Сўнгги йилларда Ўзбекистон ташқи сиёсатида очиқлик, прагматизм ва ўзаро манфаатли ҳамкорлик тамойиллари устувор аҳамият касб этмоқда. Президент Шавкат Мирзиёевнинг АҚШга амалга оширган ташрифи ана шу изчил сиёсатнинг мантиқий давоми сифатида баҳоланади.

Мазкур ташриф нафақат икки давлат ўртасидаги муносабатларни янада мустаҳкамлаш, балки глобал ва минтақавий тинчликни таъминлаш, барқарор тараққиётни қўллаб-қувватлаш нуқтаи назаридан ҳам муҳим аҳамиятга эга.

Бугунги кунда халқаро муносабатлар тизими мураккаб геосиёсий жараёнлар билан тавсифланмоқда. Турли минтақаларда кузатилаётган зиддиятлар, хавфсизликка таҳдидлар ва иқтисодий беқарорлик давлатларни ўзаро мулоқот ва ҳамкорликни кучайтиришга ундамоқда. Шу нуқтаи назардан, Ўзбекистон ва АҚШ ўртасидаги мулоқотнинг янги босқичга кўтарилиши ҳар икки давлат учун стратегик аҳамият касб этади.

Ўзбекистон ва АҚШ ўртасидаги дипломатик муносабатлар ўтган йиллар давомида турли босқичларни босиб ўтди. Янги даврда эса бу муносабатлар мазмун жиҳатидан бойиб, стратегик шериклик даражасига чиқмоқда. Президент ташрифи доирасида хавфсизлик, иқтисодиёт, инвестициялар, энергетика, таълим ва инсон капитали соҳаларидаги ҳамкорлик масалалари муҳокама қилинди.

Айниқса, иқтисодий ҳамкорликни чуқурлаштириш, Ўзбекистонга тўғридан-тўғри хорижий инвестицияларни жалб этиш, юқори технологиялар ва инновацион ечимларни жорий этиш масалалари устувор йўналиш сифатида кўрилмоқда. АҚШ бизнес доиралари билан учрашувлар икки томонлама иқтисодий алоқаларни янада кенгайтиришга хизмат қилади. Бу эса мамлакатимизда янги иш ўринлари яратиш, рақобатбардошликни ошириш ва барқарор иқтисодий ўсишни таъминлашга замин яратади.

Тинчлик йўлидаги ҳамкорлик тушунчаси кенг қамровли мазмунга эга. У фақат ҳарбий ёки сиёсий ҳамкорликни англатмайди, балки минтақавий барқарорлик, терроризмга қарши кураш, экстремизмнинг олдини олиш, инсон ҳуқуқларини ҳимоя қилиш ва гуманитар алоқаларни мустаҳкамлаш каби йўналишларни ҳам ўз ичига олади.

Марказий Осиё минтақаси геосиёсий жиҳатдан муҳим ҳудуд ҳисобланади. Бу ерда тинчлик ва барқарорликни сақлаш нафақат минтақавий давлатлар, балки бутун халқаро ҳамжамият манфаатларига мос келади. Ўзбекистон сўнгги йилларда қўшни давлатлар билан дўстона муносабатларни мустаҳкамлаш, чегара масалаларини ҳал этиш ва иқтисодий интеграцияни ривожлантириш борасида катта қадамлар ташлади. АҚШ билан ҳамкорлик ушбу ижобий жараёнларни қўллаб-қувватлашга хизмат қилади.

Минтақада хавфсизликни таъминлаш масаласида ўзаро ахборот алмашиш, қўшма дастурлар ва институционал мулоқот механизмларини йўлга қўйиш муҳим аҳамиятга эга. Бу эса терроризм, наркотрафик ва трансмиллий жиноятчиликка қарши курашиш самарадорлигини оширади.

Ўзбекистонда сўнгги йилларда кенг кўламли ислоҳотлар амалга оширилмоқда. Давлат бошқарувини модернизация қилиш, суд-ҳуқуқ тизимини такомиллаштириш, фуқаролик жамияти институтларини ривожлантириш, гендер тенгликни таъминлаш каби йўналишларда сезиларли ўзгаришлар кузатилмоқда. АҚШ билан ҳамкорлик бу ислоҳотларни қўллаб-қувватлаш, илғор тажрибаларни жорий этиш ва кадрлар салоҳиятини ошириш имконини беради.

Таълим ва фан соҳасидаги алоқалар ҳам тинчлик йўлидаги ҳамкорликнинг муҳим қисми ҳисобланади. Академик алмашинув дастурлари, қўшма илмий тадқиқотлар ва инновацион лойиҳалар ёш авлоднинг дунёқарашини кенгайтиради, ўзаро ишонч ва маданий мулоқотни мустаҳкамлайди. Бу эса узоқ муддатли тинчлик ва барқарорлик учун мустаҳкам пойдевор яратади.

Бугунги кунда дунё иқлим ўзгариши, озиқ-овқат хавфсизлиги, энергетик инқироз ва киберхавфсизлик каби глобал муаммоларга дуч келмоқда. Бундай шароитда давлатларнинг якка ҳолда ҳаракат қилиши етарли эмас. Шу боис, тинчлик йўлидаги ҳамкорлик глобал масъулият ва ўзаро ишончга асосланиши лозим.

Ўзбекистоннинг халқаро ташаббуслари, жумладан, минтақавий мулоқот платформаларини яратиш ва кўп томонлама ҳамкорликни рағбатлантириш борасидаги саъй-ҳаракатлари халқаро майдонда ижобий баҳоланмоқда. АҚШ билан стратегик мулоқот эса ушбу ташаббусларнинг амалий мазмун билан бойишига хизмат қилади.

Президент Шавкат Мирзиёевнинг АҚШга ташрифи икки давлат ўртасидаги муносабатларни янги босқичга олиб чиққан муҳим сиёсий воқеа сифатида тарихда қолади. Тинчлик йўлидаги ҳамкорликнинг кенгайиши нафақат сиёсий ва иқтисодий алоқаларни мустаҳкамлайди, балки минтақавий ва глобал барқарорликни таъминлашга ҳам хизмат қилади.

Бу ташриф Ўзбекистоннинг очиқ ва мувозанатли ташқи сиёсати, халқаро ҳамкорликка тайёрлиги ва тинчликпарвар позициясини яна бир бор намоён этди. Икки давлат ўртасидаги ишончли мулоқот ва ўзаро ҳурматга асосланган шериклик келгусида янада самарали натижалар бериши шубҳасиз.

Шу маънода, тинчлик йўлидаги ҳамкорликнинг янги босқичи фақат дипломатик ибора эмас, балки барқарор тараққиёт, хавфсизлик ва фаровонлик сари қаратилган амалий ҳаракатлар стратегиясидир.

Иброҳим Атамирзаев,

Наманган давлат университети

Жиноят процессуал ҳуқуқи кафедраси мудири.