2021 yil mart oyida Suets kanalida yuz bergan hodisa, ya’ni yirik konteyner kemasining harakat yo‘lini to‘sib qo‘yishi natijasida jahon savdosining taxminan 12 foiziga vaqtincha to‘sqinlik yuzaga kelgani, global ta’minot zanjirlarining zaif tuzilganligini hamda tashqi xavf-xatarlarga yuqori darajada moyil ekanligini yaqqol namoyon etdi. Ushbu holat ta’minot sohasida yuzaga kelishi mumkin bo‘lgan hatto yagona texnik yoki tashkiliy muammo ham jahon miqyosida keng ko‘lamli iqtisodiy uzilishlar va noxush oqibatlarga olib kelishi mumkinligini yaqqol namoyon etdi.
Shu bilan birga, mazkur voqeadan so‘ng ta’minot zanjirlarida mavjud xatarlarni oldindan baholay olish hamda ularni samarali boshqarish qobiliyatiga ega barqaror tizimlarni yaratish sohasida yetuk mutaxassislar faoliyatining ahamiyati keskin oshdi. Bunday yuqori malakali, strategik yondashuvga ega yetakchiekspertlar orasida Sohibxon Salixov alohida o‘rin tutadi. Uning amaliy faoliyati nafaqat O‘zbekiston sanoatining barqaror rivojlanishiga salmoqli ta’sir ko‘rsatgan, balki xalqaro hamjamiyat tomonidan ham muvaffaqiyatli mutaxassis sifatida munosib baholangan.
Bugungi kunda erishilgan yutuqlar:
Sohibxon Salixov o‘z kasbiy faoliyatini mahalliy darajadagi masalalardan emas, balki xalqaro miqyosdagi murakkab vazifalardan boshlagan. Uning faoliyatida eksport operatsiyalari va xalqaro logistik oqimlar asosiy o‘rinni egallagan. Dastlabki bosqichdayoq u O‘zbekiston uchun ilk tizimli eksport kanallarini shakllantirish bo‘yicha tashabbuslarga rahbarlik qilgan. Bu jarayon avtomobil sanoati va boshqa muhim ishlab chiqarish tarmoqlarini qamrab olgan holda, milliy korxonalarning yangi tashqi bozorlarga chiqishini ta’minlagan.
«Ta’minot zanjirlarini samarali boshqarish mahalliy chegaralar bilan cheklanib qolmaydi. Bu sohada muvaffaqiyatga erishish uchun global miqyosda fikr yuritish zarur», - deb ta’kidlaydi janob Salixov.
Ko‘rilgan chora-tadbirlar o‘zining amaliy samaradorligi bilan ajralib turdi: ular tashqi iqtisodiy faoliyat tuzilmasini sezilarli darajada o‘zgartirdi va O‘zbekistonning xalqaro logistik tarmoqlarga integratsiyalashuvi uchun mustahkam zamin yaratdi. Salixovning shaxsiy tajribasi esa qabul qilgan qarorlarining global jarayonlarga ta’sir ko‘rsata olishini va ular yanada keng qamrovli loyihalar uchun asos bo‘lib xizmat qilishini amalda isbotladi.
Sohibxon Salixov o‘zining keyingi kasbiy faoliyati davomida yetakchi xalqaro kompaniyalar bilan hamkorlik aloqalarini yanada kengaytirdi hamda milliy miqyosdagi muhim loyihalarda faol ishtirok eta boshladi. Uning professional yondashuvida “Yangi” tamoyili ustuvor ahamiyat kasb etdi: u “Yangi O‘zbekiston” islohotlari doirasida amalga oshirilayotgan tashabbuslarda faol qatnashibgina qolmay, balki ularning asosiy amalga oshiruvchilari qatorida mamlakat iqtisodiyotini rivojlantirishga qaratilgan strategik g‘oyalar va amaliy yechim bilan faol hissa qo‘shdi.
Xususan, aynan Salixovning tashabbusi bilan O‘zbekistonda ilk bor “Avtoklinika” dasturi joriy etildi - bu avtomobil prototiplarini bozorga chiqarish oldidan iste’molchilar bilan bevosita o‘zaro aloqa asosida sinab ko‘rishni nazarda tutuvchi amaliyotdir. Mazkur loyiha O‘zbekistonda nafaqat yangi mahsulotlarni ishlab chiqarishga oid benchmarking qoidalariga zamonaviy yondashuvni joriy etdi, balki ta’minot zanjirlari boshqaruvi mahsulot ishlanmasi jarayoniga qanday uzviy tarzda integratsiya qilinishi mumkinligini ham amalda namoyon qildi. Yakuniy foydalanuvchilardan olingan ma’lumotlar xaridlarni rejalashtirish, yetkazib beruvchilarni tanlash va butlovchi qismlar logistikasini samarali tashkil etishga to‘g‘ridan-to‘g‘ri ta’sir ko‘rsatgan.
