Тадбиркорлик қанча ривожланса ва фойда кўрса, мамлакатга шунча кўп инвестиция киритади ва иқтисодиёт ўсишига, янги иш ўринлари яратилишига хизмат қилади.
Солиқ ва маъмурий юкнинг камайтирилиши, шунингдек қўшимча имтиёз ва кафолатларнинг тақдим этилиши эвазига тушумлари 1 миллион доллардан ошган тадбиркорлик субъектлари сони 5 мингтага ортган. Яна минг нафар тадбиркор товар айланмасини 1 миллиондан 10 миллион долларгача етказган. Шунингдек, 220 нафар тадбиркорнинг тушумлари 100 миллион долларга етиб, умумий экспорт ҳажми 30 фоизга кўпайган.
“Тадбиркорлик кодекси – тадбиркор манфаатлари учун” мавзусида ўтказилган халқаро конференцияда ана шу ютуқлар алоҳида таъкидланди.
Адлия вазирлиги томонидан ташкил этилган тадбирда Олий Мажлис палаталари, Президент Администрaцияси, Вазирлар Маҳкамаси, вазирлик ва идоралар, Бизнес-омбудсман, Савдо-саноат палатаси, 20 дан ортиқ халқаро ва миллий экспертлар, илмий ҳамжамият, 100 дан ортиқ ўрта ва йирик бизнес вакиллари иштирок этди.
Ўзбекистон Республикаси адлия вазири ўринбосари Алишер Каримов бугунги кунда 60 мингдан ортиқ норматив-ҳуқуқий ҳужжатларда, 40 мингдан ортиқ техник ҳужжатларда тадбиркорлар томонидан бажарилиши мажбурий бўлган талаблар мавжудлигига эътибор қаратди. Ушбу талаблар ичида ўзининг аҳамиятини йўқотган, самарадорлиги мавжуд бўлмаган ва албатта тадбиркорга ортиқча харажатларига олиб келаётган талаблар сони жуда кўпни ташкил этади.
– Мазкур талабларнинг зарурати, асослилиги ва долзарблиги қайта кўриб чиқилиб, уларни 2025 йилга қадар 30 фоизга қисқартириш юзасидан ишларни бошладик, – деди А.Каримов. – Ҳозирда тадбиркорлик фаолиятини тартибга солувчи қонунчилик ҳужжатлари тарқоқ ҳолда ва ниҳоятда кўп, яъни 5 мингга яқин. Тадбиркорлик кодекси қабул қилиниши ушбу ҳужжатларни битта компакт манбага бирлаштиради. Бироқ, бу уларнинг тўғридан-тўғри бирлаштирилишини англатмайди. Тизимлаштиришдан асосий мақсад соҳадаги энг асосий қонунларни бирлаштириш ва тадбиркорликнинг фундаментал ҳуқуқий устунларини белгилаб олиш ҳисобланади.
Тадбиркорлик кодекси лойиҳасини ишлаб чиқишга 3 йилга яқин вақт сарфланди. Лойиҳани ишлаб чиқишда нафақат миллий экспертлар, балки халқаро экспертлар ҳам жалб қилинди. Асосийси, лойиҳа охирги 4-5 ойдан буён жамоатчилик муҳокамасидан ўтказилмоқда.
Муҳокамалар натижасида 1,5 мингга яқин таклиф тушган ҳамда лойиҳада коррупциявий омилларнинг мавжудлиги, гендер тенгликка таъсири ва бошқа масалалар бўйича ўтказилган сўровномаларда 1,2 мингдан ортиқ фуқаро иштирок этган.
Таклифлар асосан тадбиркорликни қўллаб-қувватлаш, кредит ажратиш, текширувлар, солиқ соҳаси билан боғлиқ.
Кодекс лойиҳаси 8 та етакчи халқаро ташкилот, жумладан, USAID, Жаҳон банки, Осиё тараққиёт банки, Европа тикланиш ва тараққиёт банки, Халқаро молия корпорацияси, Германиянинг “Berlin Economics” иқтисодий гуруҳи, Иқтисодий ҳамкорлик ва тараққиёт ташкилотига тақдим этилган бўлиб, ушбу ташкилотлардан экспертиза натижалари бўйича хулоса ва таклифлар келиб тушмоқда.
Барча таклифлар асосида Тадбиркорлик кодекси лойиҳаси мутахассислар томонидан ўз маромига етказилади. Кодекс тадбиркорнинг қўлида ягона компакт ҳуқуқий меъёрлар тўпламига айланиб, ҳар доим тадбиркорнинг ёнида юрадиган ҳужжат бўлади.
Халқаро конференциянинг сессияларида халқаро ташкилотларнинг хорижий экспертлари, давлат органлари ва ташкилотларининг раҳбарлари ҳамда тадбиркорларнинг давлат ва тадбиркорлик субъектлари ўртасидаги муносабатларнинг ҳуқуқий асослари, тадбиркорликни давлат томонидан тартибга солишнинг шакл ва воситалари ҳақидаги маърузалари ва таклифлари тингланди.
Н.Абдураимова, ЎзА