Йирик банклар тоифасида бир вақтнинг ўзида бешта молия муассасаси ўз ўрнини йўқотди. Яна тўрттаси эса ўз мавқеини яхшилади. Пешқадамлар қаторида «Азия Альянс банк» 1 поғонага кўтарилиб, умумий рейтингда учинчи ўринни эгаллади. Кичик банклар тоифасида «Давр банк» етакчиликни ушбу гуруҳда энг яхши натижа кўрсатган «Универсал банк»га бой берди.
Иқтисодий тадқиқотлар ва ислоҳотлар маркази ҳар чоракда Банк фаоллиги индексини ҳисоблаб чиқади, унинг асосида банклар рейтинги янгиланади. Индекс 31 та тижорат банклари учун ҳисобланади, улардан: 17 таси йирик ва 14 таси кичик банклардир.
Тадқиқот хусусий секторнинг банк активларидаги улушининг ўзгаришларини кузатиш, банк секторидаги ислоҳотлар ва трансформация жараёнларининг самарадорлигини баҳолаш мақсадида олиб борилади.
2024 йил I чоракдаги банклар фаолиятининг асосий кўрсаткичларига тўхталадиган бўлсак, банк тизими жами активларининг ўсиш суръати секинлашган. 2022-2023 йилларда ушбу кўрсаткич 20-30 фоиз оралиғида бўлиб, 2024 йил 1 март ҳолатига15,4 фоизни ташкил этди. Банк тизими активлари 648,6 трлн. сўмни, мажбуриятлари эса 549,6 трлн. сўмни ташкил этди.

Банк тизими активларининг 67,4 фоизи, кредит портфелининг 70,1 фоизи – 331,2 трлн. сўм ҳамда депозитларнинг 50,7 фоизи – 120,6 трлн. сўм 10 та давлат улуши мавжуд банклар ҳиссасига, қолган қисми 25 та хусусий банклар ҳиссасига тўғри келади.
Давлат банкларида 100 сўмлик кредитга 36 сўм депозит жалб қилинган бўлса, хусусий банкларда ушбу кўрсаткич 83 сўмни ташкил қилган.
Йил бошидан буён банк депозитларининг ўсиш суръати секинлашди. Ўтган йилнинг биринчи чорагида банк тизими депозитлари ҳажми 42 фоизга ўсган бўлса, ҳисобот даврида ушбу кўрсаткич 13 фоизни ташкил этди. Бундан ташқари, хорижий валюта депозитлари улуши ўтган йилнинг мос даврида 38 фоиздан 29 фоизга тушди.
Жисмоний шахсларнинг банк тизимидан фойдаланишда фаоллиги ошган. Ўтган йилнинг биринчи чорагида кредит портфелининг 26,5 фоизи жисмоний шахсларга тегишли бўлса, йил давомида уларнинг улуши қарийб 6 фоизга ошиб, 32,1 фоизни ташкил этди. Юридик шахсларнинг улуши эса мос равишда 73,5 фоиздан 67,9 фоизга қисқарди.

Шунингдек, муаммоли кредитларнинг салмоғи кескин ошди.
2024 йилнинг I чорагидаги йирик банклар фаоллиги рейтингига кўра, 17 та йирик банклар орасида тўрттаси ўз мавқеини яхшилади. Хусусан, «Халқ банки» умумий рейтингда икки поғонага кўтарилди, яна учта банк – «Азия Альянс банк», «Ипак Йўли» банк, «Ўзмиллийбанк» – бир поғонага кўтарилди.
«Алоқа банк», «Ипотека банк», «Агробанк», «Инвест Финанc» банк ва«Ҳамкор банк» умумий рейтингда бир поғонага пастлади.
Қолган банклар умумий рейтингда ўз ўринларини сақлаб қолди.
2024 йилнинг I чораги учун кичик банклар фаолияти рейтингида «Давр банк» етакчиликни мавқеи 2 поғонага кўтарилган «Универсал банк»га бой бериб, иккинчи ўринни эгаллади. «ТВС банк» ўз фаолиятини яхшилаган ҳолда Топ-3 ликка кирди.
«Зираат банк» рейтингда 3 поғонани йўқотиб бешинчи ўринни эгаллади. Шунингдек, «Мадад Инвест банк» кўрсаткичлари сезиларли даражада ёмонлашиши умумий рейтингда тўрт поғонага пасайишига олиб келди.
Моҳигул Қосимова тайёрлади, ЎзА