Украина президенти Зеленский урушнинг тўрт йиллиги куни президентлик сайлови ва тинчлик референдумини эълон қилиши мумкин, Колумбия президенти Густаво Петро Кариб денгизида вертолётда суиқасддан омон қолди, Сомалида Старскй Аирлинес самолёти техник носозлик туфайли Ҳинд океанига фавқулодда қўнди, АҚШ президенти Дональд Трамп Канада ва Мичиганни боғловчи янги кўприк очилишига тўсқинлик қилмоқда, Индонезия эса Ғазода тинчликни сақлаш миссияси доирасида 8 минг ҳарбийини жойлаштирмоқда, шунингдек, Россияда кабутарлардан масофадан бошқариладиган биодрон яратиш лойиҳаси синовдан ўтказилмоқда, Қирғизистонда эса Миллий хавфсизлик давлат қўмитаси раиси Қамчибек Ташиев ишдан олинди ва унинг ўрнига Жумгалбек Шабданбеков тайинланди.

<iframe width="640" height="480" src="https://www.youtube.com/embed/-4EAm14DcKo?si=d3ZaPc6GxZZMpREo" title="YouTube video player" frameborder="0" allow="accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share" referrerpolicy="strict-origin-when-cross-origin" allowfullscreen></iframe>

Зеленский 24 февраль куни президентлик сайловини эълон қилиши мумкин

Украина президенти Владимир Зеленский 24 февраль — урушнинг тўрт йиллиги куни — президентлик сайлови ва тинчлик бўйича референдум ўтказилишини эълон қилмоқчи. Financial Times маълумотларига кўра, Оқ уй Киевга 15 майгача сайлов ва референдум ўтказишни талаб қилмоқда, акс ҳолда Украина хавфсизлик кафолатларини қўлга кирита олмаслиги мумкин. Зеленский ва яқин манбалари уруш шароитида қисқа муддатда сайлов ўтказиш қийин бўлишига қарамай, Оқ уйга ижобий сигнал берганини айтмоқда. Михайл Подоляк эса урушнинг фаол босқичи ва ракетa-дрон ҳужумлари тўхтамас экан, сайловларни ўтказиш учун хавфсизлик, овоз бериш тизими ва молиявий тайёргарлик етарли эмаслигини билдирган.

Колумбия президенти Густаво Петро ва қизлари суиқасддан омон қолди

Колумбия президенти Густаво Петро Кариб денгизи соҳилида вертолётда учаётганда номаълум шахсларнинг суиқасдига дуч келишдан омон қолди. Президентнинг айтишича, вертолёт 9 февраль куни тунда белгиланган манзилга қўна олмаган, чунки хавфсизлик хабарлари бўйича унга ўқ узилиши мумкинлиги огоҳлантирилган. Петро вертолёт бир неча соат денгиз устида парвоз қилганидан сўнг, Колумбия денгиз қўшинлари кўмагида бошқа жойга қўнган. Президент хавфсизлик таҳдидларини жиддий қабул қилаётганини ва сафар режасини мос равишда ўзгартирганини таъкидлади. У 2022 йил августидан бери наркотик картеллари томонидан нишонга олинганини бир неча бор маълум қилган, шунингдек 2024 йилда ҳам унга қарши суиқасд режалаштирилгани ҳақида хабар берган.

Сомалида носоз самолёт Ҳинд океанига фавқулодда қўнди

Сомалида Starsky Airlines авиакомпаниясининг Fokker 50 йўловчи самолёти Могадишо аэропортидан ҳавога кўтарилганидан бир неча дақиқа ўтиб, техник носозлик туфайли Ҳинд океани қирғоқларига фавқулодда қўнди. Бортдаги 50 йўловчи ва 5 экипаж аъзосидан ҳеч ким ҳалок бўлмаган, оғир жароҳатлар қайд этилмади. Авиакомпания маълум қилишича, учувчининг тезкор ҳаракатлари йўловчилар ҳаётини сақлаб қолишда ҳал қилувчи бўлган. Фавқулодда қўнишга сабаб бўлган техник муаммо аниқланиши учун тергов олиб борилмоқда.

