Иқтисодий мустақил аёл — фаровон оила пойдевори
Бухорода хотин-қизларнинг ўз қобилияти, меҳнати ва тадбиркорлик салоҳиятини рўёбга чиқариши учун яна бир муҳим қадам ташланди.
Зеро, аёлнинг қўлида касб, қалбида ишонч, қўлида меҳнат қуроли ва олдида аниқ мақсад бўлса, бу нафақат унинг шахсий ҳаётини, балки бутун оиланинг эртанги кунини ўзгартиради. Иқтисодий мустақиллик эса хотин-қизнинг жамиятдаги фаоллигини ошириш, оила фаровонлигини таъминлаш ва янги имкониятларга йўл очишнинг муҳим омилидир.
Бугун мамлакатимизда хотин-қизларни қўллаб-қувватлаш, уларни касб-ҳунарга ўргатиш, тадбиркорликка жалб этиш, бандлигини таъминлаш ва муносиб даромад манбаига эга бўлиши учун шароит яратиш давлат сиёсатининг муҳим йўналишларидан бирига айланди. Давлат раҳбари ташаббуси билан амалга оширилаётган кенг кўламли ислоҳотларда ҳам хотин-қизларнинг иқтисодий фаоллигини ошириш, уларнинг ташаббусларини қўллаб-қувватлашга алоҳида эътибор қаратилмоқда.
Ана шу эзгу мақсадларнинг Бухородаги амалий ифодаси сифатида вилоят ҳокимлигининг ижтимоий буюртмаси асосида, Олий Мажлис ҳузуридаги Фуқаролик жамияти институтларини қўллаб-қувватлаш жамоат фондининг молиявий кўмагида Ўзбекистон “Тадбиркорлар ва ишбилармон аёллар” бирлашмаси томонидан “Иқтисодий мустақил аёл – фаровон оила сари” лойиҳасига старт берилди.
Тадбирда Олий Мажлис Сенати аъзоси, вилоят ҳокимлиги масъуллари, фуқаролик жамияти институтлари раҳбар ва ходимлари, оммавий ахборот воситалари вакиллари иштирок этишди.
Лойиҳанинг қамрови ҳам, мақсади ҳам эътиборга молик. Унинг доирасида Бухоро ва Когон шаҳарлари, Пешку, Бухоро ҳамда Қоровулбозор туманларида истиқомат қилувчи ижтимоий ҳимояга муҳтож, касб-ҳунарга эга бўлса-да, ишсиз ёки доимий даромад манбаига эга бўлмаган 103 нафар хотин-қизни тадбиркорлик фаолиятига жалб этиш кўзда тутилган. Аслида бу шунчаки 103 нафар иштирокчи эмас. Бу — 103 та тақдир, 103 та оила, 103 та янги умид ва 103 та имконият дегани.
Лойиҳа иштирокчилари тадбиркорлик асослари, бизнес-режа тузиш, молиявий саводхонлик, маркетинг, солиқ ва ҳуқуқий муносабатлар, маҳсулот ҳамда хизматларни бозорга олиб чиқиш каби йўналишларда билим ва амалий кўникмаларга эга бўлади. Бунинг учун бешта назарий ва амалий ўқув-тренинг ташкил этилади. Машғулотларга тажрибали бизнес-тренерлар, банк ва солиқ соҳаси мутахассислари жалб этилади. Энг муҳими, лойиҳа фақатгина билим бериш билан чекланмайди.
Ўқув жараёнини муваффақиятли якунлаб, бизнес-режаси маъқулланган иштирокчилар лойиҳа бюджети доирасида ўз фаолият йўналишига мос замонавий ускуналар ва меҳнат қуроллари билан таъминланади. Бу эса уларга олган билимларини амалиётга татбиқ этиш, ўз ишини бошлаш ва дастлабки даромадини шакллантириш имконини беради.
“Тадбиркорлик билан шуғулланаман” деган ниятнинг ўзи кифоя эмас. Бунинг учун билим, кўникма, сармоя, бозор ва энг муҳими — ишонч керак. Мазкур лойиҳа ана шу занжирнинг ҳар бир бўғинини қамраб олиши билан аҳамиятли.
