So‘nggi besh yil ichida, hukumatning amaliy strategiyasi va islohot tashabbuslari natijasida, O‘zbekistonning tashqi savdo sohasida tub o‘zgarishlar yuz berdi. Keng qamrovli islohotlar savdo tartiblarini liberallashtirish va mamlakat eksport salohiyatini maksimal darajada oshirishga yo‘naltirildi hamda natijada savdo samaradorligi va bozor imkoniyatlarida sezilarli yuksalishlar kuzatildi.

Ushbu islohotlar davrida erishilgan asosiy yutuqlarga eksport qilinadigan barcha tovarlar va xizmatlardan bojxona yig‘imlarining bekor qilinishi, litsenziyalash va eksport jarayonlarining soddalashtirilishi, shuningdek eksport mahsulotlarining 60 foizidan ortig‘i uchun “nol” darajadagi bojxona yig‘imlari joriy etilishi kiradi. Bundan tashqari, umumiy bojxona yig‘imlari stavkasi 6,45 foizga pasaytirilib, O‘zbekiston eksportchilari uchun raqobatbardosh muhit yaratildi. Ushbu islohotlar mamlakatning eksportini yanada liberallashtirish va xilma-xilligini oshirish, ayniqsa jahon bozorida talab yuqori bo‘lgan mahsulotlarga e’tibor qaratish uchun sharoit yaratdi. Eksportni rag‘batlantirish maqsadida eksport qilingan mahsulotlar uchun oldindan to‘lov tartibi bekor qilindi va kafilliksiz tashqi bozorga yetkazib berish tizimi joriy etildi. Eskirgan litsenziyalash tartiblari olib tashlandi, eksportchilar uchun soliq imtiyozlari kengaytirildi va eksport shartnomalari bo‘yicha qarzdorlikni hisoblash muddati 120 kungacha uzaytirildi, bu esa tadbirkorlarga moliyaviy yengillik yaratdi.

Qolaversa, ushbu siyosiy o‘zgarishlar doirasida hukumat va soha mutaxassislari bilan faol hamkorlik o‘rnatilib, davlat-xususiy sherikliklarni mustahkamlash orqali eksport jarayonlari va muhim mahsulotlarning ta’minot zanjirlari yangilanmoqda. Natijada, butun sohada sezilarli innovatsion o‘zgarishlar ro‘y bermoqda va bu jarayon sanoat rivojiga muhim turtki bo‘lmoqda. Ushbu hamkorlikning yorqin namoyandasi sifatida ta’minot zanjiri boshqaruvi bo‘yicha yetakli mutaxassis Sohibxon Salixov tomonidan ishlab chiqilgan innovatsion “Xalqaro Ta’minot Zanjirlarini Boshqarish - Soddalashtirilgan Eksport qo‘llanmasi” moduli ajralib turadi. Ushbu modul eksport jarayonlarini soddalashtirish va yaxshilash uchun mo‘ljallangan bo‘lib, tezda O‘zbekistonning biznes va sanoat sohalarida keng qo‘llanilmoqda va mamlakatning xalqaro ta’minot zanjirlariga integratsiyasida muhim yutuq hisoblanadi.

Modul amaliy qo‘llanma sifatida xizmat qilib, ta’minot zanjiri jarayonlarini boshqarish, transport-logistika, Incoterms, sertifikatlashtirish, standartlashtirish, bojxona va soliq tartib-qoidalari kabi asosiy yo‘nalishlar bo‘yicha to‘liq va amaliy bilim beradi. Shu bilan birga, mahalliylashtirilgan yondashuvi uni xalqaro ta’minot zanjirining turli murakkab jihatlarini boshqarayotgan korxonalar uchun ajralmas manbaga aylantirgan. Avval ushbu sohada zarur resurslar va hujjatlar tarqoq holda bo‘lgan bo‘lsa, endilikda mazkur modul foydalanuvchilarga yagona va to‘liq manba sifatida xizmat qilmoqda.

Ta’minot zanjirlarini boshqarish sohasidagi amaliy natijalari tufayli modul keng ommalashib, eksportga tayyorgarlik jarayonlari va ish samaradorligini sezilarli darajada oshirdi, shuningdek, davlat va yirik institutsional kompaniyalar faoliyatiga ham ijobiy ta’sir ko‘rsatdi. Masalan, ushbu modul “Eksportni rag‘batlantirish agentligi” va “Uztrade” kabi yetakchi davlat tashkilotlari tomonidan nafaqat tasdiqlangan, balki ularning strategik dasturlariga ham muvaffaqiyatli integratsiya qilingan.

Eksportni rag‘batlantirish agentligining mutaxassisi Abunabi Shukurov ta’kidlaganidek: “Sohibxon Salixovning ushbu moduli O‘zbekiston ta’minot zanjiri infratuzilmasida muhim bo‘shliqni to‘ldiradi. Uning aniq va keng qamrovli ko‘rsatmalari korxonalarga uzoq yillik to‘siqlarni yengib o‘tish va xalqaro maydonda samarali raqobatlashishga imkon beradi. Biz ushbu modulni tashkilotimiz ish faoliyatiga integratsiya qilishni boshladik va ko‘plab mahalliy tadbirkorlar bilan ishlash jarayonida juda ijobiy natijalarni ko‘ryapmiz. Modulning keng qo‘llanilishi O‘zbekistonning eksport salohiyatini rivojlantirish va milliy iqtisodiy o‘sishga hissa qo‘shishdagi muhimligini ko‘rsatmoqda”.

Yuqoridagi misol davlat va soha mutaxassislari bilan hamkorlikda erishilgan natijalar hukumatning “Harakatlar strategiyasi” asosida to‘g‘ri yo‘nalishda harakat qilayotganini yaqqol tasdiqlaydi. Bundan tashqari, ushbu uzviy hamkorlik mamlakat eksport salohiyatini oshirish va xalqaro ta’minot zanjirlariga chuqur integratsiyalashish yo‘lida muhim bosqich bo‘lib xizmat qilmoqda. Aynan shu jihatlar O‘zbekiston Prezidenti ta’kidlaganidek, barqaror iqtisodiy o‘sishni rag‘batlantirish, innovatsiyalarni rivojlantirish hamda mahalliy tadbirkorlar uchun yangi imkoniyatlar yaratishda katta ahamiyat kasb etmoqda.

Sh.Boboyeva, O‘zA