Ўзбекистон ва Венгрия атом энергетикасига оид лойиҳаларда ҳамкорлик қилмоқчи
Венгрия делегациясининг Ўзбекистонга расмий сафари доирасида бўлиб ўтган учрашувда томонлар ўзаро ҳамкорлик муносабатлари хусусида фикр юритди.
Тошкентда Энергетика вазирлиги раҳбариятининг Венгрия ташқи ишлар ва ташқи савдо вазири Петер Сийярто бошчилигидаги делегацияси билан учрашуви бўлиб ўтди, деб маълум қилди вазирлик матбуот хизмати.
Венгрия делегациясининг Ўзбекистонга расмий сафари доирасида бўлиб ўтган учрашувда томонлар ўзаро ҳамкорлик муносабатлари хусусида фикр юритди.
Мулоқот чоғида Венгрия томонидан энергетика соҳасида, хусусан, Ўзбекистон Республикаси Энергетика вазирлиги ҳузуридаги “Ўзатом” агентлиги ва Венгриянинг ядро энергетикаси соҳасидаги MVM Paksi Atomeromu Ltd. илмий маркази даражасида атом электр странциясини қуриш ва ядро энергетикаси соҳасида илмий алмашинув соҳасидаги ҳамкорлик қилишга тайёрлиги билдирилди.
Венгриянинг ENIOX компанияси томонидан йирик иссиқлик станцияларида ва АЭС да муваффақиятли қўлланиладиган қайтадиган сувларни совутишнинг “қуруқ” усулидан фойдаланиш имкониятлари муҳокама қилинди. Ушбу компаниянинг бой тажрибаси, энг аввало, сув ресурслари бўйича муайян тақчиллик мавжуд бўлган қурғоқчил ҳудудларда фойдаланиш кўзда тутилмоқда. Венгрия томони Венгриянинг ENIOX компанияси ушбу лойиҳада иштирок этган тақдирда «Эксим Банка Венгрия» томонидан 130 млн. еврога тенг қийматда молиялашга тайёр эканлигини маълум қилди.
«Ўзатом» агентлиги, қатор вазирлик ва идоралар мутахассислари 2018 ва 2020 йилларда Венгрияга қилинган сафари давомида Венгрия ядро энергетикасининг объектлари билан яқиндан танишган, ушбу мамлакатнинг атом электр станцияларини қуриш ва улардан фойдаланиш соҳасидаги тажрибасини ўрганган эди.
Хусусан, ҳозирги пайтда Россия дизайнидаги «Пакш-2» АЭС ни “тайёр ҳолда” қуриш шарти билан лойиҳа амалга оширилмоқда. Ушбу иншоот “Ростатом” давлат корпорацияси томонидан барпо этилмоқда. «Пакш-2» иккита ВВЭР-1200 энергоблокига эга. Венгрия томони таъкидлаганидек, Ўзбекистоннинг биринчи атом электр странцияси билан ўхшаш технологик параметерларга эга бўлади.
Венгрия томонидан ўзаро ҳамкорликнинг таълимга оид жиҳати таъкидланди, бу борада ривожланиш тенденцияси кузатилмоқда. Яъни, Ўзбекистонлик талабалар учун квота 30 тадан 100 кишигача кўпайтирилди, унинг доирасида атом энергетикасини ўрганиш дастурини Будапешт политехника унверситетитида жорий қилиш таклиф қилинмоқда.
Муҳокама қилинган барча масалалар бўйича дастлабки келишувларга эришилди ва икки мамлакат мутахассислари жалб қилинган ҳолда бу борадаги ишлар давом эттирилади.