Трампнинг Эронга қарши сиёсати: ечимми ёки янги танглик? (+видео)
АҚШ томонидан жорий этилган чекловлар Эронга иқтисодий босим ўтказиш ва уни Ҳурмуз бўғозини очишга мажбур қилиш мақсадида қилинган, деб хабар тарқатди Euronews.
Бўғознинг олти ҳафта давомида ёпилиши дунёда нефть нархларининг кескин ошишига олиб келди. Келишув бошланганидан кейин бўғоз орқали кунига тахминан 40 та кема ўтмоқда, урушдан олдин 100 дан ортиқ кемалар ўтган. АҚШ президенти Дональд Трампнинг маълум қилишича, Америка ҳарбийлари Эрон портларига кириб-чиқишни чеклаш орқали Теҳронни Ҳурмуз бўғозини очишга ва Вашингтон қўйган шартларни қабул қилишга мажбур қилмоқда.
Британиянинг денгиз савдо операциялари хизмати маълумотига кўра, бу чеклов Эроннинг бутун қирғоқ бўйини, портлари ва энергетика инфратузилмасини қамраб олган.
Британия ҳукуматига кўра, Эрон портларига кириш ва чиқиш чекланган бўлса-да, Ҳурмуз бўғози орқали бошқа давлатлар кемалари ҳаракати тўлиқ тўхтамаган, лекин ҳарбий назорат кучайтирилган. “Биз Эроннинг дунёни қўрқитиб пул ундиришига йўл қўя олмаймиз” – демоқда Трамп. У АҚШ ҳали ҳам Эрон билан музокараларга тайёр эканини билдирди. Унинг сўзларига кўра, “Эрон томонидан қўнғироқлар бўлган” ва улар келишувга эришишни хоҳлашмоқда.
АҚШ ва Эрон ўртасида иккинчи босқич музокаралар бўлиши мумкинлиги ҳақида ҳам маълумотлар бор.
Эрон эса уларга тегишли портларга АҚШ чеклов жорий қилса, жавоб чоралари кўрилишидан огоҳлантирган. Теҳрон баёнотига кўра, агар уларнинг портларига чиқиш қийинлашса, Форс кўрфазидаги ҳеч бир порт хавфдан холи бўлмайди.
Бу баёнотлар АҚШ ва Эрон ўртасида музокаралар муваффақиятсиз якунланганидан кейин айтилган. АҚШ делегациясини бошқарган Жей Ди Вэнс музокаралардаги асосий тўсиқ Эроннинг ядровий режалардан воз кечишни истамагани бўлди, дея маълум қилган.
Таҳлилчилар фикрича, АҚШ фақат ҳарбий куч билан бўғоздаги вазиятни тўлиқ тиклай олишига шубҳа бор.
Бу қарама-қаршилик жаҳон иқтисодиёти учун жиддий хавф туғдирмоқда ва уруш яна қайта бошланиши мумкинлиги ҳақида хавотирларни кучайтирмоқда.
<iframe width="640" height="480" src="https://www.youtube.com/embed/Iczqq1reup0?si=X33mWwvJH0cMFvg3" title="YouTube video player" frameborder="0" allow="accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share" referrerpolicy="strict-origin-when-cross-origin" allowfullscreen></iframe>Кенжа Бекжонов, Искандар Исматов, ЎзА
