Наманган вилояти Учқўрғон туманидаги 25-сонли умумтаълим мактабининг 11-синф ўқувчиси Диёрбек Қўқонбоев физика фанига бўлган қизиқиши натижасида замонавий қишлоқ хўжалиги технологияларига мос келувчи “ақлли иссиқхона” қурилмасини ишлаб чиқди.

Мазкур лойиҳа ёшларнинг илмий-ижодий изланишлари натижасида аграр соҳада самарадорликни ошириш мумкинлигини амалда исботламоқда. Ҳозирги кунда жаҳоннинг кўпгина мамлакатларида, хусусан, Нидерландия, Япония ва Жанубий Корея каби давлатларда “ақлли иссиқхона” технологиялари кенг қўлланилмоқда. 

Илмий тадқиқотларга кўра, томчилатиб суғориш, автоматлаштирилган ҳарорат ва намлик назорати, шунингдек, селекция асосидаги юқори ҳосилдор навлардан фойдаланиш орқали ҳосилдорлик икки-уч баробарга оширилади. Диёрбекнинг қурилмаси ҳам айни шу принципларга таянган бўлиб, унда томчилаб суғориш ва ўғит интеграцияси асосида масофадан бошқариш тизими жорий этилган. 

Амалий синовларда ушбу мослама кичик ҳажмда бўлса-да, 15 килограммгача ҳосил етиштириш имконини бергани эътиборга лойиқ. Ёш муҳандис ўз қурилмасида “Kross F1” навли помидор уруғини экиб, йилига икки маротаба ҳосил олишга муваффақ бўлди. Ҳозирда у тумандаги томат ишлаб чиқарувчи завод билан шартнома асосида бир сотих майдонга помидор экиб, 1,5 тонна ҳосил олиш имкониятини синаб кўрмоқчи. 

Мазкур лойиҳа Ўзбекистон шароитида қишлоқ хўжалигини рақамлаштириш ва ресурсларни тежашга хизмат қилиб, маҳаллий шароитга мослаштирилган, иқтисодий жиҳатдан тежамкор ҳамда келажакда кенг жорий этилиши мумкин бўлган технология сифатида муҳим аҳамият касб этади. 

Диёрбек Қўқонбоев жорий йилнинг ўзида инновацион “ақлли иссиқхона”ни патентлаштиришни режалаштирган. 

<iframe width="650" height="420" src="https://www.youtube.com/embed/rgz3NrzPfEw" title="Tejamkor “aqlli issiqxona” ixtirochisi" frameborder="0" allow="accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share" referrerpolicy="strict-origin-when-cross-origin" allowfullscreen></iframe>

Оқилхон Дадабоев, Мардонбек Эсонбоев (видео), ЎзА.