Koreya bilan hamkorlik: O‘zbekiston texnikumlarida zamonaviy kasblar va yangi imkoniyatlar
XXI asr – iqtisodiy geosiyosat va inson kapitali ustuvorligi davri
Bugungi shiddatli globallashuv va To‘rtinchi sanoat inqilobi davrida davlatlarning xalqaro maydondagi qudrati tabiiy resurslar bilan emas, inson kapitali sifati va milliy ta’lim tizimi moslashuvchanligi bilan belgilanmoqda. Zamonaviy global iqtisodiyot shunchaki nazariy bilimli emas, balki sun’iy intellekt va raqamli texnologiyalarni mukammal o‘zlashtirgan, mustaqil tahlil qiladigan, xalqaro standartlarga mos transmilliy mutaxassislarni talab qilmoqda. Sanoat tarmoqlarining avtomatlashuvi mehnat bozorining arxitekturasini tubdan o‘zgartirib yubordi. Bu esa kasbiy ta’lim muassasalari zimmasiga tezkor transformatsiya majburiyatini yuklaydi.
Shu bois, Yangi O‘zbekistonda amalga oshirilayotgan islohotlarning markaziga inson omili va uning intellektual salohiyatini yuksaltirish vazifasi qo‘yildi. Mazkur jarayonda kasbiy ta’lim tizimini xalqaro andozalar darajasiga olib chiqish hamda ichki va tashqi mehnat bozori ehtiyojlariga to‘liq sinxronlashtirish davlat siyosatining eng muhim ustuvor yo‘nalishlaridan biridir. Mazkur yondashuv shuni taqozo etadiki, kasbiy ta’lim endilikda iqtisodiyot ortidan ergashuvchi emas, balki uning o‘sish drayverlarini oldindan shakllantiruvchi lokomotiv vazifasini bajarishi lozim. Bu borada o‘rta bo‘g‘in kadrlarining tayyorlanish sifati mamlakatning investitsion jozibadorligini belgilovchi eng asosiy mezonlardan biri bo‘lib xizmat qilmoqda.
Ushbu tizimli tahlilda Janubiy Koreya Respublikasi bilan kasbiy ta’lim sohasida shakllanayotgan va izchil rivojlanayotgan strategik sheriklik alohida muhim model sifatida namoyon bo‘lmoqda. Bu hamkorlik shunchaki oddiy xalqaro aloqa yoki rasmiy tashriflar majmui emas. Bu tajriba almashishdan aniq amaliy natijaga, amaliy memorandumlardan real va ishlab chiqarishga yo‘naltirilgan ta’lim dasturlariga, mahalliy auditoriyadan global mehnat bozoriga olib chiqadigan tizimli hamkorlik modelidir. Ikki tomonlama munosabatlar zamirida milliy kadrlarning mehnat normalariga mukammal moslashishini ta’minlash mexanizmlari yotadi.
Biz bugun Koreya tajribasini shunchaki tashqi kuzatuvchi sifatida o‘rganayotganimiz yo‘q. Aksincha, ushbu ilg‘or ta’lim arxitekturasini milliy texnikumlarimizga joriy etib, dasturlarni transformatsiya qilyapmiz va yoshlarimiz uchun keng miqyosdagi yuqori daromadli bandlik imkoniyatlari ko‘prigini yaratyapmiz. Mazkur integratsiya jarayoni mamlakatimiz iqtisodiyotining tarkibiy diversifikatsiyasiga hamohang ravishda boshqarilmoqda.
