Eronga qarshi yangi urush xavfi: Tehron qanday javob qaytaradi? (+video)
“The New York Times” nashri ma’lum qilishicha, AQSH va Isroil harbiy idoralari Eronga qarshi hujumlarni qayta boshlash bo‘yicha aniq rejalar ishlab chiqqan. Gazetaning yozishicha, shu hafta AQSH mudofaa vaziri Pit Xegset Isroilda Binyamin Netanyaxu bilan yangi zarbalar berish masalasini muhokama qilish uchun uchrashgan.
Nashrning xabar berishicha, ikki davlat harbiylari Islom Respublikasining yadroviy ob’ektlari, raketa zaxiralari va ayrim infratuzilma markazlariga zarba berish rejalarini ishlab chiqqan. Biroq Oq uy rahbari Donald Tramp operatsiyani Amerikadagi oraliq saylovlardan keyin boshlashni afzal ko‘rmoqda.
Ekspertlar fikricha, Vashington va Tel-Aviv Tehronga harbiy bosimni kuchaytirish orqali o‘lkani yadroviy dastur bo‘yicha yon berishga majburlamoqchi. Ammo ayrim mutaxassislar yangi hujumlar avvalgi operatsiyalar kabi o‘z maqsadiga erishmasligi mumkinligini ta’kidlamoqda. Avvalgi zarbalar Eronning asosiy muammolarini hal qilmagan, aksincha, energiya narxlarining oshishi va mintaqadagi beqarorlikning kuchayishiga sabab bo‘lgan.
Rasmiy Tehron yangi hujumlarga javob qaytarishga tayyorligini bildirmoqda. Eron rasmiylari javob zarbalari mintaqadagi savdo kemalari, energetika infratuzilmasi, ma’lumotlarni qayta ishlash markazlari va suv osti internet kabellariga qaratilishi mumkinligidan ogohlantirgan.
Ayrim tahlilchilar Eron Saudiya Arabistonidagi yirik neft ob’ektlariga ham zarba berishi mumkin, deb hisoblaydi. Bu esa jahon bozorida neft va energiya narxlarining keskin ko‘tarilishiga olib kelishi ehtimolini oshiradi.
Shu bilan birga, Isroildagi siyosiy vaziyat va Qo‘shma Shtatlardagi saylovlar harbiy rejalarga ta’sir qilishi mumkin. Agar yangi operatsiya boshlansa, u mintaqadagi mojaroni yanada kengaytirib, boshqa kuchlarni ham ziddiyatga jalb etishi ehtimoldan xoli emas.
Xullas, AQSH va Isroil Eronga bosimni kuchaytirishga intilayotgan bir paytda, Tehron ham javob zarbalariga tayyorlanmoqda. Tomonlar o‘rtasidagi keskinlikning yanada kuchayishi nafaqat Yaqin Sharq xavfsizligiga, balki jahon energetika bozoriga ham jiddiy ta’sir ko‘rsatishi mumkin.
Kenja Bekjonov,
Salimjon Obidjonov (video),
O‘zA
