Ыстықкөлде Өзбекстан мен Қырғызстанның жас парламентарийлерінің екінші форумы өтті
Орталық Азия картасында қатар орналасқан Өзбекстан мен Қырғызстанды ортақ шекара ғана емес, ғасырлар бойы қалыптасқан тарихи-мәдени байланыстар, тілдік және салт-дәстүр сабақтастығы, сондай-ақ халықтар арасындағы шынайы достық жалғастырып келеді. Ферғана аңғары, Әндіжан, Ош, Жалалабад секілді шекаралас өңірлерде қалыптасқан ежелгі көршілік дәстүрі бүгінде екі ел арасындағы заманауи мемлекетаралық қатынастардың берік негізіне айналып отыр.
1993 жылы орнаған дипломатиялық қатынастар жылдар өте жаңа мазмұнмен толықты. Соның маңызды нәтижелерінің бірі – 2023 жылдың басында екі ел Президенттері қол қойған Жан-жақты стратегиялық серіктестік туралы декларация. Бұл құжат саяси, экономикалық және мәдени-гуманитарлық байланыстарды жаңа деңгейге көтеруге кең жол ашты. Ал 2025 жылғы наурызда Ходжентте үш мемлекет басшысы қол қойған мемлекеттік шекаралардың түйісу нүктесі туралы тарихи келісім өңірдегі өзара сенім мен тату көршіліктің тағы бір айқын көрінісіне айналды. Аталған келісім Орталық Азиядағы бейбітшілік пен тұрақтылықты нығайтуда маңызды рөл атқарды.
Жоғары деңгейдегі саяси диалог та жүйелі түрде жалғасып келеді. Президент Шавкат Мирзиёевтің 2026 жылғы шілде–тамыз айларындағы Қырғызстанға мемлекеттік сапары және Шолпан-Атадағы келіссөздер сауда, өнеркәсіптік кооперация, көлік-логистика салаларындағы бірлескен жобаларды жаңа кезеңге шығарды. Бүгінде екі ел арасында жасалған 260-тан астам құқықтық құжат көпжақты ынтымақтастықтың құқықтық негізін қалыптастырып отыр.
Экономикалық байланыстардың қарқыны да артып келеді. 2025 жылы өзара тауар айналымы 37 пайызға өсіп, 1,2 миллиард долларға жуықтады. Ал 2026 жылдың бірінші тоқсанында оң динамика сақталып, екіжақты сауда көлемі 221,6 миллион долларды құрады. Екі елде де жүздеген бірлескен кәсіпорын жұмыс істеп, экономикалық кооперацияның ауқымын кеңейтіп келеді.
Мәдени-гуманитарлық байланыстар да халықтар арасындағы жақындықты одан әрі нығайтуда. Өзбекстанда 300 мыңнан астам қырғыз ұлтының өкілі тұрады. Олар үшін мәдени орталықтар мен қырғыз тілінде білім беретін мектептер жұмыс істейді. Ал Қырғызстанның жоғары оқу орындарында мыңдаған өзбекстандық жас білім алуда.
Екі ел арасындағы көпқырлы ынтымақтастықты одан әрі нығайтуда парламенттік дипломатия мен жастардың рөлі айрықша. Осы бағыттағы жүйелі жұмыстың бастауы ретінде 2026 жылғы мамырда Ташкентте өткен алғашқы форумды атап өтуге болады. Сол жиында екі елдің Жастар парламенттері арасында ынтымақтастық туралы келісімге қол қойылды.
Осы бастаманың мәнді жалғасы ретінде 2026 жылғы 10–12 тамызда көрікті Ыстықкөл жағасында Өзбекстан мен Қырғызстанның жас парламентарийлерінің екінші форумы өтті. Жиынның басты мақсаты – парламенттік дипломатиядағы жастар бағытын дамыту, заң шығару саласында тәжірибе алмасу және ұзақ мерзімді әріптестік үшін тұрақты диалог алаңын қалыптастыру.
Маңызды пікір алмасу алаңына Өзбекстан Республикасы Олий Мажлисінің Заң шығару палатасы Жастар мәселелері жөніндегі комиссиясы мен Жастар парламентінің мүшелері, Қырғыз Республикасы Жогорку Кенешінің депутаттары, Жастар кеңесінің өкілдері, сарапшылар және халықаралық серіктестер қатысты. Жогорку Кенеш төрағасы Марлен Маматалиев те форумға қатысып, құттықтау сөз сөйледі.
Бүгінгі жаһандық өзгерістер, цифрлық трансформация, жасанды интеллекттің қарқынды дамуы, климаттың өзгеруі және еңбек нарығындағы жаңа үрдістер жағдайында жастарды мемлекеттік басқару мен заң шығару үдерістеріне тарту – болашаққа салынатын маңызды инвестиция. Ыстықкөлдегі форум барысында жас парламентарийлер заң шығару, парламенттік бақылау, цифрлық трансформация және заманауи сын-қатерлер жөнінде жан-жақты пікір алмасты. Бұл пікірталастар өзекті мәселелерді талқылаумен қатар, алдағы кезеңдегі ортақ күн тәртібін айқындауға мүмкіндік берді.
Осынау форум – екі халық арасындағы ғасырлар бойғы достықтың жаңа буын өкілдері тарапынан лайықты жалғасын тауып отырғанының айқын көрінісі. Ыстықкөлде қалыптасқан бұл диалог алаңы кезекті халықаралық шара ғана емес, бейбіт, тұрақты әрі өркендеген Орталық Азияны қалыптастыруға үлес қосатын маңызды саяси-дипломатиялық бастама.
