Маълумки, Пекин ва Вашингтон ўртасидаги муносабатлар Оқ уйнинг тариф сиёсати туфайли бироз ёмонлашган. Иккала томон ҳам вазиятга “савдо уруши” дея таъриф бермоқда.
Оқ уй етакчисининг ёрдамчилари Америка раҳбари Тайванга нисбатан анъанавий сиёсатдан четга чиқиб, Пекин билан савдо муносабатларини ривожлантириш имкониятини истисно қилмаяпти, деб хабар тарқатди NBC телеканали манбаларга таяниб.
Тармоқ хабарига кўра, Трампнинг бир неча ёрдамчиси унга АҚШнинг Тайвань бўйича позициясини ўзгартирмаслик маслаҳатини беришган. Ёрдамчилар шахсий суҳбатда АҚШ Президенти Хитой билан йирик савдо келишувига эришишга интилиб, уларнинг маслаҳатини эътиборсиз қолдириши мумкинлигидан хавотир билдирган. Шунингдек, Америка раҳбари айни масала бўйича аввалги ёндашувдан четлашиши ёки вазиятни нозик тарзда ўзгартириши мумкинлигини тахмин қилишган.
Аввалроқ, ХХР Ташқи ишлар вазирлиги вакили Гуо Цзякун Хитой АҚШнинг Тайвань масаласига ўта эҳтиёткорлик билан ёндашишидан умидворлигини айтганди.
Бундай хавотирли таъкидга қарамай, Тайвань Ташқи ишлар вазири Лин Цзялонг Трамп оролни “ташлаб қўйиши” мумкинлиги хавфини кўрмаётганини айтди.
Хитой марказий ҳукумати ва орол-вилоят ўртасидаги расмий муносабат 1949 йил, Коммунистик партия билан фуқаролар урушида мағлуб бўлган Чан Кайши бошчилигидаги Гоминдан кучлари Тайванга кўчиб ўтгач узилган. Орол ва Хитой материги ўртасидаги бизнес ҳамда норасмий алоқалар ўтган аср 80- йиллари охирида қайта тикланди. 90-йиллар бошидан бери икки томон нодавлат ташкилотлари – Пекинда жойлашган Тайвань бўғози орқали алоқаларни ривожлантириш ассоциацияси ва Тайпейда жойлашган Кўндаланг бўғоз алмашинуви жамғармаси орқали алоқаларни сақлаб келмоқда.
Пекин Тайванни Хитой Халқ Республикасининг ажралмас қисми, деб таъкидлайди ва “ягона Хитой” тамойилига риоя қилиш ХХР билан дипломатик муносабат ўрнатиш ёки сақлаб қолишни истаган бошқа давлатлар учун зарур шартдир.
Қўшма Штатлар бошқалар қатори Тайпей билан турли соҳаларда яқин алоқа ўрнатгани, оролни қурол-яроқ билан таъминлаётганига қарамай, “ягона Хитой” тамойилига риоя қилиб, Тайвань мустақиллигини тан олмай келади.
С.Раҳимов, ЎзА