Батат: Ўзбекистон учун янги, шифобахш сабзавот (+видео)
Юртимиз аҳолисига деярли номаълум бўлган батат – келажакдаги озиқ-овқат манбаи ёки соғлом турмуш тарзининг янги калитими? Бу ноёб сабзавотнинг сирлари ва Ўзбекистондаги илмий изланишлар ҳақида ёш олим билан суҳбатлашамиз.
Батат ҳақида юртимиз аҳолисининг кўпчилиги эшитмаган бўлса керак. Чунки, ушбу сабзавот ҳали халқимизнинг истеъмолига тўлиқ кириб келмаган. Тадқиқотлар натижасидан шу нарса маълум бўлдики, юртимизда унинг зараркунанда ҳашаротлари ҳам аниқланмаган. Печакдошлар оиласига мансуб, кўп йиллик иссиқсевар ўсимликнинг мазаси анъанавий истеъмол қилинадиган картошкага яқинлиги боис балки келгусида озиқ-овқат занжирида муҳим ўрин эгаллар.
Унинг ватани Мексика ва Марказий Америка қитъасидир. Озиқ-овқат сифатида консерва, крахмал-қиём ва спирт саноатида ишлатилади. Балким келгусида чипслар тайёрлашда ҳам қўлланилар. Қадимдан Хитойда ҳам батат экиб келинган. Ушбу ўсимлик қаламчасидан кўпайтирилади. Палаги чорва учун яхши озуқа ҳисобланади.
Хуллас, бу ўсимлик ҳақида юртимизда уни кўпайтириш ва хусусиятларини аниқлаш борасида илмий изланишлар олиб бораётган ёш тадқиқотчи, Сабзавот, полиз экинлари ва картошкачилик илмий-тадқиқот институти таянч докторанти Дилмурод Абдуллаев билан суҳбатлашдик.
- Дилмурод, айтинг-чи батат ҳосилидан қайси йўналишларда кўпроқ фойдалансак бўлади?
– Бу Ўзбекистонда кам тарқалган сабзавот экин турларига киради. Жуда витаминларга бойлиги билан ажралиб туради. Лекин картошкага нисбатан ширинроқ таркибда, шакар миқдори кўп. Антиоксидантларга бойлиги сабабли шифобахш ҳисобланади ва у инсон организмига А витамин бўлиб хизмат қилади. Моддалар алмашинувида катта аҳамиятга эга. Бундан ташқари бето-каротинга ҳам бой. Тажриба майдонларимизда қизил, сариқ, бинафшаранг ҳамда оқ навларимиз бор. Булардан энг оммалашгани сариғи ҳисобланади.
<iframe width="650" height="420" src="https://www.youtube.com/embed/Ay5pmMUTqBg" title="Batat kartoshka o‘rnini bosa oladimi?" frameborder="0" allow="accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share" referrerpolicy="strict-origin-when-cross-origin" allowfullscreen></iframe>Санжар Тошпўлатов,
Дониёр Якубов, Улуғбек Тўхтаев, ЎзА
