Жиззах вилояти ҳокими бизнес хатловидаги расмиятчиликни танқид қилди
Жиззахда бизнесни рўйхатга олиш жараёнидаги камчиликлар танқидий муҳокама қилинди. Вилоятда қамраб олиш даражаси 60,9 фоизни ташкил этган. Киритилган маълумотларнинг 26,4 фоизи хатоликлар билан расмийлаштирилган. Вилоят ҳокими масъулларга хатоларни бартараф этиш ва жараённи тезлаштириш вазифасини топширди.
Жиззах вилоятида бизнесни рўйхатга олиш тадбири доирасида ўтказилган дастлабки таҳлиллар жараёнда қатор жиддий камчиликлар мавжудлигини кўрсатди. Жумладан, рўйхатга олинган маълумотларнинг 26,4 фоизи хатоликлар билан киритилган. Шунингдек, қамров даражаси пастлиги ва маълумотлар сифати белгиланган талабларга жавоб бермаслиги расмий статистика маълумотларининг ишончлилигига салбий таъсир кўрсатиши мумкин.
Президентимизнинг 2026 йил 10 сентябрдаги ПФ–190-сон Фармони асосида мамлакатимизда 15 октябрдан 30 ноябрга қадар бизнесни рўйхатга олиш тадбири ўтказилмоқда.
Тадбирдан кўзланган асосий мақсад барча иқтисодий бирликларни тўлиқ хатловдан ўтказиш, тадбиркорлик субъектларининг сони ва таркибини аниқлаштириш, уларнинг фаолият йўналишлари ҳамда иқтисодий ҳолати бўйича ишончли маълумотлар базасини шакллантиришдан иборат.

Жиззах вилояти ҳокими, жараённи самарали ташкил этиш мақсадида масъуллар доирасини ҳам кенгайтирди. Дастлабки ваколатлардан ташқари, "маҳалла еттилиги" вакиллари ҳам жалб қилинди. Аммо бу ўзгаришлар ҳудудларда кутилган натижани бермаётганини алоҳида қайд этди.
Вилоятда рўйхатга олиниши лозим бўлган субъектлар 292,3 мингтани ташкил этади. Ҳозиргача уларнинг 178 мингтаси қамраб олинган. Айниқса, Дўстлик, Шароф Рашидов, Зарбдор, Зафаробод, Мирзачўл туманлари ортда қолмоқда. Жиззах шаҳрида ҳам кўрсаткичлар пастлигича қоляпти.
Энг жиддий муаммо маълумотларнинг сифати билан боғлиқ. Рўйхатга олинган маълумотларнинг 47 мингтаси хатолик билан киритилган. Бу умумий кўрсаткичнинг 26,4 фоизини ташкил этади.
Айрим ҳолларда тадбиркорлик субъектининг ўзи суратга олинмаган. Фақат маҳалла биносининг геолокацияси белгиланган. Бундай ёндашув хатловнинг ҳаққонийлигига шубҳа уйғотади.

Юридик шахслар, жумладан, фермер хўжаликларини рўйхатга олишда ҳам сусткашлик кузатилган. Ҳисобот.stat.uz тизими орқали режадаги 38,1 мингта субъект қамраб олиниши керак. Аммо ҳозиргача фақат 5,1 мингтаси рўйхатдан ўтказилган. Ўзини ўзи банд қилган шахслар қамрови эса 30,2 фоизда қолган.
Вилоят ҳокими Улуғбек Мустафоев раислигидаги йиғилишда ушбу камчиликлар танқидий муҳокама қилинди. Туман ва шаҳар ҳокимларининг ҳисоботлари тингланди. Масъулларнинг иш ташкил этишидаги нуқсонларга алоҳида эътибор қаратилди.
Вилоят ҳокими Улуғбек Мустафоев жараёнда сифат кўрсаткичи муҳимлигини таъкидлади: "Бундай жараёнда фақат қамров кўрсаткичини ошириш етарли эмас. Ҳар бир маълумот ҳақиқий ҳолатни акс эттириши лозим. Акс ҳолда, шаклланган статистик база иқтисодий қарорлар учун ишончли асос бўлолмайди".

Мазкур йўналишдаги ҳуқуқий асослар ҳам такомиллаштирилган. Вазирлар Маҳкамасининг 2026 йил 9 октябрдаги 557-сон қарори қабул қилинган. У "Ўзбекистон Республикасида бизнесни рўйхатга олишни ўтказиш чора-тадбирлари тўғрисида" деб номланади. (Манба: Lex.uz).
Йиғилиш якунида камчиликларни бартараф этиш бўйича аниқ вазифалар белгиланди. Киритилган хатоларни уч кун ичида тузатиш топширилди. Туман ва шаҳар ҳокимлари ҳар куни бир соат ажратади. Рўйхатга олиш ишлари 25 ноябрга қадар якунланиши лозим.
Солиқ бошқармаси билан ҳамкорликда яна бир муҳим вазифа белгиланди. Бухгалтерия марказлари орқали 33 мингта юридик шахс маълумотлари киритилади. Бу иш беш кун ичида амалга оширилиши керак.

Маҳалла бошқармаси раҳбарига ҳам алоҳида топшириқ берилди. У маҳалла раислари билан жараённи муҳокама қилиши лозим. Рўйхатга олиш белгиланган талаблар асосида ташкил этилиши шарт.
Зеро, иқтисодиётнинг ҳақиқий ҳолатини билиш ишончли статистикадан бошланади. Ҳар бир тадбиркорлик субъектининг тўғри ҳисобга олиниши муҳим. Бу келгусида ҳудудларни ривожлантириш ва тадбиркорликни қўллаб-қувватлаш қарорларига асос бўлади. Шунинг учун бу жараёнда расмиятчиликка эмас, аниқлик ва масъулиятга устуворлик берилиши зарур.
Абдужалол Қаюмов, ЎзА мухбири