Өзбекстанның жасыл энергетика саласындағы маңызды серіктестерінің бірі – Францияның «Voltalia» компаниясы ел аумағында күн және жел электр станциялары мен энергия сақтау жүйесінен тұратын гибридті кластер құру бойынша 25 жылдық электр энергиясын сату келісіміне қол қойды.

Бұл шетелдік компания Өзбекстанда энергия сақтау және агровольтаика бағытында да жаңа жобаларды жүзеге асырып отыр.

«Узэнергосотиш» мемлекеттік компаниясының қатысуымен жасалған бұл келісімге Президент Шавкат Мирзиёевтің Францияға мемлекеттік сапары аясында қол жеткізілді.

Жоба Энергетика министрлігі мен Инвестициялар және сыртқы сауда министрлігінің қолдауымен жүзеге асырылып, Бұхара облысында іске асырылатын «Artemisya» жобасының бір бөлігі болып табылады. Гибридті кешеннің қуаты 126 МВт болатын күн электр станциясынан, 300 МВт-тық жел электр станциясынан және 100 МВт/200 МВт-сағат қуатындағы энергия сақтау жүйесінен тұрады.

2022 жылдың қараша айында «Voltalia» компаниясы Еуропа қайта құру және даму банкінің қатысуымен Өзбекстан үкіметімен осы гибридті кластерді іске қосу туралы келісімшартқа қол қойған. 2023 жылдың қарашасында Президент Эммануэль Макронның Өзбекстанға сапары барысында Самарқанда «Artemisya» жобасының дамуының келесі кезеңдерін айқындайтын хаттама бекітілді.

Осынау жасалған жаңа келісімшарттың негізгі шарттары бойынша күн және жел энергиясын сату мерзімі 25 жыл, ал энергия сақтау жүйесін пайдалану мерзімі 15 жыл деп белгіленді. Бұл ұзақ мерзімді жоба қаржылық тұрақтылықты қамтамасыз етіп, елдегі электр энергиясына деген артқан сұранысты, әсіресе таңертең және кешкі уақыттарда, қанағаттандыруға көмектеседі.

Жоба нәтижесінде жылына өндірілетін электр энергиясы 2,5 миллион адамның қажеттілігін қамтамасыз етіп, 598 мың тонна көмірқышқыл газының шығарындыларының алдын алады.

Құрылыстың басталу мерзімі 2026 жылдың 1-тоқсанына күн энергиясы мен сақтау жүйесі үшін, 2026 жылдың 3-тоқсанына жел энергетикалық станциясы үшін белгіленген.

Бұдан бөлек, «Voltalia» компаниясымен 500 МВт-1 ГВт/сағат қуатындағы электр энергиясын сақтау бойынша ірі жобаның негізгі шарттары келісілді. 

2025 жылдың тамыз айында Ташкент облысында іске қосылатын 500 кВт агровольтаикалық жоба елдегі алғашқы осындай бастама болмақ. Ол жаңа технологияны дамытуға арналған сынақ жобасы ретінде қызмет атқарады.

Өзбекстанның 2026 жылға дейін 8 ГВт, 2030 жылға дейін 12 ГВт жаңартылатын энергия көздерін өндіру мақсатын қолдау аясында жасалған келісімнің маңыздылығын атап өткен «Voltalia» бас директорының орынбасары Йони Аммар бұл жобаны жоғары тиімділікке қол жеткізуге бағытталған стратегиялық серіктестік деп бағалады.