Өзбекстан Республикасы Президенті Шавкат Мирзияев Астана қаласында өткен «Орталық Азия – Еуропалық Одақ» форматындағы делегациялар басшыларының кездесуіне қатысты.

Шарға Еуропа Кеңесінің Президенті Шарль Мишель, Қазақстан Республикасының Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев, Қырғыз Республикасының Президенті Садыр Жапаров, Тәжікстан Республикасының Президенті Эмомали Рахмон және Түркіменстан Министрлер кабинеті төрағасының орынбасары Ходжамират Гелдимиратов қатысты.

Күн тәртібіне сәйкес саяси диалогты дамыту, өңіраралық байланыстарды кеңейту, сауда-экономикалық және мәдени-гуманитарлық алмасуды жандандыру перспективалары талқыланды.

Президент Шавкат Мирзияев өз сөзінде Жаңа Өзбекстандағы реформалардың басты басымдығы тиімді нарықтық тетіктері бар, өмір сүрудің жоғары деңгейі мен жайлы өмір сүру жағдайлары бар күшті құқықтық мемлекет құру екенін атап өтті.

- Біз қол жеткізген жетістіктерімізбен шектелмейміз және жаңа өзгерістер ауқымын кеңейтуді мақсат етіп отырмыз. Бұл жерде әңгіме, ең алдымен, заңның сөзсіз басымдығы, азаматтық қоғам институттарын жан-жақты қолдау, адам құқықтары мен гендерлік теңдікті, сөз бен сенім бостандығын қамтамасыз ету туралы болып отыр, – деді Мемлекет басшысы.

Экономикалық салада бұдан былай да кәсіпкерлер үшін барынша қолайлы жағдай жасау, сыбайлас жемқорлықпен күресу, бәсекелестік пен инновациялық бизнес ортаны дамытуды ынталандыру жұмыстары жалғасатыны айтылды.

Тату көршілік пен өңірлік әріптестікті ілгерілетуге ерекше назар аударылды.

Шавкат Мирзияев атап өткендей, «Орталық Азияда бірлескен күш-жігердің нәтижесінде мүлдем жаңа саяси орта пайда болды. Бірнеше ондаған жылдар бойы жиналған, ешкім шешілетініне сенбеген көптеген мәселелер бірнеше жылда өз шешімін тапты».

Бүгінде жағдай түбегейлі өзгерді. Визасыз режим енгізілді, барлық өткізу пункттері ашылды. Әуе және жерүсті тасымалы өсті.

Ынтымақтастық байланыстары нығая түсуде, ірі жобаларды жүзеге асыру үшін инвестициялық компаниялар мен басқа да қаржы құралдары жолға қойылды.

– Әрине, аймақта әлі де шешімін таппаған мәселелер бар. Дегенмен, біздің мықты саяси ерік-жігеріміз бен ортақ жасампаздық рухымыз бауырлас елдер мен аймақ халықтарын жақындастыруға қызмет ететініне сенімдіміз, – деді Өзбекстан басшысы.

Мемлекет басшысы өңірді Еуропалық Одақпен ынтымақтастығын дәйекті түрде тереңдетуге шақыра отырып, бұл бағыттағы бірқатар басымдықтарды атап өтті.

Ең алдымен сауда-экономикалық ынтымақтастықты дамытуға қатысты күрделі мәселелерді шешу қажет. Бұлар:

- біздің өнеркәсіп өнімдерінің жоғары Еуропалық стандарттарға және техникалық регламенттерге сәйкестігін қамтамасыз ету;

- қолданыстағы шектеулерді ескере отырып, ЕО нарықтарына шығу үшін ең тиімді көлік-логистикалық дәліздерді құру, бірінші кезекте Транскаспий мультимодальды маршрутын дамыту;

- Еуропалық тұтынушылар арасында Орталық Азия елдерінің өнімдерін тану және сатып алу үшін бірлескен маркетингтік зерттеулер мен мақсатты іс-шаралар және акцияларды өткізу;

- Еуропалық инвестициялар мен технологиялардың қажеттілігін қанағаттандыру.

Осы мәселелерді жүйелі шешу үшін Шавкат Мирзияев Премьер-Министрдің орынбасарлары деңгейінде «Еуропалық Одақ – Орталық Азия» экономикалық ынтымақтастық комитетін құрды және «Global Gateway» бастамасының мақсаты мен міндеттерін қамтитын сауда-экономикалық ынтымақтастықты тереңдету және өзара көлік-коммуникациялық тәуелділікті дамыту бойынша ұзақ мерзімді стратегиялық бағдарлама әзірлеуді ұсынды.

