Қироличанинг сирли туни: Елизавета II халқ орасига яширинча кирган тарихий лаҳзалар
1945 йил 8 май – Европада Иккинчи жаҳон уруши тугаган кун. Бу сана миллионлаб одамлар учун озодлик, енгиллик ва қувонч рамзига айланган. Бинобарин, ўша куни Лондонда содир бўлган бир воқеа тарих саҳифаларида алоҳида ўрин эгаллайди: ҳали тахтга ўтирмаган ёш маликa – Елизавета II оддий инсон сифатида кўчадаги байрамга қўшилган.
Бу воқеа ҳақида қиролича 1985 йил BBC телеканалига берган интервьюсида илк бор очиқ гапирган. Унинг сўзларига кўра, ўша тун ҳаётида ўчмас из қолдирган. Олти йиллик урушдан кейин халқда йиғилиб қолган ҳис-туйғулар бир зумда портлаган: кўзларда қувонч ёшлари, умид уйғунлашган.
Ўша кеч 19 ёшли малика Елизавета синглиси Маргарет билан Букингем саройидан яширинча чиққан. Улар оддий кийимда, танилмасликка ҳаракат қилиб, минглаб оломон орасига сингиб кетади. Қирол оиласи учун бу киши тасаввурига сиғмас ҳолат эди.
Қирол Георг VI қизларига бу тажрибани бошдан кечиришга рухсат берган. У кундалигида “Бечора қизлар, улар ҳали ҳақиқий қувончни кўрмаган”, деб ёзган эди. Айни қарор ортида дилбандларига оддий инсонлар ҳаётини ҳис қилиш имконини бериш истаги ётган бўлса, ажабмас...
Лондон кўчаларида ўша кеча ҳақиқий байрам муҳити ҳукм сурган. Одамлар бир-бирини қучоқлаб, қўшиқ айтиб, рақсга тушган. Елизавета II кейинчалик бу ҳолатни “бахт ва енгиллик тўлқинига қўшилиб кетгандай бўлдик” дея эслаган.
Ёш малика ўзини танитишдан қўрққан. У ҳарбий бош кийимни кўзларигача тушириб олган ва оддий халқ билан елкама-елка юриб, бирга қувонган.
Бу кеча нафақат шахсий эркинлик ҳисси, балки қирол оиласи ва халқ ўртасидаги руҳий яқинлик рамзига айланди. Малика биринчи марта ҳимоя деворисиз, эл билан бевосита мулоқотда бўлган.
Тўғри, Иккинчи жаҳон уруши йиллари ҳам Елизавета жамоатчилик олдида чиқиш қилган. Масалан, 1940 йил радио орқали болаларга мурожаат йўллаган. Бошқача айтганда, у халқ дарди ва кайфиятини яхши ҳис қиларди. Ғалаба кечаси эса шу туйғу энг юқори нуқтасига чиққан.
Орадан ўнлаб йил ўтгач ҳам, қиролича ўша дақиқаларни алоҳида эҳтиром билан ёдга олиб, нафақат байрам, балки ҳаётидаги энг самимий, эркин лаҳзалар сифатида таърифлаган.
2020 йил, пандемия авж олган даврда Елизавета II халққа мурожаат қилиб, ўша кунларни яна бир бор эслади. Ҳар қандай қийинчиликни бирлик, сабр орқали енгиш мумкинлигини таъкидлади.
Тарихий воқеа шуни кўрсатадики, ҳатто энг юқори мақомдаги инсон ҳам кун келиб оддий инсон қатори қувонишни истайди. Aйнан шу лаҳзалар уни халққа янада яқинлаштиради.
Мусулмон Зиё, ЎзА