Ўзбекистон “Тадбиркорлар ва ишбилармон аёллар” бирлашмаси бошқарув раиси Мамлакат Содиқованинг таъкидлашича, лойиҳа бир неча босқичда амалга оширилади.
— Аввало, мақсадли ҳудудларда эҳтиёжманд хотин-қизларни аниқлаш ва жалб этиш ишлари олиб борилади. Иштирокчилар очиқлик, шаффофлик ва тенг имкониятлар тамойиллари асосида саралаб олинади. Шундан сўнг тадбиркорлик асослари, бизнес-режа тузиш, молиявий саводхонлик, маркетинг, солиқ ва ҳуқуқий муносабатлар, маҳсулот ва хизматларни бозорга олиб чиқиш мавзуларида ўқув-тренинглар ташкил этилади, — дейди у. Демак, бу ерда гап бир марталик ёрдам ҳақида эмас. Асосий мақсад — хотин-қизнинг қўлига тайёр имкониятни бериш билан бирга, уни бу имкониятдан мустақил равишда фойдалана оладиган даражага олиб чиқиш. Лойиҳанинг энг катта қиймати шундаки, унинг натижаси фақат иштирокчининг шахсий даромади билан ўлчанмайди. Иқтисодий мустақилликка эришган аёл оиласи фаровонлигига муносиб ҳисса қўшади. Ўз бизнесини йўлга қўйган хотин-қиз эса кейинчалик бошқалар учун ҳам иш ўрни яратиши мумкин. Шу тариқа бир аёлга берилган имконият аста-секин бутун маҳаллага тарқалади.
Лойиҳа доирасида микробизнес ва оилавий тадбиркорлик фаолиятини ташкил этиш учун шароит яратилади. Хотин-қизларни ўзини ўзи банд қилиши, барқарор даромад манбаини шакллантиришига кўмаклашилади. Маҳаллаларда янги иш ўринлари яратиш имкониятлари кенгаяди. Шунингдек, иштирокчиларнинг молиявий ва иқтисодий саводхонлигини оширишга алоҳида эътибор қаратилади. Чунки бугун тадбиркорликни бошлашнинг ўзи эмас, уни тўғри бошқариш, даромад ва харажатни ҳисоблаш, бозорни ўрганиш, маҳсулотни харидорга етказиш, қонуний ва молиявий муносабатларни тўғри йўлга қўйиш ҳам катта аҳамиятга эга. Яна бир муҳим жиҳат — лойиҳа иштирокчилари тақдири лойиҳа якуни билан эътибордан четда қолмайди.
Ташкил этилган тадбиркорлик фаолиятининг барқарорлиги ва иштирокчиларнинг иқтисодий натижалари лойиҳа якунланганидан кейин ҳам икки йил давомида мониторинг қилинади. Бу эса ташаббуснинг бир кунлик тадбир эмас, балки узоқ муддатли натижага қаратилган тизимли лойиҳа эканини кўрсатади.
Бугун тадбиркорликка қадам қўяётган 103 нафар хотин-қизнинг эртанги натижаси, эҳтимол, янги иш ўринлари, янги хизмат турлари, янги оилавий корхоналар ва яна кўплаб аёллар учун янги намунага айланар.
Аёлга имконият бериш — бир инсонга ёрдам бериш эмас. Бу — бир оиланинг келажагига, фарзандларнинг таълимига, хонадоннинг фаровонлигига ва маҳалланинг иқтисодий қудратига сармоя киритишдир. “Иқтисодий мустақил аёл – фаровон оила сари” лойиҳаси ана шу ҳақиқатни амалда намоён этмоқда.
Бугун қўлига меҳнат қуроли олган, тадбиркорлик сирларини ўрганаётган 103 нафар хотин-қиз эртага ўзининг кичик бизнесини катта имкониятга айлантириши мумкин. Зеро, мустақил даромадга эга аёл ўз тақдирини ўзи белгилай оладиган, оиласига таянч бўладиган ва жамият тараққиётига муносиб ҳисса қўша оладиган фаол инсондир. Энг муҳими, бугун уларга шунчаки ёрдам эмас, ўз келажагини ўз қўли билан бунёд этиш имконияти берилмоқда.
Зариф Комилов, ЎзА мухбири
