Инсон қадри — ижтимоий ҳимоянинг бош мезони
Жамият тараққиёти, аввало, инсоннинг ўзини қанчалик ҳимояланган, эътиборли ва керакли ҳис қилаётгани билан ўлчанади. Чунки ҳаётда шундай вазиятлар бўладики, инсоннинг ўзи ёки оиласи мустақил равишда муаммодан чиқиб кетиши қийинлашади. Ана шундай пайтда давлатнинг эътибори, меҳр-шафқати ва амалий кўмаги инсон учун катта таянчга айланади.
Бугун мамлакатимизда ижтимоий ҳимоя тизимини тубдан такомиллаштириш, аҳолининг эҳтиёжманд қатламларини қўллаб-қувватлаш, ҳар бир фуқарога индивидуал ёндашув асосида хизмат кўрсатиш борасида кенг кўламли ишлар амалга оширилмоқда. Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёев ташаббуси билан илгари сурилаётган “инсон қадри” ва “ҳеч ким эътибордан четда қолмасин” тамойиллари мазкур ислоҳотларнинг мазмун-моҳиятини белгилаб бермоқда.
Зеро, кучли ижтимоий ҳимоя — бу шунчаки нафақа ёки моддий ёрдам бериш эмас. Бу инсоннинг муаммосини чуқур ўрганиш, унинг сабабларини аниқлаш, зарур хизматларни бир жойга жамлаш, фуқарога ўз ҳаётини яхшилаши учун имконият яратиш демакдир.
Шу мақсадда Ижтимоий ҳимоя миллий агентлигининг Бухоро вилояти бошқармасида Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2026 йил 3 августдаги ПФ-146-сон фармони ҳамда 288-сон қарори билан белгиланган вазифалар ижросига бағишланган семинар-йиғилиш ўтказилди.
Унда Агентликнинг Катта ёшдагилар учун ижтимоий хизматларни ривожлантириш ва мониторинг қилиш бошқармаси бошлиғи Хабиб Сирожитдинов, Республика реабилитация маркази директори Муқаддам Расулова, “Инсон” ижтимоий хизматлар марказлари директорлари ва масъул ходимлари, шунингдек, ҳамкор ташкилотлар вакиллари иштирок этишди.
Йиғилишда бугунги ижтимоий ҳимоя тизими олдида турган энг муҳим вазифалар атрофлича муҳокама қилинди. Аҳолига кўрсатилаётган ижтимоий хизматларнинг сифати ва самарадорлигини ошириш, эҳтиёжманд фуқароларни ўз вақтида аниқлаш, уларнинг ҳуқуқ ва қонуний манфаатларини таъминлаш, муаммоларга индивидуал ёндашиш масалаларига алоҳида эътибор қаратилди.
Аслида, манзилли ижтимоий ҳимоянинг энг катта афзаллиги ҳам шунда — ёрдам шунчаки берилмайди, балки айнан кимга, қандай кўмак ва нима учун зарурлиги ўрганилади.
Семинарда муайян яшаш жойига эга бўлмаган шахсларни аниқлаш, уларнинг шахсини тасдиқловчи ҳужжатларини тиклаш, зарур тиббий, ҳуқуқий ва ижтимоий хизматлардан фойдаланишига кўмаклашиш бўйича вазифалар ҳам муҳим йўналиш сифатида қайд этилди.
Бу борадаги ишлар инсоннинг жамиятдан узилиб қолишининг олдини олиш, уни яна ижтимоий ҳаётга қайтариш, муносиб турмуш шароитига эга бўлишига кўмаклашишга қаратилгани билан аҳамиятлидир. Чунки инсоннинг бошпанасиз ёки ҳужжатсиз қолиши унинг жамиятдан узилиб қолиши учун сабаб бўлмаслиги керак. Аксинча, айнан шундай вазиятда давлат ва жамиятнинг эътибори янада кучли бўлиши зарур.
Йиғилиш давомида одам савдосининг олдини олиш, жабрланган ёки хавф остидаги шахсларни барвақт аниқлаш, уларга зарур ижтимоий хизматларни кўрсатиш ҳамда жамиятга қайта мослашувини таъминлаш масалалари ҳам кўриб чиқилди.
Одам савдоси — инсоннинг ҳуқуқ ва эркинликларига тажовуз қилувчи, унинг тақдирини издан чиқарадиган оғир иллатлардан биридир. Шу боис унинг олдини олиш фақат битта ташкилот ёки тизимнинг эмас, балки бутун жамиятнинг умумий вазифасидир. Бу борада профилактика, аҳолининг ҳуқуқий саводхонлигини ошириш, хавф гуруҳидаги шахслар билан индивидуал ишлаш, жабрланганларга психологик, ҳуқуқий ва ижтимоий ёрдам кўрсатиш муҳим аҳамият касб этади.
Бугунги ислоҳотларнинг туб моҳияти битта эзгу мақсадга бориб тақалади: инсон муаммоси билан ёлғиз қолмаслиги керак. Бунинг учун “Инсон” ижтимоий хизматлар марказлари фаолиятини янада кучайтириш, маҳалла даражасида муаммоларни барвақт аниқлаш, тегишли ташкилотлар билан ҳамкорликни мустаҳкамлаш ва ҳар бир мурожаат ортида турган инсон тақдирига масъулият билан ёндашиш талаб этилади. Давлат раҳбари ташаббуси билан амалга оширилаётган ушбу ислоҳотлар ижтимоий ҳимояни оддий ёрдам тизимидан инсоннинг ҳаётий эҳтиёжларини комплекс қўллаб-қувватлайдиган замонавий механизмга айлантиришга хизмат қилмоқда.
Энг муҳими, эндиликда ижтимоий ҳимоя тизимида “кимдир ёрдам сўраб келишини кутиш” эмас, балки ёрдамга муҳтож инсонни ўз вақтида топиш ва унинг ёнига бориш тамойили тобора мустаҳкамланмоқда. Зеро, инсон қадри баланд бўлган жамиятдагина меҳр, адолат ва ҳамжиҳатлик қарор топади. Ҳар бир фуқаронинг тақдири эътиборда, ҳар бир муаммога ечим изланаётган, ҳар бир инсон учун имконият яратилаётган юртда эса ижтимоий ҳимоя шунчаки тизим эмас — инсонпарвар давлат сиёсатининг амалий ифодасидир.
Мақсад аниқ: ҳеч ким эътибордан четда қолмасин, ҳеч бир инсон муаммоси билан ёлғиз қолмасин, ҳар бир фуқаро ўз ҳаётида давлат ва жамият ғамхўрлигини ҳис этсин.
Зариф Комилов, ЎзА мухбири
