Yaponiya yana qurol bozorida: o‘n yillik cheklovlar bekor qilindi
Yaponiya hukumati mudofaa eksport qoidalarini keskin o‘zgartirib, xalqaro qurol bozoriga chiqish uchun yo‘l ochdi. Yangi qarorga ko‘ra, endi harbiy kemalar, raketalar va boshqa qurol-yarog‘larni xorijga sotishga qo‘yilgan asosiy cheklovlar bekor qilindi.
Ta’kidlanishicha, ushbu islohotning asosiy maqsadi — Yaponiyaning mudofaa sanoatini kuchaytirish. Ilgari eksport faqat qutqaruv va kuzatuv kabi cheklangan sohalar bilan cheklangan edi, endi esa har bir bitim alohida baholanadi. Shu bilan birga, hukumat ayrim cheklovlarni saqlab qolgan, jumladan mojarolarda ishtirok etayotgan davlatlarga qurol sotish taqiqlanadi, ammo zarur hollarda istisnolar bo‘lishi mumkin.
Xalqaro vaziyat ham bu qarorga turtki berdi. Ukraina va Yaqin Sharqdagi ziddiyatlar fonida AQSH qurol ishlab chiqarish quvvatiga bosim ortgan, shuning uchun ko‘plab davlatlar yangi ta’minotchilar izlamoqda. Ayniqsa, Polsha va Filippin kabi davlatlar Yaponiya bilan hamkorlik imkoniyatlarini o‘rganmoqda.
Tokio bu orqali nafaqat eksportni oshirish, balki ichki harbiy salohiyatni ham mustahkamlashni maqsad qilgan. Ishlab chiqarish hajmini ko‘paytirish orqali xarajatlarni kamaytirish va inqiroz paytida tezkor zaxira yaratish rejalashtirilmoqda. Shu bilan birga, Yaponiya mudofaa xarajatlarini oshirib, yangi avlod harbiy texnologiyalarini rivojlantirishga ham jiddiy e’tibor qaratmoqda.
Musulmon Ziyo, O‘zA
