Украина ва АҚШ Россия билан урушни тугатишга қаратилган 20 банддан иборат тинчлик режасининг аксарият масалалари бўйича келишувга эришди. Бироқ Донбасс ҳудудлари устидан назорат ва Запорожье атом электр станциясини бошқариш масалалари ҳануз баҳсли бўлиб қолмоқда, деб хабар берди Евроньюс.

Зеленскийнинг таъкидлашича, Украина ва АҚШ урушни тугатишга қаратилган бир қатор муҳим йўналишлар бўйича умумий фикрга келган. Киев Вашингтон билан доимий мулоқотда эканини таъкидлар экан, Зеленский АҚШ томони музокараларни якуний ва амалий натижага етказишга интилаётганини қайд этди. Президентнинг таъкидлашича, Украина ҳеч қачон тинчликка тўсиқ бўлмаган ва бўлмайди. Унинг сўзларига кўра, Россия ушбу дипломатик жараёнга тўлиқ масъулият билан ёндашиши лозим. Акс ҳолда, халқаро ҳамжамият Россияга нисбатан қўшимча босим чораларини қўллаши мумкин.  

Музокаралардаги энг мураккаб масала, Донецк ва Луганск вилоятларининг шарқий ҳудудлари, яъни Донбасс тақдири бўлиб қолмоқда. Зеленский бу масалани тинчлик музокараларидаги “энг оғир нуқта” деб атади.

Россия Украинадан Донбасс ҳудудларидан тўлиқ чиқиб кетишни талаб қилмоқда. Киев бу талабни ультиматум сифатида баҳолаб, рад этган. Муроса сифатида АҚШ мазкур ҳудудларни эркин иқтисодий зонага айлантиришни таклиф этган. Яна бир жиддий баҳс Запорожье атом электр станцияси келажаги билан боғлиқ. АҚШ томон АЭСни Украина ва Россия ҳамкорликда бошқаришни таклиф қилмоқда. Зеленский эса АҚШ ва Украина ўртасида қўшма корхона ташкил этиш ғоясини илгари сурди.  

Президентнинг сўзларига кўра, Донецк вилояти ва Запорожье АЭС бўйича келишувга эришилмаган бўлса-да, қолган масалалар бўйича томонлар сезиларли даражада яқинлашган.

Украина томони, Запорожье АЭС уланган Энергодар шаҳрини эркин иқтисодий зонага айлантиришни таклиф қилмоқда. Зеленскийнинг таъкидлашича, биргина ушбу масала муҳокамасига 15 соат вақт кетган.  

Шунингдек, у ҳар қандай эркин иқтисодий зона ёки ҳудудий ўзгаришлар фақат референдум орқали тасдиқланиши ва бу қарор қабул қилиш ҳуқуқи тўлиқ украин халқиники эканини айтган. Мазкур жараён 60 кун давом этиши ва бу вақт ичида ҳарбий ҳаракатлар тўхтатилиши лозим.

Кремль Зеленский тақдим этган 20 бандли тинчлик режасига расмий изоҳ бермаган. Бироқ, Россия президенти матбуот котиби Дмитрий Песковнинг билдиришича, бу борадаги Россия позицияси  АҚШ га етказилган.  

Шунингдек, Россия кейинги музокараларга тайёрланаётгани айтилди.

Украина ва АҚШ ўртасида тинчлик режасининг аксарият бандлари бўйича келишувга эришилган бўлса-да, Донбасс ва Запорожье атом электр станцияси масалалари музокаралардаги асосий ечилмаган муаммо бўлиб қолмоқда.  

<iframe width="650" height="420" src="https://www.youtube.com/embed/7v4qAzMWRUM" title="Tinchlik rejasi: asosiy kelishuv va bahsli nuqtalar" frameborder="0" allow="accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share" referrerpolicy="strict-origin-when-cross-origin" allowfullscreen></iframe>

Кенжа Бекжонов, Анвархўжа Аҳмедов, ЎзА