantirishga qaratilgan tashkiliy-huquqiy chora-tadbirlarni belgilab berdi.

2019-yil 2-aprelda qabul qilingan “Aholi muammolari bilan ishlashda mahalla institutining mavqeini tubdan oshirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi Farmon esa fuqarolar yigʻinlarining uyma-uy yurib aholi muammolarini aniqlab, ogʻirini yengil qilish borasida davlat idoralari, shu jumladan Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining Xalq qabulxonalari va hududlarni kompleks ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirish boʻyicha sektorlar bilan hamkorligini kuchaytirish, moddiy-texnika taʼminotini yaxshilash hamda soha xodimlari mehnatini munosib baholash yuzasidan aniq chora-tadbirlarni belgilab berdi.

Ayni paytda, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 18-fevralda qabul qilingan “Jamiyatda ijtimoiy-maʼnaviy muhitni sogʻlomlashtirish, mahalla institutini yana-da qoʻllab-quvvatlash hamda oila va xotin-qizlar bilan ishlash tizimini yangi darajaga olib chiqish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi Farmoni fuqarolar yigʻinlariga xos boʻlmagan funksiyalar yuklatilayotganligi, ularning boshqa quyi idoralar bilan hamkorligi tizimli yoʻlga qoʻyilmaganligi, oila, xotin-qizlar va keksalarga yordam koʻrsatishning yaxlit tizimi mavjud emasligi, huquqbuzarliklarni barvaqt oldini olish boʻyicha koʻrilayotgan choralar samarali natija bermayotganligi jamiyatda ijtimoiy-maʼnaviy muhitni sogʻlomlashtirish va qonun ustuvorligini taʼminlashga salbiy taʼsir koʻrsatayotganligini inobatga olib, mazkur sohada maqsadli hamda manzilli chora-tadbirlarni belgilab berdi.

Xususan, aholi osoyishtaligini taʼminlash, oila va xotin-qizlar bilan ishlash tizimini yangi darajaga olib chiqish, nuroniylar ijtimoiy faolligini oshirish, mahallani jinoyatchilikdan xoli hududga aylantirishda fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari roli va mavqeini yana-da mustahkamlash, shuningdek, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 24-yanvardagi Oliy Majlisga Murojaatnomasida belgilangan vazifalarni amalga oshirish maqsadida eng muhim yangiliklar quyidagilardan iborat ekanligini taʼkidlash oʻtish joiz.

birinchidan, Oʻzbekiston Respublikasi Mahalla va oilani qoʻllab-quvvatlash vazirligi hamda uning Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar, Toshkent shahar va tuman (shahar) boʻlinmalari tashkil etildi;

ikkinchidan, Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi “Oila” ilmiy-amaliy tadqiqot markazi hamda “Mahalla” oʻquv-uslubiy va ilmiy-tadqiqot markazi negizida “Mahalla va oila” ilmiy-tadqiqot instituti tashkil etish taklifi kiritildi;

uchinchidan, fuqarolar yigʻini raisi besh yil muddatga saylanishi haqidagi taklif maʼqullandi;

toʻrtinchidan, fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlariga yuklatilgan, boshqa davlat organlari va tashkilotlarining vakolatlarini takrorlovchi, ortiqcha va xos boʻlmagan 46 ta hamda xuddi shunday profilaktika (katta) inspektorlariga yuklatilgan 13 ta vazifa hamda funksiyalari qisqartirildi.

beshinchidan, mahalla institutining jamiyatimiz ijtimoiy-maʼnaviy hayotida tutgan oʻrnini hisobga olib, soha xodimlarini qoʻllab-quvvatlash maqsadida 22-mart sanasini “Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolarining oʻzini oʻzi boshqarish organlari xodimlari kuni” deb eʼlon qilish toʻgʻrisidagi taklif maʼqullandi.

Bu esa 2020-yil 2-martdagi “Mahalla tizimi xodimlari kunini belgilash toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasining qonuni qabul qilinishiga asos boʻlib xizmat qildi.

Zero muayyan kasb va soha egalariga davlat tomonidan koʻrsatilayotgan eʼtibor va eʼtirofning ramzi sifatida ularning kasb bayrami kunini nishonlash muhim ahamiyat kasb etadi. Biroq shu kunga qadar fuqarolarining oʻzini oʻzi boshqarish organlari xodimlari kuni belgilanmagan edi.

Fuqarolarining oʻzini oʻzi boshqarish organlari xodimlari kunining belgilanishi bu sohaga, xususan uning zahmatkash xodimlarining mehnat faoliyatiga nisbatan davlatimizning alohida eʼtibori va gʻamxoʻrligining amaliy ifodasidir.

Fuqarolarining oʻzini oʻzi boshqarish organlari xodimlari kunining 22-mart sanasiga belgilanishining ham oʻziga xos ramziy sabablari mavjud.

Xususan, yurtimizda amalga oshirilayotgan keng koʻlamli oʻzgarishlarning tub negizida xalqimiz tabiatiga mos boʻlgan hamda ongu- tafakkuri, qalbi-shuuriga chuqur singib ketgan bunyodkorlik, yaratuvchanlik, yangilikka intilish kabi ezgu fazilatlar mujassam boʻlib, ular tabiatning uzviy va ajralmas qismi sifatida yasharish va yangilanish fasli boʻlmish bahor bilan, Navroʻz bayrami bilan uzviy bogʻliq.

Ushbu faslda mahalla-koʻy bir-biriga qalb-qoʻrini bagʻishlab yashash, bemorlar, yetim-yesirlarning holidan xabar olish, tabarruk keksalarimizning duosini olishga intilish, kundalik turmushda uchrab turadigan gina-kudratlarni unutish, jamiyatimizni ahillik va hamjihatlikka chorlash kabi insoniy tuygʻular yana-da kuchayadi.

Xalqimizga xos ushbu milliy anʼanalar esa ming yillik tarixga ega mahallalarimizda shakllanib, ardoqlanib kelmoqda

Qolaversa, 21-mart kuni Sharq xalqlarida boʻlgani singari bizning yurtimizda ham sharqona yangi yil – Navroʻz bayrami sifatida nishonlanadi.
22-mart – kecha bilan kunduzning uzaya boshlashi, tabiatda jonlanish, bahorning boshlanish davriga toʻgʻri keladi.

Navroʻz bayrami va mahallalarni bir-biridan ayro tasavvur etib boʻlmaydi. Navroʻz bayrami haqida soʻz yuritilganda beixtiyor koʻz oldimizga sharqona mahallalar keladi. Qadim-qadim zamonlardayoq Navroʻz bayrami mahalla oqsoqollari va faolllari boshchiligida nishonlangan.

Shu sababli 22-mart kuni, yaʼni Navroʻz bayramidan keyingi kunning fuqarolarining oʻzini oʻzi boshqarish organlari xodimlari kuni sifatida nishonlanishi aslida qoʻshaloq bayram hisoblanadi.

Fursatdan foydalanib, mahalla tizimi xodimlarini bugungi bayram bilan tabriklaymiz hamda oilalar mustahkamligi, aholi salomatligi, xonadon va koʻchalarning obodligi, mahalla xavfsizligi, yoshlar tarbiyasi, bandlik, maʼnaviyat va maʼrifat kabi sohalardagi keng koʻlamli masʼuliyatli, ayni paytda ezgu va sharafli ishlarida omadlar tilaymiz.

Xayrulla QILICHEV,

yuridik fanlar boʻyicha falsafa doktori

(IIV Akademiyasi)