Davlat strategiyasi va Koreya taraqqiyot modelini milliy tizimda qo‘llash
So‘nggi yillarda olib borilayotgan faol, ochiq va pragmatik tashqi siyosat natijasida mamlakatimizning xalqaro sheriklari, xususan, Janubiy Koreya bilan munosabatlari sifat jihatidan butunlay yangi, strategik sheriklik darajasiga ko‘tarildi. Bugungi kunda ikki davlat o‘rtasidagi aloqalar nafaqat siyosiy va iqtisodiy sohalarni, balki investitsiya, innovatsiya va raqamli ta’lim infratuzilmasini to‘laqonli tarzda qamrab olgan. Ushbu o‘zaro ishonch platformasi kasbiy ta’lim yo‘nalishidagi investitsion dasturlarni to‘g‘ridan-to‘g‘ri va byurokratiyasiz amalga oshirishga mustahkam zamin yaratdi.
Kasbiy ta’lim tizimi ushbu oliy darajadagi ishonchli munosabatlarning eng samarali yo‘nalishlaridan biriga aylandi. Bu bejiz emas. Zero, Janubiy Koreyaning professional ta’lim va kadrlar tayyorlash modeli dunyoda sanoat rivojlanishi va iqtisodiy yuksalishni ta’minlashning eng muvaffaqiyatli etalonlaridan biri sifatida tan olingan. XX asr ikkinchi yarmidagi iqtisodiy qiyinchiliklardan yetakchi texnologik sanoat imperiyasiga aylangan Janubiy Koreya o‘z muvaffaqiyati kalitini aynan ta’limga yo‘naltirilgan investitsiyalar, sanoat siyosati va texnologik taraqqiyot zanjirida topdi. Koreya tajribasi shuni ko‘rsatadiki, professional kadrlar tayyorlash tizimi texnologiyalar transferini qabul qilishning yagona intellektual filtri hisoblanadi.
Bugun milliy taraqqiyotning yangi ufqlarini ko‘zlayotgan O‘zbekiston ham aynan inson kapitaliga va innovatsiyalarga tayanadigan rivojlanish yo‘lini tanladi. Shu nuqtai nazardan, Janubiy Koreya biz uchun nafaqat ilg‘or metodikalar manbai, balki zamonaviy iqtisodiyot uchun mukammal kasbiy ta’lim modelini shakllantirishda eng ishonchli va vaqt sinovidan o‘tgan strategik sherikdir. Maqsadimiz — Koreya tajribasini milliy xususiyatlarimiz, mehnat bozorimiz vaziyati va xalqimizning intellektual salohiyati bilan uyg‘unlashtirgan holda, O‘zbekistonning o‘z iqtisodiy va kasbiy rivojlanish modelini yaratishdan iboratdir. Tizim oldida turgan eng katta vazifa — tashqi tajribani milliy pedagogik maktab an’analari bilan sintez qilishdir.
Hamkorlikdagi o‘sishlar: tahliliy raqamlar dinamikasi
Har qanday ta’lim konsepsiyasi yoki islohotning haqiqiy qiymati hamda yashovchanligi umumiy bayonotlar bilan emas, balki aniq statistik ko‘rsatkichlar, matematik o‘sish sur’atlari va ularning zamirida turgan real natijalarda namoyon bo‘ladi. Bu borada Kasbiy ta’lim agentligi tomonidan olib borilayotgan tizimli ishlar qisqa muddat ichida barqaror o‘sish dinamikasini ko‘rsatdi. Ma’lumotlarning raqamli tahlili strategik rejalashtirishning to‘g‘ri yo‘nalishda ketayotganini ko‘rsatuvchi asosiy mezon hisoblanadi.
Kasbiy ta’lim agentligi tomonidan Koreyaning 10 dan ortiq nufuzli ta’lim tashkilotlari va yetakchi universitetlari bilan faol muzokaralar olib borildi. Eng muhimi, ularning 4 tasi bilan to‘g‘ridan-to‘g‘ri, amaliy hamkorlik mexanizmlari yo‘lga qo‘yildi hamda texnikumlarimiz bilan integratsiyalashgan qo‘shma ta’lim tizimi yaratildi. Ushbu hamkorlik shunchaki nazariy almashinuv emas, balki har bir o‘quv kursi uchun metodik muvofiqlikni ta’minlashga qaratilgan kompleks chora-tadbirlar majmuidir.