Kolaversa, Sohibxon Salixov Sog‘liqni saqlash vazirligi bilan hamkorlikda amalga oshirilgan loyiha doirasida mamlakat avtoparkini modernizatsiya qilish bo‘yicha tashabbusga rahbarlik qilgan. Xususan, mazkur dastur doirasida xizmat muddati tugagan Damas rusumidagi avtomashinalarni zamonaviy va qulay Volkswagen transport vositalariga almashtirish ishlari amalga oshirilgan. Ushbu keng ko‘lamli tashabbus doirasida ishlab chiqarish quvvatlarini muvofiqlashtirish, ta’minot zanjirlarini tashkil etish va tayyor mahsulotlarni respublika hududlari bo‘ylab samarali taqsimlash bo‘yicha ishlar muvaffaqiyatli amalga oshirilgan.
Shu bilan birga, S. Salixov O‘zbekiston Respublikasi ichki bozorida yangi avtomobil brendlarini joriy etish yo‘nalishida ham muhim tashabbuskorlardan biri sifatida faoliyat yuritgan. Mazkur vazifani amalga oshirish maqsadida xalqaro miqyosda xaridlarni tashkil etish, avtomobil butlovchi qismlarini lokallashtirish, tarqatish kanallarini shakllantirish hamda yetakchi xorijiy ishlab chiqaruvchilar bilan strategik hamkorlikni qamrab olgan to‘liq qamrovli tizim yaratilgan.
O‘zbekistonda ta’minot zanjirlarini boshqarish sohasini ommalashtirish:
Sohibxon Salixov o‘z faoliyatini boshlashidan avval ta’minot zanjirlarini boshqarish sohasi O‘zbekistonda mustaqil fan sifatida ham, alohida kasbiy yo‘nalish sifatida ham yetarlicha shakllanmagan edi. Iqtisodiyotning tegishli tarmoqlari hamda ta’lim muassasalarida, asosan, “logistika” tushunchasi tor ma’noda - yuk tashish va omborlash ishlari bilan bog‘liq jarayonlar sifatida talqin qilinib kelingan. Bu esa ta’minot zanjiri xom ashyodan tortib, tayyor mahsulotni yakuniy iste’molchiga yetkazishgacha bo‘lgan butun jarayonni o‘z ichiga olishini anglashda muayyan cheklovlarga olib kelardi. Mazkur holatda Salixov sohadagi ilk tashabbuskorlardan biri sifatida ta’minot zanjirlarini boshqarishga tizimli, kompleks yondashuv zarurligini ilgari surdi. U mazkur sohani mamlakatning raqobatbardoshligini ta’minlashda muhim ahamiyatga ega bo‘lgan strategik boshqaruv vositasi sifatida shakllantirish zarurligini ilmiy va amaliy jihatdan asoslab berdi.
Sohibxon Salixov tomonidan ishlab chiqilgan «Xalqaro ta’minot zanjiri: soddalashtirilgan eksport bo‘yicha qo‘llanma moduli» mamlakatda ushbu sohada yaratilgan birinchi amaliy o‘quv qo‘llanma sifatida tarixga kirdi. Mazkur modul ta’limiy maqsadlar bilan bir qatorda, tadbirkorlar va mutaxassislar uchun amaliy faoliyatda to‘g‘ridan-to‘g‘ri qo‘llash mumkin bo‘lgan vositalarni ham o‘z ichiga oladi. Jumladan, tashqi bozorlarga chiqish bo‘yicha bosqichma-bosqich yo‘riqnomalar, xatarlarni minimallashtirish mexanizmlari hamda logistik jarayonlarni optimallashtirishga oid aniq algoritmlar modulning asosiy tarkibiy qismlaridan hisoblanadi. Ushbu yondashuv natijasida o‘nlab mahalliy tadbirkorlar xalqaro bozorlarga xavf-xatarsiz va samarali tarzda chiqish imkoniyatiga ega bo‘ldilar. Shu bilan birga, tegishli davlat tashkilotlari milliy eksport siyosatini amalga oshirishda foydalanish mumkin bo‘lgan samarali amaliy vositani qo‘lga kiritdi. Ta’minot zanjirlarini boshqarish sohasidagi yetakchi ekspertlar bu tashabbusni muhim burilish nuqtasi sifatida baholab, aynan shu davrdan boshlab ushbu yo‘nalish O‘zbekistonda fan va amaliyot kesishgan nuqtada tan olina boshlanganini, hamda akademik muhitda ham, ishbilarmon doiralarda ham yuqori talabga ega kasbiy sohaga aylanganini ta’kidlaganlar.
Bundan tashqari, Sohibxon Salixov ta’minot zanjirlarini boshqarish sohasini ommalashtirishga qaratilgan faol targ‘ibot ishlari bilan shug‘ullangan. Ushbu yo‘nalishda talabalar va amaldagi mutaxassislar uchun ma’ruzalar, seminarlar hamda amaliy uchrashuvlar uyushtirish orqali sohada yangi tafakkur va professional yondashuvni shakllantirishga hissa qo‘shgan.
