Robotlashtirilgan jarrohlik tizimi olib kelinmoqda
Endi murakkab urologik operatsiyalar yuqori aniqlikdagi robotlashtirilgan texnologiyalar yordamida amalga oshirilishi mumkin. Tibbiyotda taraqqiyotning haqiqiy mezoni — inson hayoti va salomatligi uchun eng zamonaviy imkoniyatlarni yaratishdir. Bugun bemor uchun ilgari faqat dunyoning eng ilg‘or klinikalarida mavjud bo‘lgan murakkab tibbiy texnologiyalarni o‘z yurtida olish imkoniyati paydo bo‘layotgani ana shu ezgu maqsadning amaliy ifodasidir.
Buxoro viloyatida tibbiyot sohasida yana bir tarixiy qadam tashlanmoqda. Viloyat ko‘p tarmoqli tibbiyot markaziga zamonaviy robotlashtirilgan jarrohlik tizimi olib kelinmoqda. Kuni kecha mazkur ilg‘or texnologiyani tibbiy amaliyotga joriy etish bo‘yicha memorandum imzolandi. Bu oddiy jihoz xaridi emas. Bu — viloyat tibbiyotida jarrohlik amaliyotining yangi texnologik bosqichiga o‘tishini anglatadi. Ayniqsa, robotlashtirilgan tizimning Urologiya bo‘limi amaliyotiga tatbiq etilishi alohida ahamiyatga ega. Markaz urologlari Jamshid Jo‘rayev boshchiligida, Xitoyda bo‘lib, robotik jarrohlik tizimining imkoniyatlari, uning texnik xususiyatlari va murakkab operatsiyalarda qo‘llanish usullarini o‘rgandilar. Mutaxassislarning xorijiy tajribani bevosita o‘zlashtirishi esa yangi texnologiyani amaliyotga samarali joriy etish uchun muhim qadam bo‘ldi.
Yangi texnologiyaning eng muhim jihatlaridan biri — yuqori aniqlik. Inson qo‘li bajarishi qiyin bo‘lgan o‘ta nozik va murakkab harakatlarni robotik tizim maxsus aniqlik bilan amalga oshirishga ko‘maklashadi. Ayniqsa, anatomik jihatdan murakkab sohalarda bajariladigan urologik operatsiyalarda bunday texnologiyaning imkoniyatlari katta. Jarroh maxsus boshqaruv tizimi orqali robotik instrumentlarni nazorat qiladi. Bu esa harakatlarni nihoyatda aniq va nazoratlangan tarzda bajarish imkonini beradi. Eng muhimi, robot jarrohni almashtirmaydi. Aksincha, jarrohning bilimi, tajribasi va mahoratini yuqori texnologik imkoniyatlar bilan boyitadi. Ya’ni bu yerda texnologiya va inson tajribasi uyg‘unlashadi.
Natijada murakkab urologik amaliyotlarni bajarish, jarrohlik aralashuvining aniqligini oshirish va bemorlarga zamonaviy tibbiy yordam ko‘rsatish imkoniyatlari kengayadi.
Mazkur tashabbus O‘zbekistonda sog‘liqni saqlash tizimini modernizatsiya qilish, aholiga yuqori texnologik tibbiy xizmatlarni yaqinlashtirish va hududlarda zamonaviy tibbiyot markazlarining imkoniyatlarini kengaytirishga qaratilgan davlat siyosati bilan hamohangdir.
Davlat rahbari tashabbusi bilan so‘nggi yillarda tibbiyotda raqamlashtirish, zamonaviy diagnostika va davolash usullarini joriy etish, yuqori texnologiyali tibbiy xizmatlarni hududlarning o‘zida tashkil etishga alohida e’tibor qaratilmoqda. Buxoroda robotlashtirilgan jarrohlik tizimining yo‘lga qo‘yilishi ana shu islohotlarning viloyat miqyosidagi yana bir amaliy natijasidir. Buning ahamiyatini tasavvur qilish qiyin emas. Ilgari murakkab operatsiya uchun bemor poytaxtga yoki xorijiy klinikalarga murojaat qilish zarurati tug‘ilgan bo‘lsa, endilikda shunday yuqori texnologiyali tibbiy xizmatlarni Buxoroning o‘zida tashkil etish imkoniyati paydo bo‘lmoqda. Bu — bemor uchun vaqt, oila uchun xotirjamlik. Shifokor uchun yangi imkoniyat. Viloyat tibbiyoti uchun esa yangi bosqichdir.
Robotlashtirilgan jarrohlik haqida gap ketganda, avvalo, uning texnik imkoniyatlari emas, inson hayoti uchun yaratadigan qiymati haqida o‘ylash kerak. Har bir operatsiya stoli ortida bir insonning taqdiri, bir oilaning umidi, yaqinlarining duosi turadi. Shu ma’noda zamonaviy texnologiyalarning tibbiyotga kirib kelishi — shunchaki innovatsiya emas, balki inson hayotini asrash yo‘lidagi imkoniyatlarni kengaytirishdir. Buxoroda bugun qo‘yilayotgan qadamning ahamiyati ham shunda. Viloyat ko‘p tarmoqli tibbiyot markazi nafaqat mavjud tibbiy xizmatlarni takomillashtirish, balki kelajak tibbiyotiga mos yangi texnologiyalarni o‘zlashtirish sari dadil qadam tashlamoqda. Bu jarayonda malakali mutaxassislarni tayyorlash va ularning xorijiy tajribalarni o‘zlashtirishi ham muhim ahamiyat kasb etadi. Chunki eng zamonaviy qurilmaning o‘zi yetarli emas. Uning imkoniyatlarini to‘liq namoyon etadigan bilimli, tajribali va doimo izlanishdagi shifokorlar kerak. Shu bois Jamshid Jo‘rayev boshchiligidagi mutaxassislarning Xitoyda robotik jarrohlik texnologiyalarini o‘rgangani bu jarayonning muhim qismi sifatida namoyon bo‘lmoqda.
Buxoro azaldan ilm-fan va tabobat rivojlangan maskanlardan biri sifatida tanilgan. Endi bu an’ana zamonaviy tibbiy texnologiyalar bilan uyg‘unlashmoqda.
Robotlashtirilgan jarrohlik tizimining joriy etilishi viloyat tibbiyoti uchun faqat bir yangi qurilmaning paydo bo‘lishi emas. Bu — tibbiy xizmat sifatiga bo‘lgan talabning yuksalayotgani, shifokorlar salohiyatiga bo‘lgan ishonchning ortishi va Buxoroda yuqori texnologiyali tibbiyot uchun mustahkam poydevor yaratilayotganidan dalolat.
Zarif Komilov, O‘zA muxbiri