Ta’kidlash joizki, atigi bir yil ichida kasbiy ta’lim tizimida barqaror o‘sish kuzatildi. Agar 2025/2026 o‘quv yilida xalqaro dasturlarga qamrab olingan Koreya oliy ta’lim muassasalari soni 1 tani tashkil etgan bo‘lsa, 2026/2027 o‘quv yiliga kelib, ushbu ko‘rsatkich 4 taga yetdi va hamkorlik ko‘lami 4 barobarga oshdi. Xuddi shunday, xalqaro dasturlar joriy etilgan mahalliy texnikumlarimiz soni ham 2 tadan qisqa muddat ichida 13 taga yetib, qariyb 6,5 barobarlik o‘sish sur’atini namoyish etdi.
Tizimdagi xalqaro dasturlarda tahsil olayotgan o‘quvchilar qamrovi 90 nafardan birdaniga 390 nafarga ko‘tarilib, 4,3 barobarga ortdi. Keltirilayotgan faktlar va raqamlar amaliy islohotlarning real hayotdagi tizimli aksidir. Jiddiy e’tibor qaratiladigan jihat shundaki, qamrovning kengayishi sifat ko‘rsatkichlarining pasayishiga olib kelmadi, aksincha, har bir guruhga biriktirilgan metodik resurslar hajmi mutanosib ravishda oshirildi. Bu strategik barqarorlikning yorqin namunasidir.
“Ta’lim– xalqaro tajriba – malaka – munosib ish” integral zanjiri
Bugungi kunda biz kasbiy ta’lim oldiga mutlaqo yangi konseptual vazifani qo‘ydik: ta’lim faqatgina diplom berish bilan yakunlanmasligi kerak. Hozirda Janubiy Koreyadagi kasbiy hamkorlar bilan birgalikda “Ta’lim – xalqaro tajriba — yuqori malaka — munosib ish o‘rni” imkoniyatlarini konseptual zanjiri hayotga keng ko‘lamda tatbiq etilmoqda. Ushbu model o‘quvchining ta’limga qadam qo‘ygan birinchi kunidanoq uning kelgusi kasbiy trayektoriyasini aniq belgilash imkonini beradi.
Ushbu zanjirning mustahkam ustuvorligi sifatida texnikumlarimizda ta’limning moslashuvchan, xalqaro darajadagi transchegaraviy formatlari — “2+1”, “1+2” va “1+1” qo‘shma dasturlari joriy etildi. Ushbu innovatsion modellar amaliyotda quyidagi tizimli algoritmlar asosida ishlaydi:
“2+1” modeli: O‘quvchi dastlabki 2 yil davomida O‘zbekistondagi texnikumda Koreya standartlari asosida intensiv nazariy va amaliy bilim oladi, ta’limning so‘nggi uchinchi yilini esa Janubiy Koreya kollejlarida o‘qib, ishlab chiqarish korxonalarida amaliyot o‘tagan holda yakunlaydi. Bu model o‘quvchiga ishlab chiqarish muhitiga bosqichma-bosqich integratsiyalashish imkonini beradi.
“1+2” modeli: O‘quvchi 1 yil davomida yurtimizda til va bazaviy kasbiy fanlarni o‘zlashtiradi, keyingi 2 yil davomida esa Koreya ta’lim muassasasida chuqurlashtirilgan professional kasbiy ta’lim tizimiga integratsiyalashadi. Bu model xorijiy til muhitida kasbiy malakani to‘liq shakllantirishga xizmat qiladi.
“1+1” qo‘shma dasturi: Har ikki davlat ta’lim muassasalarining o‘quv rejalari to‘liq sinxronlashtirilgan holda, 1 yil mahalliy texnikumda va 1 yil Koreya kollejida akademik almashinuv hamda kreditlarni tan olish shartlari asosida tashkil etiladi. Bu o‘quvchilar uchun minimal vaqt ichida maksimal xalqaro tajriba olish formulasidir.
