Китоб, таълим ва ёшлар — келажакка йўл

Бугун таълим муассасасини фақат дарс ўтиладиган маскан сифатида тасаввур қилиш етарли эмас. Зеро, замонавий олий таълим даргоҳлари ёш авлоднинг билими, дунёқараши, ижодий салоҳияти ва ҳаётда ўз ўрнини топиши учун кенг имкониятлар яратиладиган катта маънавий-маърифий мактабга айланмоқда.

Айниқса, кейинги йилларда давлат раҳбари ташаббуси билан мамлакатимизда таълим сифатини ошириш, ёшларни ҳар томонлама қўллаб-қувватлаш, уларнинг китобхонлик маданиятини юксалтириш, бўш вақтини мазмунли ташкил этиш ва истеъдодини рўёбга чиқаришга қаратилган кенг кўламли ишлар янги босқичга кўтарилди.

Бухоро давлат педагогика институтидаги бугунги муҳит ҳам ана шу эзгу мақсадларнинг амалий ифодаси сифатида намоён бўлмоқда.

Яқинда институтга таниқли шоир ва адиб, “Ўзбекистон Республикасида хизмат кўрсатган ёшлар мураббийси”, Ўзбекистон Миллий ахборот агентлиги Бош директори, сенатор Абдусаид Кўчимов ташриф буюрди.

Ташриф меҳмон учун нафақат таълим даргоҳининг бугунги салоҳияти билан танишиш, балки ёшлар билан мулоқот қилиш, улар учун яратилаётган имкониятларни кўздан кечириш ва маънавий-маърифий йўналишдаги ишлар билан яқиндан танишиш имконияти бўлди.

Институт ректори Б. Маъмуров бошчилигида меҳмонга таълим-тарбия жараёни, профессор-ўқитувчилар учун яратилган шарт-шароитлар, талабаларнинг илмий, ижодий ва жамоатчилик фаолияти, шунингдек, таълим муассасасининг замонавий инфратузилмаси ҳақида батафсил маълумот берилди.

Институт ҳудуди бўйлаб ўтказилган ташриф давомида бу ерда ёшлар учун яратилган муҳитнинг ўзига хос жиҳатлари намоён бўлди. Жумладан, “Ёшлар боғи” меҳмонда алоҳида таассурот қолдирди. Бу ерда талабаларнинг очиқ ҳавода мазмунли ҳордиқ чиқариши, бўш вақтини самарали ташкил этиши, турли маънавий-маърифий тадбирлар, учрашувлар ва ижодий лойиҳаларни ўтказиши учун зарур шароитлар яратилган.

Бундай масканлар ёшларнинг нафақат дам олиши, балки бир-бири билан фикр алмашиши, янги ғоялар устида ишлаши ва ташаббусларини амалга оширишлари учун ҳам муҳим майдон вазифасини бажаради.

Ташриф давомида институтда ташкил этилган инклюзив таълим хонаси фаолияти билан ҳам танишилди. Алоҳида таълим эҳтиёжларига эга талабалар учун яратилган шароитлар, уларнинг сифатли таълим олишлари, жамоада ўзларини эркин ҳис қилишлари ва ўз қобилиятларини намоён этишлари учун берилаётган имкониятлар меҳмон эътиборидан четда қолмади.

Инклюзив таълим — бу фақат қулай шароит яратиш эмас. Бу ҳар бир ёшнинг имкониятига ишониш, унинг қадрини улуғлаш ва “ҳеч ким эътибордан четда қолмайди” деган эзгу тамойилни амалда қарор топтириш демакдир. Шу маънода институтдаги мазкур йўналишда амалга оширилаётган ишлар таълимда инсон қадри ва тенг имконият тамойилларига нечоғли катта аҳамият қаратилаётганини кўрсатади.

Ташриф жараёнида Ўзбекистон Ёшлар иттифоқи хонаси ҳам кўздан кечирилди. Бу ерда талабалар ташаббусларини қўллаб-қувватлаш, уларнинг ижтимоий фаоллигини ошириш, бўш вақтларини мазмунли ташкил этиш, турли лойиҳа ва тадбирларга кенг жалб қилиш борасидаги ишлар ҳақида ҳам маълумотлар берилди.

