Буюк Британия яна ЕИга қайтaдими? (+видео)
Буюк Британия ЕИдан чиқиш учун овоз берганига 10 йил бўлди. Бу қарор мамлакатнинг Европа Иттифоқи билан кўп йиллик ҳамкорлигига нуқта қўйган эди. Ҳозир эса кўплаб британияликлар брекситни яъни Британиянинг ЕИ дан чиқишини хато деб ҳисобламоқда, аммо Британиянинг тез орада ЕИга қайтиши эҳтимоли жуда паст, дейилади ВВС нашри тарқатган хабарда.
Сўровларга кўра, британияликларнинг деярли 60% брекситни хато деб баҳолайди. 55% мамлакатнинг яна Европа Иттифоқига қайтишини қўллаб-қувватлайди, аммо аввалги имтиёзли шартларда қайтишни истайди.
Брекситгача Британия ЕИда махсус имтиёзларга эга эди. Масалан, еврони қабул қилиш ва Шенген ҳудудга кириш мажбурияти йўқ эди, бундан ташқари уларга аъзолик бадали ҳам камайтирилган эди. Энди эса, бундай енгилликлар йўқ ва Европа Иттифоқи уларни Британияга яна қайта беришига ишончи йўқ.
Таҳлилчиларнинг таъкидлашича, брекситдан кейин ЕИга аъзо бўлмаган давлатларга имтиёз беришга муносабат кескин ўзгарган.
Буюк Британия жамоатчилиги ЕИ билан яқинлашишга тайёр, лекин бу божхона иттифоқи ва ягона бозорга тўлиқ қайтиш шартларисиз, дейишмоқда.
Иқтисодий таҳлилларга кўра, Буюк Британиянинг ЕИдан чиқиши иқтисодиётни 4–8% га заифлаштирган бўлиши мумкин. Бошида бу чиқишни қўллаб-қувватлаганлар миграцияни камайтиришни ва иқтисодий назоратни кучайтиришни ваъда қилган эди, аммо натижа кутилганидан тескари бўлди.
2016 йилда миграция асосан Европа давлатларидан келган бўлса, кейинги йилларда Ҳиндистон ва Нигер каби мамлакатлар етакчи манбага айланган. 2022–2024 йилларда миграция ҳажми 2 миллион кишига ошган.
Европа Иттифоқи ҳам Британияни қайта қабул қилишга шошилмаяпти. Брюссел учун асосий масалалар Украина уруши, АҚШ ва Хитой билан муносабатлар, ички бозорни мустаҳкамлаш бўлиб қолмоқда.
Шу билан бирга, Британия сиёсий майдонида ҳануз брексит тарафдорларининг таъсири кучли. Агар улар қайта ҳокимиятга келса, ЕИ билан ҳар қандай яқинлашув тўхтатилиши мумкин.
Мутахассисларнинг фикрича, Британиянинг ЕИга қайтиши ҳозирча кун тартибида эмас, аммо масала бутунлай ёпилмаган.
<iframe width="650" height="420" src="https://www.youtube.com/embed/8Yws_RKb0w8" title="Buyuk Britaniya yana Yevropa Ittifoqiga qaytadimi?" frameborder="0" allow="accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share" referrerpolicy="strict-origin-when-cross-origin" allowfullscreen></iframe> Кенжа Бекжонов, Улуғбек Тўхтаев, ЎзА