Ushbu tizimli yondashuv tufayli yoshlarimiz ta’lim olish jarayonidayoq xorijiy texnologik muhitga kirib boradilar, zamonaviy uskunalarni boshqarishni o‘rganadilar va xalqaro mehnat madaniyati hamda yuqori sanoat intizomini o‘zlashtiradilar. Sanoat intizomi va mehnat etikasi — bugungi kunda ish beruvchilar tomonidan texnik bilimlardan kam bo‘lmagan darajada qadrlanadigan fundamental fazilatlardir.
Eng muhim yutug‘imiz shundaki, ushbu dasturlarni muvaffaqiyatli tamomlagan bitiruvchilar O‘zbekiston davlat namunasidagi diplom bilan bir qatorda, Janubiy Koreyada va dunyo miqyosida tegishli doiralarda tan olinadigan kasbiy sertifikatlarni qo‘lga kiritadilar. Bu esa ularga sheriklik shartnomalari shartlariga muvofiq, Koreyaning nufuzli universitetlarida bakalavriat bosqichini, agar belgilangan til talabi va kreditlarni tan olish shartlari bajarilsa, to‘g‘ridan-to‘g‘ri 3-kursdan davom ettirish yoki o‘z mutaxassisliklari bo‘yicha yirik korporatsiyalarda ishga joylashish imkoniyatlarini kengaytirish huquqini beradi.
Masalan, “Taegu Science University” bilan yo‘lga qo‘yilgan hamkorligimiz doirasida bitiruvchilarimiz ushbu universitetning uchinchi bosqichiga, faqatgina dasturning akademik mezonlari va til malakasi to‘liq bajarilganda, o‘qishni ko‘chirish imkoniyatiga ega bo‘ladilar. Bundan tashqari, mazkur universitet va tegishli muassasalar tomonidan yoshlarimizga Janubiy Koreyada amaldagi qonuniy migratsiya va mehnat talablari asosida, rasmiy ish yuritish tartiblariga muvofiq vizalarni rasmiylashtirishda tashkiliy-huquqiy jihatdan vaqtinchalik va uzoq muddatli istiqbollari kafolatlanganini anglatadi.
Hamkorlikning yuqori texnologik geografiyasi va loyihalar arxitekturasi
Bugungi kunda kasbiy ta’lim transformatsiyasining asosiy drayverlari sifatida Janubiy Koreyaning 4 ta eng nufuzli va yuqori reytingga ega oliy ta’lim muassasalari bilan maqsadli loyihalarni amalga oshirmoqdamiz. Ushbu oliy ta’lim maskanlari bilan birgalikda mamlakatimizdagi hududlarni qamrab oluvchi kompetensiyalar tarmog‘i yaratildi:
“Seoil University” (Seul): Buxoro va Samarqand viloyatlaridagi 5 ta yirik texnikum (jumladan, Buxoro shahar 2-son texnikumi, Buxoro hamda Samarqand turizm va madaniy meros texnikumlari, G‘ijduvon va Pastdarg‘om tumanlaridagi texnikumlar) qamrab olingan. Hamkorlik yo‘nalishlari ertangi kunning drayver sohalari bo‘lgan “Su’iy intellekt qurilmalariga texnik xizmat ko‘rsatish” hamda “Turizm va mehmondorchilik” tashkil etadi. Hozirgi kunda 150 nafar saralab olingan iqtidorli o‘quvchilar mazkur xalqaro dastur asosida ta’lim olmoqda. Dasturning asosiy maqsadi — xizmat ko‘rsatish sohasiga yuqori texnologik yechimlarni integratsiya qilishdir.