Зеро, бугун талаба аудиторияда билим олаётган ёш эмас, балки эртанги жамиятнинг фаол иштирокчиси, мутахассиси ва етакчиси сифатида тарбияланиши керак.

Давлат раҳбари томонидан ёшларни қўллаб-қувватлаш, уларнинг ташаббусларини рағбатлантириш, замонавий касб ва кўникмаларни эгаллашлари, илм-фан, маданият, спорт ва ижод соҳаларида ўз салоҳиятларини намоён этиши учун яратилаётган имкониятлар ҳам айнан шу мақсадга хизмат қилмоқда.

Эътиборли жиҳати шундаки, талабанинг бўш вақти энди шунчаки вақт эмас — у янги қобилиятни кашф этиш, китоб ўқиш, ижод қилиш, спорт билан шуғулланиш ёки янги ғояни амалга ошириш учун имкониятга айланмоқда.

Бу эса давлат раҳбари илгари сурган ёшлар сиёсатидаги муҳим ғоялар — ёшларнинг бўш вақтини мазмунли ташкил этиш, уларни маънавий баркамол, билимли ва фаол инсонлар этиб тарбиялаш мақсадларининг ҳаётдаги амалий ифодасидир.

Ташрифнинг энг таъсирчан лаҳзаларидан бири институт Ахборот-ресурс марказида бўлиб ўтди.

[gallery-31307]

Абдусаид Кўчимов ўз қаламига мансуб бадиий ва шеърий асарлар тўпламларини кутубхона фондига туҳфа қилди. Бу оддий китоб тақдимоти эмас. Бу — қалам аҳлининг ёш авлод билан маънавий мулоқоти. Бу — тажрибанинг авлоддан авлодга ўтиши. Бу — китоб орқали инсон қалбига йўл топишга интилиш. Зеро, китоб инсонни фикрлашга ўргатади. Китоб дунёқарашни кенгайтиради. Китоб ёш қалбида эзгулик, орзу ва мақсадларни уйғотади. Айниқса, ўзининг ижодий меросини ёшлар билан баҳам кўришнинг ўзи катта маънавий аҳамиятга эга.

Институт кутубхонаси фондини бойитган ушбу асарлар энди талабалар ва профессор-ўқитувчилар учун қимматли маънавий манба бўлиб хизмат қилади. Эҳтимол, шу китобларнинг бирини бугун қўлига олган талаба орадан йиллар ўтиб, ўз ҳаётидаги муҳим қарорга айнан шу асар сабаб илҳом олгандир. Китобнинг қудрати ҳам шунда.

Абдусаид Кўчимовнинг Бухоро давлат педагогика институтига ташрифи таълим даргоҳининг бугунги имкониятлари билан танишувдан кўра кенгроқ маъно касб этди. Бу ташрифда таълим ва маънавият, китоб ва ёшлар, замонавий инфратузилма ва инсон капитали, имконият ва масъулият тушунчалари бир нуқтада уйғунлашди. Уларнинг барчасини бирлаштириб турган ягона мақсад бор: билимли, маънавиятли, мустақил фикрлайдиган ва Ватан тақдирига дахлдор ёш авлодни тарбиялаш.

Бухоро давлат педагогика институтидаги бугунги ўзгаришлар бир ҳақиқатни кўрсатмоқда: замонавий таълим фақат янги бинолар ва технологиялар билан эмас, инсонга яратилган имкониятлар билан ўлчанади.

Ёшларга китоб берилса — уларга билим эшиги очилади. Ташаббусига қулоқ тутилса — уларда ишонч пайдо бўлади. Ижод қилиши учун шароит яратилса — истеъдод намоён бўлади. Энг муҳими, уларга ишонч билдирилса — улар кўплаб эзгу ишларни бажаришга қодир бўлади. Давлат раҳбари ташаббуслари билан мамлакатимизда ёшлар учун яратилаётган кенг имкониятларнинг асл моҳияти ҳам шунда.

Зариф Комилов, Тоҳиржон Истатов (сурат), ЎзА мухбирлари