Shirin Baxtiyor qizi MULLABOYEVA tayanch doktorant Alisher Navoiy nomidagi O’zbek tili va adabiyoti universiteti Toshkent, Oʻzbekiston mullaboyevashirin@navoiy-uni.uz
Annotatsiya
Maqolada o‘zbek tilida o‘xshatishlar orqali estetik bahoning ifodalanishi masalasi ilmiy-nazariy va lingvomadaniy nuqtai nazardan tahlil qilingan. Tilning estetik imkoniyatlarini ochib berishda o‘xshatishning o‘rni, uning badiiy obrazlilikni kuchaytirish, hissiy ta’sirni oshirish va milliy qadriyatlarni ifodalashdagi vazifalari yoritilgan. O‘zbek xalq og‘zaki ijodi, mumtoz adabiyot va zamonaviy ijod namunalarida qo‘llanilgan o‘xshatishlar asosida estetik baholarning ijobiy va salbiy ko‘rinishlari izohlangan. O‘xshatishlarning milliy tafakkur, madaniyat va estetik ideallar bilan uzviy bog‘liqligi, ularning lingvomadaniy kodlar orqali shakllanishi va avloddan-avlodga estetik mezon sifatida o‘tishi ko‘rsatib berilgan. Shuningdek, erkin va turg‘un o‘xshatishlar o‘zbek tilida estetik bahoni ifodalashning muhim vositasi ekanligi asoslangan.
Tayanch so‘zlar: o‘xshatish, estetik baho, lingvomadaniy kod, milliy tafakkur, xalq og‘zaki ijodi, mumtoz adabiyot, erkin o‘xshatish, turg‘un o‘xshatish, estetik ideal, badiiy obrazlilik.