“Keimyung University”: Samarqand shahar 4-son hamda Shahrisabz shahar 3-son texnikumlarini qamrab olgan bo‘lib, sanoat tarmoqlari uchun zarur bo‘lgan “Metallar texnologiyasi va materialshunoslik” sohasi bo‘yicha ixtisoslashgan. Bugungi kunda 60 nafar yosh mutaxassis Koreyaning eng ilg‘or metallurgiya va muhandislik standartlari asosida, zamonaviy ustaxonalarda tayyorlanmoqda. Bu yo‘nalish mamlakatimiz mashinasozlik tarmog‘ining kadrlar zaxirasini mustahkamlashga xizmat qiladi.
“Taegu Science University”: Namangan (Chortoq – Abu Ali ibn Sino nomidagi Jamoat salomatligi texnikumi) va Xorazm (Xiva shahar texnikumi, Xiva Jamoat salomatligi texnikumi va Yangiariq tumani 3-son texnikumi) hududlaridagi 4 ta ixtisoslashgan muassasani qamrab oladi. Loyihalar doirasida salomatlikni ta’minlovchi ”Hamshiralik ishi” (tibbiy o‘rta bo‘g‘in ta’limi) va transport logistikasi uchun zarur “Avtomobil transporti servis muhandisligi” yo‘nalishlari yo‘lga qo‘yilgan. Hozirda 120 nafar o‘quvchi tizimli ravishda global standartlarga moslashtirilgan dasturlarda tahsil ko‘rmoqda.
“Daejeon University”: Samarqand (Siyob – Abu Ali ibn Sino nomidagi Jamoat salomatligi texnikumi) va Toshkent (Sergeli – Abu Ali ibn Sino nomidagi Jamoat salomatligi texnikumi) shahridagi tibbiyot texnikumlarini birlashtiradi. Loyihaning asosiy yo‘nalishi — Jahon Sog‘liqni Saqlash Tashkiloti talablariga mos keluvchi yuqori malakali “Hamshiralik ishi“ dasturidir. 2025/2026 o‘quv yilida 90 nafar o‘quvchi bilan boshlangan loyiha izchil davom ettirilib, 2026/2027 o‘quv yilida yana 60 nafar eng iqtidorli yoshlar ushbu tizimga jalb etildi va umumiy kontingent 150 nafarga yetkazildi.
Kadrlar salohiyati va innovatsion pedagogik tarkib transformatsiyasi
Ta’lim boshqaruvi tajribasidan kelib chiqib aytish joiz: eng zamonaviy infratuzilma yoki laboratoriyalarni qurmaylik, agar o‘qituvchi metodikasi yangilanmasa — tizimda kutilgan o‘sish va rivojlanish mutlaqo bo‘lmaydi. Aynan mana shu tahliliy qarash Koreya bilan hamkorligimizning eng muhim ustuvor yo‘nalishini belgilab berdi. Islohotni avvalo pedagoglarning malakasi va kompetensiyasini yangilashdan boshladik. Chunki dars xonasidagi o‘zgarishgina haqiqiy natijaning mezonidir.
Bu borada Koreya tomoni bilan birgalikda amalga oshirilayotgan nufuzli “LUPIC” loyihasi tizim poydevorini mustahkamlashga xizmat qilmoqda. Mazkur loyiha doirasida tashkil etilgan Xalqaro ta’lim forumi va “Aqlli ishlab chiqarish” maxsus ilmiy-amaliy seminari milliy pedagoglarimiz uchun yangi metodik tajriba maktabi bo‘ldi. Ushbu anjumanlarda Koreyaning yetakchi mutaxassislari va ta’lim texnologlari tomonidan quyidagi yo‘nalishlar bo‘yicha eng so‘nggi texnologiyalar va amaliy keyslar milliy tizimimizga taqdim etildi:
real sanoat va yirik ish beruvchilarning talablariga moslashtirilgan o‘quv dasturlarini maqsadli ishlab chiqish;
sun’iy intellekt va raqamli texnologiyalarni kasbiy ta’lim jarayoniga metodik integratsiya qilish;
innovatsion muhandislik metodikalarini yaratish va texnikumlarda raqamli ta’lim markazlari faoliyatini samarali tashkil etish.
