2025 yilning 24 noyabridan 5 dekabriga qadar O‘zbekistonning tarixiy shahri Samarqandda Yo‘qolib ketish xavfi ostida turgan yovvoyi fauna va flora turlarining xalqaro savdosi to‘g‘risidagi konvensiya (CITES) tomonlar konferensiyasining 20-yig‘ilishi (COP20) o‘tkaziladi.

Bu haqdagi bitim ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim o‘zgarishi vaziri Aziz Abduhakimov va CITES Bosh kotibi Ivonn Iguyero tomonidan Biologik xilma-xillik to‘g‘risidagi konvensiya ishtirokchilari konferensiyasining Kolumbiyaning Kali shahrida bo‘lib o‘tgan 16-yig‘ilishi doirasida imzolandi.  

–Mazkur shartnomaning imzolanishi biologik xilma-xillikning yo‘qolishi va yovvoyi tabiatning noqonuniy savdosiga qarshi kurashda hamkorlik muhimligini ta’kidlaydi, – deydi A.Abduhakimov. – Biz xalqaro hamjamiyatni 2025 yilda COP20 doirasida Samarqandda kutib olishdan mamnunmiz, u yerda sayyoramizning boy biologik merosini himoya qilish borasidagi sa’y-harakatlarimizni birlashtiramiz.  

O‘z navbatida I.Iguyero O‘zbekistonning CITES COP20 tadbirini tarixiy Samarqand shahrida o‘tkazish taklifi uchun minnatdorlik bildirdi.   

– Konferensiyaning ushbu qadimiy shaharda o‘tkazilishi ham tarixiy hissiyotlarni uyg‘otadi, ham yovvoyi turlarning xalqaro savdosi tartibga solingan, yovvoyi tabiat qonunbuzarliklari sezilarli darajada kamaygan va CITES ro‘yxatiga kiritilgan turlar yovvoyi tabiatda ko‘paygan kelajakka hissa qo‘shadi,  – deydi I.Iguyero. 

Ta’kidlash joizki, O‘zbekiston Markaziy Osiyoda CITESning 184 Tomoni (183 ta davlat + Yevropa Ittifoqi) hamda yovvoyi tabiatni muhofaza qilish va savdo sohasida keng doiradagi manfaatdor tomonlarning yig‘ilishiga mezbonlik qiladigan birinchi davlatdir. “Atrof-muhitni asrash va "yashil" iqtisodiyot yili”da tashkil etiladigan global tadbirda 4000 dan ortiq ishtirokchi va delegat qatnashishi kutilmoqda.

CITES COP20 tomonlariga yovvoyi tabiatning xalqaro savdosi barqarorligi, qonuniyligi va kuzatilishi, turlarni saqlash va barqaror resurslarni boshqarish bo‘yicha muhim muhokamalarda qatnashish imkoniyatini beradi. Bundan tashqari, 2025 yilda CITES COP20 ning 20 yillik yubiley yig‘ilishi 1975 yilda Konvensiya kuchga kirganining 50 yilligiga to‘g‘ri keladi. 

Ma’lumot o‘rnida aytish kerakki, CITES konvensiyasi 1973 yil 3 martda imzolangan va 1975 yil 1 iyulda kuchga kirgan. Konvensiya yovvoyi tabiatni muhofaza qilish bo‘yicha dunyodagi eng kuchli vositalardan biri bo‘lib qolmoqda. CITES ro‘yxatiga kiritilgan ko‘plab turlarning vatani bo‘lgan O‘zbekiston 1997 yildan buyon Konvensiya ishtirokchisi hisoblanadi.

Muhayyo Toshqorayeva, O‘zA