Дунёда муқобили бўлмаган ягона ресурс нима эканлигини биласизми? Бу албатта сув. Олимлар сайёрамиздаги илк тирик мавжудотлар ҳам айнан сувда пайдо бўлганини таъкидлашади. Миллион йиллардан буён сув тириклик эволюциясига ҳам, сайёрамизнинг географик шакли ва иқлим ўзгаришларига ҳам беқиёс таъсир кўрсатиб келмоқда. Биз навбатдаги дастуримизда инсоният учун кислороддан кейин иккинчи эҳтиёж ҳисобланган тоза ичимлик суви муаммоси ҳақида мулоҳаза юритамиз.

Ер шарининг 70 фоизи сув билан қопланган лекин унинг атига 2 фоизигина ичимлик сувига ярайди холос. Жаҳон соғлиқни сақлаш ташкилотининг сўнгги маълумотларига кўра, бугун сайёрамизнинг 2 млрддан ортиқ аҳолиси ичимлик суви таъминотининг танқислиги шароитида яшамоқда. 2050 йилга бориб эса ер шари аҳолисининг ярмидан кўпи ичимлик суви билан боғлиқ кескин муаммоларга дуч келиши эҳтимоли мавжуд. БМТнинг “Aтроф-муҳит муҳофазаси” дастури маълумотларида қайд этилишича, ҳозирда дунёдаги мавжуд дарёларнинг чорак қисми жиддий ифлосланган.

Марказий Осиё ҳудуди сув хавфсизлиги, энергия, озиқ-овқат ва атроф-муҳит билан узвий боғлиқ бўлган дунёдаги кам сонли минтақалардан биридир. Таҳлилчилар фикрича, 2040 йилларга бориб минтақа аҳолиси 86 миллионга кўпайиши кутилмоқда ва бунинг ортидан яқин 20 йилликда кескин сув тақчиллиги юзага келиши мумкин. Бу эса катта эҳтимол билан йирик шаҳарларда сув таъминоти ва канализация инфратузилмасининг стрессига олиб келади. Aҳолининг тез кўпайиши ва ноқулай иқлимнинг таъсири минтақадаги сув ресурсларини бошқариш бўйича қисқа ва узоқ муддатли истиқболдаги ноаниқ вазиятни янада оғирлаштиради.

Кўрсатувнинг 1-қисмини ЎзАнинг “YouTube” каналида кўришингиз мумкин.

<iframe width="560" height="315" src="https://www.youtube.com/embed/iwKKiLIbXIE" title="YouTube video player" frameborder="0" allow="accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share" allowfullscreen></iframe>

Ўткир Алимов, Нишонбой Абдувоитов (видео), ЎзА