Eng muhim amaliy qadamlarimizdan biri — 2026-yilning o‘zida 17 nafar yetakchi mahalliy pedagog hamda boshqaruv xodimlarimizning Janubiy Koreyaga maqsadli stajirovkalari tashkil etilgani bo‘ldi. Ular Koreyaning yuqori texnologik bazalarida bevosita: Axborot texnologiyalari tarmoq tizimlari va kiberxavfsizlik, avtomobil va elektromobilsozlik muhandisligi, mikroelektronika va yarimo‘tkazgichlar texnologiyasi hamda murakkab muhandislik-kommunikatsiya va yashil energiya tizimlari yo‘nalishlarida ilg‘or amaliy malaka oshirib qaytdilar. Bugun ushbu xorijiy tajriba har kuni texnikumlarimiz auditoriyalari va laboratoriyalariga muvaffaqiyatli ko‘chirilmoqda. Stajirovka natijalari maxsus nazorat monitoringidan o‘tkazilib, samaradorlik koeffitsiyenti baholanmoqda.
Xorijiy til va mehnat bozori integratsiyasi: ekspertlar ishtiroki
Xalqaro darajaga chiqish jarayoni faqatgina xorijga borishimiz bilan cheklanmaydi. Haqiqiy ta’lim muhiti texnikumning o‘z ichida yaratilishi lozim. Shu maqsaddan kelib chiqib, biz Koreyalik mutaxassis va professorlarni O‘zbekiston kasbiy ta’lim tizimiga bevosita jalb etish mexanizmini tizimli ravishda yo‘lga qo‘ydik. Bu yondashuv o‘quvchilarimizga o‘z muassasalaridan chiqmagan holda xalqaro ta’lim standartlarini his qilish imkonini beradi.
2026-yilning o‘zida jami 15 nafar koreyalik mutaxassis va professorlar yurtimiz texnikumlariga uzoq muddatli faoliyat yuritish uchun taklif etildi. Ayni paytda, ulardan 3 nafari texnikumlarimizda kasbiy koreys tilini o‘rgatish va o‘quvchilarni “TOPIC“ sertifikatlariga tayyorlash bo‘yicha intensiv darslarni olib borishmoqda. Yana 12 nafar muhandis va maxsus fanlar bo‘yicha ekspertlar yaqin oylar ichida ta’lim va amaliyot jarayonlariga to‘liq qo‘shilib, o‘z faoliyatlarini boshlaydilar. Ekspertlarning jalb etilishi o‘quv dasturlarining xalqaro auditini ham ta’minlaydi.
Buning ahamiyati shundaki, yoshlarimiz chet tilini bevosita uning egalaridan o‘rganadilar. Eng asosiysi, bu jarayonda faqat til emas, balki Koreya taraqqiyot modelining asosi bo‘lgan tezkorlik va yuqori sifat tamoyillari, yuksak korporativ madaniyat, texnologik intizom va mehnat etikasi elementlari o‘quvchilarimizning dunyoqarashiga singdiriladi. Bu esa ularni nafaqat texnik jihatdan, balki professional jihatdan ham global miqyosda raqobatlasha oladigan mutaxassis sifatida shakllanishlariga xizmat qiladi.
Ertangi kun iqtisodiyoti: zamonaviy kasblar va strategik maqsadlar
Boshqaruv strategiyasi nuqtai nazaridan bizni bugungi ko‘rsatkichlardan ko‘ra ko‘proq yaqin kelajakda kutilayotgan istiqbollar qiziqtiradi. Bugun tayyorlayotgan kadrlarimiz kelajakda — 2030-yillarda mehnat bozoriga kirib borganda o‘z kasblari eskirib qolmasligi, aksincha, ular eng trend va talab yuqori bo‘lgan mutaxassis bo‘lishlari shart. Raqamlashtirish jarayonlari shuni ko‘rsatadiki, an’anaviy kasblar sun’iy intellekt va avtomatlashtirilgan tizimlar ta’sirida tubdan o‘zgarmoqda. Shu sababli, biz yo‘nalishlarni “Kelajak kasblari“ degan umumiy tushunchada emas, balki texnologiyalar ta’sirida transformatsiyaga uchragan zamonaviy kasblar sifatida berishni maqsadga muvofiq deb bildik.