Трамп АҚШ-Канада янги кўприк очилишига тўсқинлик қилиши мумкин

АҚШ президенти Дональд Трамп Канада ва Мичиган штатини боғловчи Gordi Howe халқаро кўпригини тўлиқ компенсация олмагунча очмаслик билан таҳдид қилди. У Оттава ва Канада томонини АҚШга “адолатли ва ҳурматли муносабат” кўрсатишга чақирди, акс ҳолда кўприк ҳаракатга рухсат олмайди. 2018 йилда қурилиши бошланган кўприк 6,4 миллиард Канада долларига баҳоланган ва 2026 йил бошида ишга тушиши кутилган эди. Канада бош вазири Марк Карни Трампнинг ултиматумларига қарамасдан, икки томон лойиҳадаги келишмовчиликларни ҳал қилишга интилаётганини маълум қилди.

Индонезия Ғазого 8 минг ҳарбий юборади

Индонезия Ғазода тинчликни сақлаш миссияси доирасида 8 минг нафаргача ҳарбийни жойлаштиришни режалаштирмоқда. Ҳарбийлар асосан тиббий ва муҳандислик вазифаларини бажаради, уларнинг жойлашуви Рафаҳ ва Хон Юнус ҳудудида казармалар қуриш орқали амалга оширилади. Бу қадам 2025 йил охирида АҚШ воситачилигида имзоланган ўт очишни тўхтатиш келишуви доирасида амалга оширилади. Индонезия “Тинчлик кенгаши” таркибида БМТ Хавфсизлик кенгаши мандати асосида Ғазода барқарорлаштириш кучларига ёрдам беради. Туркия ва Покистон ҳам қўшин юбориш имкониятини кўриб чиқмоқда, аммо улар HAMASни қуролсизлантириш жараёнида иштирок этмаслигини билдирган. Президент Субианто Прабово мамлакатнинг дунёдаги энг йирик мусулмон давлат сифатида барқарорликни таъминлашда ҳисса қўшиши муҳимлигини таъкидлади.

Россияда кабутарлардан биодрон яратиш лойиҳаси синовдан ўтказилмоқда

Россиянинг Neiry Group компанияси кабутарларнинг миясига чип имплантация қилиб, уларни масофадан бошқариладиган биодронларга айлантириш устида ишламоқда. Лойиҳага Москва давлат университетининг Сунъий интеллект институти раҳбари Катерина Тихонова ҳам жалб қилинган. Синовлар давомида чип ўрнатилган кабутарлар лаборатория шароитида муваффақиятли парвоз қилган ва компания уларни саноат, қидирув-қутқарув ҳамда ҳарбий мақсадларда фойдаланиш мумкинлигини таъкидлайди. Биодронларда видеокамера, GPS ва қуёш батареялари бўлиб, улар оддий кабутарлардан ташқи кўринишда фарқ қилади. Мутахассислар бу технологиянинг хавфсизлиги ва ҳайвонларнинг соғлиғига таъсири борасида хавотир билдирмоқда, чунки мияга чип ўрнатиш яллиғланиш ёки инфекция хавфини ошириши мумкин. Шунингдек, очиқ муҳитда кабутарларни бошқариш қийинлиги сабабли, механик дронлар биодронларга қараганда амалиёт жиҳатдан самаралироқ эканлиги айтилади. Neiry компанияси шунга қарамай лойиҳани давом эттириб, келажакда қушларни узоқ масофаларга парвоз қиладиган биодронларга айлантиришни режалаштирмоқда.

Қамчибек Ташиев ишдан олинганини эълон қилди

Қирғизистон Миллий хавфсизлик давлат қўмитасининг собиқ раиси Қамчибек Ташиев ишдан олинганидан сўнг муносабат билдирди. У аввал Германияда тиббий текширувдан ўтганини тасдиқлаб, давлат раҳбарининг қарорига амал қилишга мажбур бўлганини айтди. Ташиев мурожаатида хизмат қилганидан фахрланишини, аммо шахсий таркиб билан хайрлашишга имконияти бўлмагани учун афсусланишини таъкидлади ва фуқароларни қонунига риоя қилишга чақирди. Ташиевнинг ўрнига Жумгалбек Шабданбеков Миллий хавфсизлик давлат қўмитаси раиси вазифасини бажарувчи этиб тайинланди. Президент Садир Жапаров ишдан олиш қарорини давлат манфаатларини кўзлаб, жамиятдаги бирдамликни мустаҳкамлаш мақсадида қабул қилганини маълум қилди. Ташиев 2020 йил октябрь ойида ушбу лавозимга тайинланган ва ҳозирда раисининг уч нафар ўринбосари ҳам ишдан олинди.

Нозимбек Мардонов, ЎзА