Бир пайтлар қаттиқ тартиб, тор камералар ва совуқ деворлар ҳукмрон бўлган қамоқхоналар бугун сайёҳлар орзу қиладиган ҳашаматли манзилларга айланмоқда.

2026 йилнинг асосий саёҳат трендларидан бири сифатида тилга олинаётган “salvaged stays” (тарихий биноларни замонавий меҳмонхонага айлантириш) — собиқ ҳибсхоналарни ҳам янги ҳаёт сари етаклади.

Япониянинг Нара шаҳрида 1908 йилда вояга етмаганлар учун қурилган қамоқхона яқин орада беш юлдузли меҳмонхонага айланиш арафасида. Бир пайтлар битта маҳбус учун мўлжалланган камералар бугун бирлаштирилиб, кенг люкс хоналарга ўзгартирилди. Руҳ ўша-ўша: қизил ғиштли фасад, пўлат конструкциялар, аммо ички муҳит — қулай ва замонавий. Ҳатто собиқ сўроқ изолятори энди япон-француз ресторани сифатида хизмат қилади.

Истанбул марказидаги собиқ Усмонлилар даври қамоқхонаси эса бугун шаҳарнинг энг нуфузли меҳмонхоналаридан бири ҳисобланади. Бир вақтлар ёзувчи ва журналистлар сақланган бу бинода турк адабиётининг машҳур асарлари ёзилган. Бугун эса Босфор бўғозига қараган кенг хоналар ва сокин ҳовли меҳмонларни қарши олади. Қамоқхона ўтмишидан фақат мармар ва тош деталлар хотира сифатида қолган.

Германиянинг Оффенбург шаҳрида 1840 йилларга оид ҳибсхона “Liberty” номли меҳмонхонага айлантирилган. Бино ичидаги “Сув ва нон” дея номланган ресторан бу ернинг ўтмишига кинояли ишора. Камераларнинг эски эшиклари эса безак сифатида сақланиб қолинган.

Айниқса, АҚШнинг Бостон шаҳрида 1851 йилда қурилган “Charlz-street” қамоқхонаси ёруғ зали билан машҳур меҳмонхонага айланган. Бир вақтлар маҳбуслар машқ қилган ҳовли бугун яшил ландшафтли ички боғ. Бар ва ресторанлар номи ҳам ўтмишни эслатади. 

Австралиянинг Мелбурн яқинидаги “Pentridge” қамоқхонаси эса янада чуқур маънога эга. Оғир жиноятчилар сақланган бу жой бугун соғломлаштириш ва дам олиш маскани сифатида танилган. Бир нечта камералар қўшилиб, сокин люкс хоналар яратилган, ер ости бассейни эса асосий диққат маркази. 

Гувоҳ бўлганингиздек, бу меҳмонхоналар шунчаки тунаш жойи эмас. Улар тарих билан юзма-юз келиш, ўтмишнинг оғир саҳифаларини замонавий қулайлик билан бирлаштиришга уринишдир. Кечаги панжара орти бугун ҳашамат, сукунат ва тажриба излаган сайёҳлар учун янги манзилга айланган.

Мусулмон Зиё, ЎзА