19 қыркүйекте Президент Шавкат Мирзиёев қоршаған ортаны қорғау және туризм саласындағы ұсыныстардың тұсаукесерімен танысты.

Қазіргі таңда ауаны таза ұстау және экологиялық апаттардың әсерін азайту мәселелері аса өзекті болып отыр. Осыған байланысты екі бағдарлама әзірленді.

Біріншісі – шаңды борандарға қарсы күресу және олардың салдарын жеңілдету мақсатында 2024-2030 жылдарға арналған ұлттық бағдарлама. Бұл құжатқа сәйкес, «Евро-4» стандарттарынан төмен отынның сатылуы мен пайдаланылуы кезең-кезеңімен толықтай тоқтатылады. Ол үшін Бұхара және Ферғана мұнай өңдеу зауыттары жоғары сапалы отын өндіру бойынша жаңғыртылады.

Екіншісі – Ташкент қаласының атмосфералық ауа сапасын жақсартуға бағытталған шаралар бағдарламасы. Алдағы бес жылда Ташкент қаласы мен оған жақын орналасқан Ташкент облысының аудандарында 441 гектар аумақты қамтитын «жасыл белдеулер» мен бақтар құрылады.

Санитарлық тазарту жұмыстарын реттеу үшін қазіргі орталық негізінде Қалдықтарды басқару және циркуляр экономикасын дамыту агенттігін құру ұсынылды. Санитарлық тазарту мекемелерінің тиімділік көрсеткіштеріне байланысты үш санатқа бөлініп, рейтинг жүйесі енгізіледі.

Жаңа салынатын, биіктігі 12 метрден немесе жалпы ауданы 500 шаршы метрден асатын ғимараттарды жобалауда, оған іргелес аумақтың кемінде 25 пайызын көгалдандыру талабы енгізіледі. Сондай-ақ, қоршаған ортаға зияны көп өнеркәсіптік кәсіпорындар да «жасыл белдеу» құру міндеттеледі.

Экологиялық құқықбұзушылықтардың алдын алу және осы саладағы қоғамдық бақылауды күшейту мәселелеріне де назар аударылды. Белсенді және жанашыр азаматтарды ынталандыру мақсатында «Өзбекстан Республикасының Құрметті экологы» атағын енгізу ұсынылды.

Қоршаған ортаға қатысты шешімдер қабылдау процесінде қоғамның ақпарат алу, қатысу және әділ сотқа қол жеткізу мүмкіндіктері туралы Орхус конвенциясына қосылу мәселесі қаралды.

Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодекске құрылыс алаңдарында ауа сапасын қорғау талаптарын сақтамау туралы бап енгізу орынды екені айтылды. Сонымен қатар ағаштарды заңсыз кесу, өзен арналарынан құм мен тас қазу, қоқыстарды рұқсат етілмеген жерлерге тастау үшін айыппұлдарды көбейту және қатаңдату шаралары қабылданады.

Министрлер Кабинетінің 2019 жылғы 27 мамырдағы қаулысымен республикада экологиялық таңбалау жүйесі енгізілген. Енді ISO 14024 халықаралық стандартына сәйкес «Жасыл белгі» атауымен өнімдер мен қызметтерді ерікті экологиялық таңбалау жолға қойылады. 2 336 шаруашылық иесі субъектілерде автоматты мониторинг станциялары, шаң-газ тазарту құрылғылары және су тазарту нысандарын орнату бойынша сала кестелері бекітіледі.

Экология министрлігі жанынан қоғамдық бақылауда болатын және заңды тұлға мәртебесі жоқ «Жасыл қайырымдылық қоры» құрылады. Электрондық сатып алу қосымшаларында «Жасыл төлем» ерікті үстеме түрі ашылады.

Саланың тағы бір проблемасы жабайы жануарларды қорғауға байланысты. Жабайы жануарларды үйде ұстау заңмен реттелмеген. Сондықтан енді жабайы жануарларды үй жағдайында, цирк пен шапитоларда ұстауға және шоуларда пайдалануға тыйым салынады. Жеке тұлғалардың қарауындағы, сондай-ақ цирктерде ұсталған мұндай жануарлар хайуанаттар бағындағы реабилитациялық орталықтар, океанариумдар, питомниктерге және ғылыми-зерттеу мекемелеріне өтетін болады.

Тұсаукесерде медициналық туризмді дамыту шаралары да талқыланды.

Осы мақсатта Өзбекстан бұл бағытта Орталық Азияның «тартымды нүктесі» ретінде таныстырылады. «Медициналық қызметтердің қонақжайлығы» бағдарламасы жүзеге асырылады. Медициналық және сауықтыру мекемелерінің қызметі ынталандырылып, олардың бірыңғай тізілімі іске қосылады. Қонақ үйлер сияқты жұлдызды санаторийлердің қызметі жолға қойылады.

Мемлекет басшысы бұл бойынша құжат жобаларын мұқият әзірлеу және олардың орындалуын тиімді ұйымдастыру бойынша қосымша нұсқаулар берді.