Чегарада ҳушёрлик — мамлакат хавфсизлигининг мустаҳкам қалқони
Бугунги глобаллашув даврида давлат чегаралари орқали товарлар, транспорт воситалари ва йўловчилар ҳаракати тобора ортиб бормоқда. Бу эса божхона органлари зиммасига янада катта масъулият юклайди. Айниқса, иқтисодий хавфсизликни таъминлаш, контрабанда ва ноқонуний айланмага қарши курашиш, мамлакат бозорини сифатсиз ва тақиқланган маҳсулотлардан ҳимоя қилишда божхона ходимларининг касбий салоҳияти ҳал қилувчи аҳамиятга эга.
Шу мақсадда Бухоро вилоятидаги “Олот” чегара божхона постида ходимларнинг билим ва амалий кўникмаларини янада мустаҳкамлашга қаратилган навбатдаги касбий тайёргарлик машғулоти ташкил этилди.
Машғулот давомида аниқланган ҳуқуқбузарлик ҳолатларини процессуал жиҳатдан тўғри расмийлаштириш масалаларига алоҳида эътибор қаратилди. Мутахассислар томонидан вақтинча сақловга олинган товар-моддий бойликлар ҳақидаги маълумотларни, хусусан уларнинг тури, маркаси, модели ва бошқа муҳим хусусиятларини “Божхона қонунбузарликлари” автоматлаштирилган ахборот тизимига тўлиқ ва аниқ киритиш бўйича амалий тушунтиришлар берилди.
Таъкидланганидек, ҳар бир маълумотнинг аниқлиги кейинги ҳуқуқий жараёнлар, таҳлил ишлари ва қарор қабул қилишда муҳим аҳамият касб этади. Шу боис божхона назоратида ҳужжатлаштириш маданиятини юксалтириш бугунги куннинг долзарб вазифаларидан бири ҳисобланади.
Ўқув машғулотида товарларни кўздан кечириш тартиблари, хавфли ва тақиқланган маҳсулотларни аниқлаш усуллари ҳамда амалдаги қонунчилик талаблари юзасидан ҳам атрофлича маълумотлар берилди.
Айниқса, сўнгги йилларда халқаро савдо йўналишларида тез-тез учраётган лазерли нур тарқатувчи мосламалар ва электрон тамаки маҳсулотларини олиб ўтиш билан боғлиқ чекловлар бўйича ходимларнинг билимлари янада мустаҳкамланди.
Мутахассислар фикрича, замонавий технологиялар тараққиёти янги имкониятлар билан бир қаторда янги хавф-хатарларни ҳам келтириб чиқармоқда. Шу сабабли божхона ходимлари доимий равишда ўз билим ва малакасини янгилаб бориши муҳим аҳамиятга эга.
Машғулот давомида заргарлик буюмларини олиб кириш билан боғлиқ ҳолатлар сони ортиб бораётгани ҳам қайд этилди. Бу борада аҳоли ўртасида тушунтириш ва профилактик тарғибот ишларини кучайтириш, фуқароларнинг қонунчилик талабларидан хабардорлигини ошириш зарурлиги таъкидланди.
Таҳлилларга кўра, кўплаб ҳуқуқбузарликлар қонун талабларини етарлича билмаслик ёки расмийлаштириш тартибларига эътиборсизлик оқибатида содир бўлади. Шунинг учун профилактика ва ҳуқуқий маданиятни ошириш божхона соҳасидаги самарали фаолиятнинг муҳим бўғини ҳисобланади.
Машғулотнинг яна бир муҳим қисми кўрик жараёнида гиёҳвандлик воситалари, психотроп моддалар ҳамда контрабанда ашёларини аниқлаш усулларига бағишланди.
Мутахассислар томонидан хавф белгиларини эрта аниқлаш, шубҳали ҳолатларни баҳолаш, хизмат ҳушёрлигини ошириш ва замонавий назорат воситаларидан самарали фойдаланиш бўйича қатор амалий тавсиялар берилди.
Бу каби машғулотлар нафақат ҳуқуқбузарликларнинг олдини олиш, балки мамлакат хавфсизлиги, жамоат осойишталиги ва иқтисодий манфаатларини ишончли ҳимоя қилишга хизмат қилиши билан аҳамиятлидир.
“Олот” чегара божхона постида ўтказилган мазкур касбий тайёргарлик машғулоти божхона хизмати тизимида инсон капитали ва малака оширишга қаратилаётган эътиборнинг яна бир амалий ифодаси бўлди.
Чегарадаги ҳар бир ҳушёр ходим, ҳар бир тўғри қабул қилинган қарор ва ҳар бир аниқ расмийлаштирилган ҳужжат мамлакат иқтисодий хавфсизлиги ҳамда қонун устуворлигини таъминлашга хизмат қилади. Шу маънода, божхоначиларнинг билим ва тажрибасини мунтазам ошириб бориш — хавфсиз чегаралар, барқарор тараққиёт ва халқ фаровонлиги йўлидаги муҳим омиллардан биридир.
Зеро, чегарадаги ҳушёрлик — давлат хавфсизлигининг биринчи ва энг ишончли қалқонидир.
Зариф Комилов, ЎзА мухбири
