Ўзбекистонда халқаро юк ташувларини ривожлантириш бўйича олиб борилаётган ишлар натижасида мамлакатнинг транзит салоҳияти сезиларли даражада оширилди. Бу борада юк ташиш ҳажмини кўпайтириш, халқаро савдо йўналишларини диверсификация қилиш ва янги логистика коридорларини яратиш мақсадида бир қатор муҳим ташаббуслар амалга оширилмоқда.

Транспорт вазирлигининг маълум қилишича, 2020 йилда “ўрта коридор” орқали юк ташиш ҳажми тахминан 500 минг тоннага тенг бўлган бўлса, 2025 йилда ушбу кўрсаткич 1 миллион тоннадан ошган. Бу кўрсаткич мамлакат транзит салоҳиятининг икки баробарга яқин ўсганини кўрсатади.

Шунингдек, “Хитой – Қирғизистон – Ўзбекистон” йўналиши бўйича юк ташиш ҳажми ҳам катта ўсишни қайд этди. Ушбу линия орқали 33,7 минг тонна юк ташилган бўлса, кейинги йилда бу кўрсаткич 1,8 миллион тоннага яқинлашди, бу йўналишнинг стратегик аҳамиятини ошираяпти.

“Хитой – Қирғизистон – Ўзбекистон” темир йўлини қуриш ҳам давом этмоқда, бу йўлакни янада самарали ва интеграцияланган халқаро транспорт коридорига айлантиришга хизмат қилади. Шу билан бирга, ТIA (техник-иқтисодий асослаш) ишлаб чиқилмоқда, бу лойиҳанинг амалга оширилиши учун муҳим босқич ҳисобланади.

Халқаро автомобиль ташувларида ҳам улкан ютуқлар бор: Қирғизистон ва Озарбайжон билан E‑permit тизими жорий этилди, бу халқаро йўловчи ва юк ташувлари учун рухсатнома жараёнларини соддалаштирди. Шу билан бирга, Ўзбекистондаги 24 та транспорт‑логистика марказига халқаро қуруқлик порти мақоми берилди, бу эса мамлакатнинг географик жойлашувидан самарали фойдаланиб, транзит хизматларини янада кенгайтириш имконини беради.  

Шу билан бирга, мамлакат янги халқаро йўналишлар ҳамда мультимодал транспорт коридорларини ривожлантиришни давом эттиряпти. Масалан, Хитой, Қирғизистон, Ўзбекистон ва Туркманистон ҳамкорлигида ташкил этилган янги мультимодал транзит йўлаклари, шу жумладан Осиё билан Европани боғловчи “Ўрта коридор”нинг ўзига хос имкониятлари бор. Бу йўлаклар нафақат Янги Иқтисодий Ипак йўлини мустаҳкамлайди, балки Жанубий Осиё, Яқин Шарқ ва Европа бозорларига ҳам киришни кенгайтиради.  

Шу сабабли, Ўзбекистон транзит юк ташишларининг халқаро ривожланишига катта эътибор қаратмоқда. Бу нафақат иқтисодий ўсишни рағбатлантириш, балки миллий инфратузилмани замонавий талабларга мувофиқлаштириш ва минтақавий савдо оқимларида фаол иштирок этишга xизмат қилади.

Қисқача айтганда, Ўзбекистон транзит марказига айланиш салоҳиятини янада мустаҳкамламоқда: юк ташишни диверсификация қилиш, янги йўлаклар очиш ва халқаро стандартларга мос транспорт иншоотларини ривожлантириш — мамлакатнинг глобал логистикадаги роли ва рақобатбардошлигини оширади.  

Шаҳноза Маматуропова, ЎзА