Сонымен қатар, Мемлекет басшысы еуропалық тарапты өңірімізде қабылданған «Жасыл күн тәртібі» бағдарламасын жүзеге асыруға, оның ішінде эко-инновацияларды, энергия үнемдейтін және ресурс үнемдейтін технологияларды кеңінен енгізуге, экономиканы цифрландыру, «Smart-AKIS» еуропалық желісінің көмегімен «ақылды» ауыл шаруашылығын дамытуға, жаңартылатын энергия көздерін пайдалануға белсенді қатысуға шақырды. 

Гуманитарлық салада білім беру және инновациялық алмасу, мәдени және туристік байланыстар сияқты салалардағы ынтымақтастықты белсендіру қажеттігі көрсетілді.

«Эразмус плюс» және «Горизонт Европа» бағдарламалары аясында білім берудің озық еуропалық әдістерін енгізу жобасын жүзеге асыру, бірлескен іргелі және қолданбалы зерттеулерді ұйымдастыру ұсынылды.

Еуропалық серіктестерді өңірдегі халықтардың бірегей тарихи мұрасы, бай мәдениеті және дәстүрімен таныстыру мақсатында қарашаның екінші жартысында Париждегі Лувр мұражайында үлкен көрме ұйымдастыру жоспарлануда.

- Біз мұндай шараларды жыл сайын Еуропа елдерінің астаналарында және мәдени орталықтарда өткізуді қолдаймыз, - деді Шавкат Мирзияев.

Мемлекет басшысы туризм саласындағы орасан зор әлеуетке ерекше тоқталып, келесі жылы Хиуа қаласында өтетін «ЕО-Орталық Азия» бірінші туристік форумы аясында Еуропаның жетекші операторларының назарына жалпы өңірлік туристік өнімдер тұжырымдамасын ұсынуды ұсынды. 

Өзбекстан Президенті өңірлік қауіпсіздікті қамтамасыз ету ынтымақтастықтың маңызды бағыты екенін атап өтті. Ол терроризмге, радикализм мен экстремизмге, ұйымдасқан қылмысқа, есірткі бизнесіне және басқа да жалпы қауіп-қатерлерге қарсы күрес жөніндегі бірлескен бағдарламалар аясында Еуропалық Одақтың практикалық қолдауын жоғары бағалады.

Халықаралық тәжірибені негізге ала отырып, ақпарат алмасу және заманауи қауіптермен бірлесіп күресу үшін арнайы қызметтер мен құқық қорғау органдары арасында ынтымақтастық орнату ұсынылды.

Тараптардың Ауғанстан мәселесіне қатысты алаңдаушылықтары ұқсас екені атап өтілді.

Өзбекстан әрқашан ауған халқына тұрақты түрде гуманитарлық көмек көрсетіп, электр қуатын, мұнай өнімдерін және азық-түлік жеткізуді жалғастыруда және Өзбекстан арқылы Ауғанстанға жүк тасымалдау тоқтамайды.

Шекаралас Термиз қаласындағы логистикалық және білім беру хабтарының әлеуетін пайдалануда еуропалық серіктестермен тиімді ынтымақтастықты жалғастыруға дайын екендігі айтылды.

Президент Жаһандық және өңірлік жағдайдың түбегейлі өзгергенін айта келе, Орталық Азиядағы бүгінгі интеграциялық үдеріс еуропалық әріптестердің белсенді қолдауын қажет ететінін атап өтті.

Мемлекет басшысы жаһандық және өңірлік жағдайдың түбегейлі өзгергенін, бүгінде Орталық Азиядағы интеграция үдерісі еуропалық әріптестердің белсенді қолдауын қажет ететінін жеткізді.

Осыған байланысты Еуропалық Одақтың Орталық Азияға арналған жаңартылған стратегиясын жүзеге асыруды жеделдету және әріптестікті нығайту мақсатында көпжақты бағдарламалық құжат – «Жол картасын» қабылдау мүмкіндігін қарастыру ұсынылды.

Бұл мәселелердің барлығы келесі айда Самарқандта өтетін өзара тәуелділік жөніндегі бірлескен министрлік конференциясында жан-жақты талқыланатынына сенім білдірілді.

Сөзінің соңында Мемлекет басшысы Өзбекстан елдеріміздің тұрақты дамуы, гүлденуі мен әл-ауқаты үшін «Орталық Азия – Еуропалық Одақ» форматындағы ашық, жүйелі және нәтижелі диалогтың жақтаушысы екенін тағы бір мәрте атап өтті.