Shu yilning 31 avgust-1 sentyabr kunlari Xitoy Xalq Respublikasining Tyanszin shahrida Shanxay Hamkorlik Tashkilotiga a’zo mamlakatlar davlat rahbarlarining navbatdagi sammiti o‘tkaziladi. Sammitda tuzilmaga a’zo davlatlar rahbarlari siyosiy, savdo-iqtisodiy va madaniy-gumanitar hamkorlikning keng ko‘lamli dolzarb masalalarini ko‘rib chiqadilar. Yirik xalqaro tadbirda kuzatuvchi davlatlar rahbarlari va muloqot bo‘yicha hamkor davlatlar rahbarlarining ham ishtirok etishi ko‘zda tutilgan.

2001 yilda Shanxay Hamkorlik Tashkiloti tashkil etilganda, uning asosiy maqsadi mintaqaviy xavfsizlik va barqarorlikni mustahkamlashdan iborat edi. Vaqt o‘tishi bilan uning missiyasi iqtisodiy hamkorlikni o‘z ichiga olgan holda kengaydi va umumiy rivojlanish barqaror farovonlik va barqarorlik bilan chambarchas bog‘liq ekanligini tan oldi. Bugungi kunda SHHT hududi va aholisi bo‘yicha eng yirik mintaqaviy tashkilot bo‘lib, keng bozor, turli xil resurslar va o‘sish salohiyatiga ega. Uning asosiy maqsadlaridan biri hozirgi paytda a’zo davlatlar o‘rtasida savdo va investitsiyalarni rag‘batlantirishdir. Shu ma’noda, transchegaraviy savdo va moliyaviy hamkorlikni qo‘llab-quvvatlash uchun SHHT Ishbilarmonlar kengashi va Banklararo birlashma kabi tashabbuslar yaratildi. Xitoy va boshqa a’zo davlatlar, SHHTga a’zo kuzatuvchi davlatlar va muloqot bo‘yicha hamkorlar o‘rtasidagi savdo hajmi 2024 yilda rekord darajadagi 890 milliard AQSH dollariga yetdi. Bu mintaqa ichidagi savdoning hayotiyligi va istiqbollarini ko‘rsatadi.

SHHT doirasidagi hamkorlik Yevroosiyo bo‘ylab infratuzilmaviy o‘zaro bog‘liqlikning rivojlanishiga ham hissa qo‘shdi. Xitoy-Markaziy Osiyo-G‘arbiy Osiyo iqtisodiy yo‘lagi va Xitoy-Qirg‘iziston-O‘zbekiston temir yo‘li kabi muhim transport tarmoqlari savdo to‘siqlarini sezilarli darajada kamaytirdi.

Rivojlangan energetika infratuzilmasi, masalan, Xitoy-Markaziy Osiyo gaz quvuri va Sharqiy Rossiya-Xitoy gaz quvuri, mintaqaning energetika xavfsizligini ta’minlaydi va jahon energetika bozorlarini barqarorlashtiradi. SHHTga a’zo davlatlar yaqinda tez sur’atlar bilan kengayib borayotgan savdo yo‘laklari bo‘ylab muhim infratuzilma bo‘shliqlarini hal qilish uchun "Ipak yo‘li stansiyalari"ni birgalikda qurish to‘g‘risida memorandum imzoladilar. Bundan tashqari, SHHT rivojlanish strategiyalarini muvofiqlashtirishga yordam berdi. Xitoy tomonidan taklif etilgan "Bir kamar, bir yo‘l" (BRI) tashabbusi SHHTga a’zo boshqa davlatlarning, jumladan, Qozog‘istonning "Yorqin yo‘l" tashabbusi, Qirg‘izistonning Milliy rivojlanish dasturi va Tojikistonning Milliy rivojlanish strategiyasi kabi rivojlanish strategiyalariga yaqin mos keladi. Barqaror rivojlanish SHHTning yangi ustuvor yo‘nalishiga aylandi, "yashil" va raqamli rivojlanish esa ustuvor yo‘nalishlardir.

O‘tgan yillar davomida SHHTga a’zolar "yashil" rivojlanishda sezilarli yutuqlarga erishdilar. Shu yilning iyun oyida bo‘lib o‘tgan SHHT energetika vazirlari yig‘ilishida e’lon qilingan hisobotga ko‘ra, SHHTga a’zo mamlakatlarda qayta tiklanuvchi energetikaning umumiy o‘rnatilgan quvvati 2024 yil oxiriga kelib 2,31 milliard kVt ni tashkil etdi, bu esa jahondagi umumiy hajmning qariyb yarmini tashkil qiladi. SHHTning yashil forumi tashkilot a’zolari uchun "yashil" rivojlanish bo‘yicha sheriklar sifatida rivojlanish yo‘nalishlarini muhokama qilish va tashkilotning Yashil kun tartibi bilan yanada muvofiqlashtirish uchun platformadir.

Raqamli rivojlanish SHHT uchun yana bir o‘sib borayotgan sohadir. SHHTning raqamli iqtisodiyot forumi va Raqamli ipak yo‘li kabi tashabbuslar Yevroosiyo raqamli iqtisodiyotlarini birlashtirishda hal qiluvchi rol o‘ynaydi. Xitoy va SHHTga a’zo boshqa davlatlar o‘rtasidagi transchegaraviy elektron tijorat 2024 yilda o‘tgan yilga nisbatan 34 foizga o‘sdi. SHHT a’zolari, shuningdek, guruhning raqamli transformatsiyasini ilgari surmoqdalar. Masalan, iyun oyida qabul qilingan SHHTga a’zo davlatlarning raqamli transformatsiya bo‘yicha harakatlar rejasi elektron tijorat, sun’iy intellekt va intellektual infratuzilma sohalarida yanada hamkorlikni rag‘batlantiradi.

Tyanszinda bo‘lib o‘tadigan SHHT sammiti tuzilmaning ulkan salohiyatini yanada ochib berishi kutilmoqda. SHHT farovonlik va rivojlanish bilan tavsiflanadigan umumiy uy qurishni maqsad qilganligi sababli, a’zolar proteksionistik tariflar, bir tomonlama sanksiyalar va texnologik cheklovlarga qarshi turish, shu bilan birga mintaqadagi odamlarning farovonligini oshirish uchun iqtisodiy hamkorlikni chuqurlashtirish uchun umumiy asosga ega.  

O‘zA