17 қарашада Термез қаласында Президент Шавкат Мирзиёевтің қатысуымен Сұрхандария облысының экономикалық және әлеуметтік даму шараларын талқылауға арналған жиын өтті.

Аймақ тұрақты дамып келеді. Алда көптеген жоспар мен мүмкіндіктер бар. Оның ішінде 3 миллиард 300 миллион долларды құрайтын 4 жаңа ірі индустриялық жоба қалыптасқан. Осылардың есебінен облыс экономикасына жылына 6,5 триллион сум, бюджетке 1,6 триллион сум, экспортқа 100 миллион доллар кіріс қосылып, 2 мың жоғары кірісті жұмыс орны ашылады.

Атап айтқанда, Байсундағы 3 миллиард долларлық газ-химия кешенінде 5 миллиард текше метр газ тазартылып, 6 триллион сумдық табиғи газ бен күкірт өндіріледі. Аймаққа жылына орта есеппен 120 миллион доллар экспорттық кіріс қосылады. Геологиялық барлау кеңейтіліп, тағы 100 миллиард текше метр газ қоры ашылады.

– Сұрхандарияның экономикалық әлеуеті зор, жер асты және жер үсті байлығы, еңбекқор халқы бар. Қазір бұл әлеуеттің жартысы да пайдаланылмай жатыр. Жағдай жасап, жұмыспен қамтуды, инвестицияны, экспорт пен кірісті еселеп ұлғайту қажет, – деді Мемлекет басшысы.

Сондықтан келер жылы облысқа 1,5 миллиард доллар инвестиция тарту, өнеркәсіпке 12 триллион сумдық өнім өндіру, 500 миллион доллар экспорттау, импортты 100 миллион долларға азайту міндеттері көрсетілді. 400 мың тұрғынды жұмыспен қамту облыс, аудан әкімдерінің басты міндеті болуы керектігі айтылды.

Өңірге инвестиция тарту мен саланы дамытудың ең үлкен резерві жұмыс істеп тұрған кеніштерді пайдалану екені айтылды.

Шенеуніктерге Сариосиёдағы қорғасын, мырыш, алтын және ақ мәрмәр, Байсун мен Сариосиёдағы көмір, Шерабадтағы калий тыңайтқышы қорын игеру бойынша тиісті тапсырмалар берілді. Таулы аймақтарда геологиялық барлау жұмыстарын кеңейту міндеті қойылды. 

Сұрхандария өзінің табиғи топырақ-климат жағдайымен ертегі өнімдерін өсіруде бірінші орында болуы мүмкін. Дегенмен, өнімді тұқыммен, көшетпен қамтамасыз етуде мәселелер бар. Сондықтан Ауыл шаруашылығы министрлігіне 10 ауданда «in vitro» зертханалар ұйымдастыру тапсырылды.

Келесі жылы егістік жиектеріне кептіру және сұрыптау жабдықтары мен 70 шағын тоңазытқыштар орнатылады. 100 мың гектар жерде ықшам жылыжайлар құрылып, пияз, брокколи, розмарин, рукола, қызыл райхан, жалбыз сияқты экспорттық дақылдар өсіріледі.

Оңтүстік Кореямен бірге Ангор, Жарқорған, Құмқорған, Алтынсай қалаларында 6 сақтау, кептіру және сұрыптау орталығын және Термез ауданында 50 миллион долларлық логистикалық хаб құру туралы шешім қабылданды.

Жіңішке талшықты мақта суды 15 пайызға дейін аз талап етеді және ерте піседі. Сондықтан мұндай мақта сорттарының алқаптарын 50 мың гектарға дейін кеңейту, оны өңдеуді 30 пайызға жеткізу, молекулалық генетика мен селекция бойынша бірлескен жобаны, заманауи зертхана құру тапсырылды.

Жиында су тапшылығы мәселесі де сөз болды. Сұрхандариядағы жердің 80 пайызы насостармен суарылады. Суды бағасы екі есе қымбаттады, жылына 20 миллион киловатт-сағат электр энергиясы ысырап болуда.

– «Су тегін емес» деген ұғымды тұрғындардың санасына терең сіңіріп, оны аудан белсенділерімен, зиялы қауым, жалпы жұртшылықпен бірге күнделікті өмірдің заңдылығына айналдыру керек, – деді Президент.

Шенеуніктерге су шығыны көп 47 каналды бетондап, 6 каналды жөндеудің екі жылдық бағдарламасын әзірлеу тапсырылды.

Облыстың туристік әлеуеті де жоғары. 600-ден астам мәдени мұра және туристік бағыттар бар. Қазіргі таңда «Далварзинтепа» монументі жанынан ашық аспан астындағы мұражай ұйымдастыру жұмыстары басталған.

Осыны жалғастыра келе, Байсундағы «Бойбұлақ», «Тешиктош», «Мачай» үңгірлері мен «Узундара» бекінісін осындай мұражайға айналдыру керектігі баса айтылды. Шерабадтағы «Хатак» үңгірі мен «Зараутсой» жартасына шетелдік ғалымдардың экспедициясы ұйымдастырылады. «Сангардак» сияқты тағы 10 махалла туристік ауылға айналады.

«Омонхана» шипажайы күрделі жөндеуден өтіп, сыйымдылығы кеңейеді. Тағы бір жаңа шипажай салынады. Бойсун, Олтинсой, Сариосиё және Шерободта аспалы жол, қонақүй және сауда қызметтерінің құрылысы бойынша 200 миллион долларлық жобалар жүзеге асырылады.

Жиында әлеуметтік мәселелерге де ерекше көңіл бөлінді.

Аурудың алдын алу мақсатында әр ауданда және дәріханада фитобарлар ұйымдастыру, үйде жаттығу бағдарламасы мен дұрыс тамақтану мәзірін әзірлеу маңыздылығы айтылды.

«Бойсун», «Шалола», «Бойчечак», «Булбул гуё» сынды өнер ұжымдарының халықаралық фестивальдерге қатысуына қолдау көрсетіп, эпостар мен термелердің «Алтын қорын» жасау керектігі айтылды.

Сұрхан жастарының спортқа қатысуын кеңейту үшін арнайы шешім қабылдау белгіленді.

Жиын барысында министрлер мен әкімдердің, зиялы қауым өкілдерінің, кәсіпкерлердің пікірлері мен ұсыныстары тыңдалды.