Aynan ushbu uzoqni ko‘zlagan strategik maqsadni amalga oshirish, O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining Xorazm viloyatiga tashrifi davomida berilgan topshiriqlari va tegishli Hukumat bayonlari ijrosini ta’minlash maqsadida, 2026-yilning 27-iyulidan 1-avgustigacha Janubiy Koreyaga Kasbiy ta’lim agentligining yuqori darajadagi rasmiy xizmat safari tashkil etildi. Ushbu tashrif yakunlari bo‘yicha kasbiy ta’lim tizimimizga innovatsion, mehnat bozorida talab yuqori bo‘lgan yo‘nalishlarni olib kirish bo‘yicha kelishuvlarga erishdik:
Aviatsiya va global xizmat ko‘rsatish sanoati (“INHA Technical College”): Janubiy Koreyaning yetakchi aviatsiya muassasalaridan biri bo‘lgan “INHA Technical College“ bilan imzolangan memorandumga binoan, 2027/2028 o‘quv yilidan boshlab Toshkent va Urganch shaharlaridagi texnikumlarda aviatsiya sohasi uchun zarur bo‘lgan “Bort kuzatuvchilarini tayrlash” yo‘nalishi ochiladi. Bugungi kunda bort kuzatuvchisi kasbi shunchaki xizmat ko‘rsatish emas, balki xavfsizlik va intellektual boshqaruv tizimlari bilan bevosita bog‘liq zamonaviy sohadir. Loyiha doirasida kollejning 2 yillik xalqaro ta’lim dasturi milliy tizimga implementatsiya qilinadi, shuningdek, 6 oylik intensiv qisqa muddatli kasbiy kurslar yo‘lga qo‘yiladi. 2028/2029 o‘quv yilidan boshlab esa ushbu yo‘nalishda akademik mezonlar asosida “1+1” formatidagi qo‘shma dastur ishga tushadi.
Dronlar texnologiyasi va aerokosmik muhandisli (“Kyongi” mashinasozlik kolleji): Bugun dronlar va uchuvchisiz uchish apparatlari nafaqat maxsus sohalarda, balki qishloq xo‘jaligi, logistika, geodeziya, qurilish hamda ekologiyada keng qo‘llanilmoqda. Aynan ushbu sohada o‘rta bo‘g‘in mutaxassislarini tayyorlash maqsadida Koreyaning ushbu yetakchi kolleji tajribasi asosida texnikumlarimizda “Dron operatori va ularga texnik xizmat ko‘rsatish” sohasida kadrlar tayyorlash bo‘yicha to‘liq kelishuvga erishildi. Ushbu kasb raqamli iqtisodiyot va kosmik monitoring texnologiyalari bilan integratsiyalashgan holda o‘rgatiladi. Bu esa O‘zbekistonni mintaqada dron texnologiyalari bo‘yicha kasbiy kadrlar tayyorlovchi asosiy markazlardan biriga aylantiradi.
Urbanizatsiya va infratuzilma muhandisligi (“Korea Elevator University”): Mamlakatimizda ko‘p qavatli smart uy-joylar va zamonaviy massivlar qad rostlamoqda. Bunday ulkan urbanizatsiya va megapolislar infratuzilmasi raqamli tizimlarni mukammal biladigan texnik kadrlarni talab qilmoqda. Shu maqsaddan kelib chiqib, Koreyadagi ixtisoslashgan oliygoh hisoblangan ushbu universitet bilan Toshkent shahrida maxsus texnikum tanlanib, 2027/2028 o‘quv yilidan boshlab “Lift texnigi“, “Ekskalator texnigi“ hamda sanoat korxonalari uchun “Marazlashtirilgan konditsionerlar va iqlim nazorati tizimlari montajchisi” kabi zamonaviy kasblar bo‘yicha mutaxassislar tayyorlash boshlanadi. Lift va eskalator tizimlari hozirda to‘liq mikroprotsessorli boshqaruvga o‘tgan bo‘lib, mutaxassislardan yuqori dasturlash va muhandislik malakasini talab etadi.