Xalqaro e’tirof:
Sohibxon Salixovning kasbiy faoliyatidagi yutuqlari xalqaro miqyosda tan olingan bo‘lib, bu e’tirof bir qator nufuzli mukofotlar va stipendiyalar bilan rasman tasdiqlangan. Uning ushbu sohadagi muhim hissasi va yuqori malakali mutaxassis sifatidagi maqomi Yaponiyaning Xalqaro hamkorlik agentligi (JICA) tomonidan amalga oshiriladigan JDS dasturi doirasidagi stipendiya bilan e’tirof etilgan. Mazkur dastur butun dunyo bo‘yicha yuz minglab nomzodlar orasidan faqat sanoqli yetakchi kadrlarni saralab oladigan eng raqobatbardosh va nufuzli xalqaro ta’lim tashabbuslaridan biri hisoblanadi. Ushbu stipendiyani qo‘lga kiritish S. Salixovning bilim va kompetensiyalarini xalqaro ekspertlar hamjamiyati tomonidan e’tirof etilganini, va uning global raqobat muhitida muvaffaqiyatli faoliyat yuritish salohiyatini yana bir bor tasdiqlaydi.
Bundantashqari, janob Salixov O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi huzuridagi “El-Yurt Umidi” jamg‘armasi stipendiyasiga sazovor bo‘lgan. Mazkur stipendiya mamlakatning eng iqtidorliva yetakchi kadrlariga xorijiy oliy ta’lim muassasalarida bilim va malakasinimukammallashtirish, shuningdek, O‘zbekiston Respublikasida strategik ahamiyatga ega sohalardatizimli islohotlarni amalga oshirishda faol ishtirok etish imkoniyatini yaratish maqsadida taqdim etiladi.
Ushbu mukofotlar Sohibxon Salixovning logistika, ta’minot zanjirlarini boshqarish va optimallashtirish sohalaridagi salohiyati hamda kasbiy imkoniyatlariga nisbatan davlat darajasida namoyon etilgan ishonch va rasmiy e’tirofning yorqin ifodasidir.
Kasbiy missiyani AQSHda davom ettirish:
Hozirgi kunda Sohibxon Salixov Amerika Qo‘shma Shtatlarida o‘zining kasbiy faoliyatini yanada kengaytirib, global miqyosdagi tashabbus va loyihalar ustida ish olib bormoqda. Uning asosiy faoliyat yo‘nalishlari ta’minot zanjirlarini raqamlashtirish va optimallashtirish, innovatsion logistika yechimlarini joriy etish, shuningdek, global yetkazib berish tizimlarining samaradorligi va barqarorligini oshirishga qaratilgan tahliliy instrumentlarni ishlab chiqishni o‘z ichiga oladi. Ushbu tashabbuslar nafaqat Salixovning xalqaro nufuzini mustahkamlashga xizmat qilmoqda, balki ta’minot zanjirlarini boshqarish sohasining jahon miqyosidagi rivojlanishi uchun yangi yo‘nalish va imkoniyatlarni ochib bermoqda.
«Shu bilan birga, men o‘zimning shaxsiy loyihalarim ustida ham izchil ish olib bormoqdaman. Ayni paytda ta’minot zanjirlarini boshqarish mavzusiga bag‘ishlangan monografiya tayyorlayapman. Bu ish O‘zbekistonda ushbu yo‘nalishdagi ilk kompleks tadqiqot sifatida e’tirof etilishi mumkin. Bundan tashqari, mahsulotlarni saqlash tizimini takomillashtirish va ularning tashkilot ichki jarayonlaridagi harakatini boshqarishga qaratilgan original dasturiy ta’minotni ishlab chiqish ishlari ham olib borilmoqda.
Men uchun nazariy bilimlarni amaliyot bilan bog‘lash va fan hamda ishlab chiqarish o‘rtasida samarali uyg‘unlikni ta’minlash juda muhim. Shu sababli, men tayyorlayotgan loyihalar faqat akademik doiradagina emas, balki amaliy sanoat muhitida ham real qiymat va foydaga ega bo‘lishi kerak, deb hisoblayman», - deb ta’kidlaydi Sohibxon Salixov.
Sohibxon Salixov o‘zining amaliy faoliyati orqali milliy darajadagi ekspert xalqaro miqyosda ushbu sohaning yetakchilari qatoriga qo‘shila olishini yaqqol namoyon etmoqda. U ta’minot zanjirlarini boshqarish sohasida butun sanoat tarmoqlari rivoji uchun yangi istiqbol va imkoniyatlarni ochib bermoqda. Mazkur yo‘nalishdagi ilk o‘zbekistonlik mutaxassislardan biri sifatida u ilmiy asoslangan yondashuvni amaliy tajriba bilan samarali tarzda uyg‘unlashtirib, sohaning strategik rivojlanishi uchun yangi metodologik yo‘nalishlar va mezonlarni shakllantirmoqda.
Muallif: F.I.