Raqamli iqtisodiyot va "Yashil” iqtisodiyot (“Cheju Halla University” va “Seojeong University”): Bugungi kunda global biznes olamida eng muhim talab bu ESG (Ekologiya, ijtimoiy mas’uliyat va korporativ boshqaruv) standartlaridir. “Cheju Halla University” bilan imzolangan memorandum doirasida texnikumlarimizda “Global ESG” maxsus dasturi joriy etiladi. Bu dastur doirasida yoshlarimiz onlayn platformalar orqali “Sun’iy intellekt asosida xalqaro moliyaviy hisobot va audit yuritish” bo‘yicha eng yangi bilimlarni egallaydilar. Shuningdek, “Seojeong” universiteti bilan imzolangan memorandum doirasida transport, global sanoat hamda dizayn yo‘nalishlarida akademik almashinuv hayotga tatbiq etiladi. Mazkur tizimga “Chungbuk Provincial University” bilan imzolangan memorandum ham integratsiyalashib, transport, logistika va smart xizmat ko‘rsatish sohalarini to‘liq qamrab oladi.
Tizimli rivojlanish yo‘nalishlari va istiqboldagi rejalar
Tarix sahifalarini va global iqtisodiy jarayonlarni kuzatish shuni ko‘rsatadiki, dunyodagi tizimli iqtisodiy yuksalish va texnologik taraqqiyot sifati dastlab maktab partalaridan, zamonaviy ustaxonalaridan hamda sifatli kasbiy ta’lim tizimidan boshlanadi. Ta’lim taraqqiyoti maqsadli sanoat siyosati bilan uyg‘unlashgandagina mamlakatning barqaror iqtisodiy o‘sishini ta’minlaydi. Janubiy Koreya tajribasi buning yaqqol va jonli namunasidir.
Bugun Yangi O‘zbekiston ham aynan mana shu eng to‘g‘ri va strategik yo‘lni — inson kapitaliga va ta’lim sifatiga investitsiya kiritish yo‘lini tanladi. Kasbiy ta’lim tizimida boshlangan keng ko‘lamli islohotlar hamda Janubiy Koreya Respublikasi bilan kun sain mustahkamlanib borayotgan strategik sheriklik modellari — bu shunchaki tarmoq loyihalari emas. Bu — minglab o‘zbek yoshlarining hayoti va professional faoliyatini tizimli tomonga o‘zgartiradigan, yurtimizda yangi malakali mutaxassislar qatlamini yaratadigan, shuningdek, Vatanimizning global dunyodagi iqtisodiy mustaqilligi hamda raqobatbardoshligini ta’minlaydigan jarayondir.
Bugun biz texnikumlarimizda faqatgina nazariy bilimga ega bo‘lgan xodimlarni emas, balki xalqaro miqyosda raqobatlasha oladigan, yangi texnologiyalarni mukammal egallagan yangi professional avlodni voyaga yetkazmoqdamiz. Maqsadimiz aniq: o‘zbek yigit-qizlari mehnat bozorida eng qidirilgan va talab yuqori bo‘lgan mutaxassislarga aylanishi zarur. Koreya bilan qurilayotgan kasbiy ta’limdagi strategik sheriklik — bu kelgusi iqtisodiy muvaffaqiyatlarimiz poydevoridir.
Azimjon HUSANOV,
Kasbiy ta’lim agentligi direktori
