Ўзбекистонда ижтимоий қўллаб‑қувватлаш ва экологик тадбирларни ривожлантириш йўналишида муҳим қадам ташланди. Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 18 декабрда қабул қилган қарори билан “Камбағал оила аъзоларига ўрмон фонди ерларида экилган дарахтлар учун субсидия ажратиш тартиби тўғрисида”ги низом тасдиқланди.

Низомга кўра, Камбағал оила аъзолари томонидан ўрмон фонди ерларида экилган ва парваришланган ҳар 100 та дарахт учун БҲМнинг 1 баравари миқдорида субсидия ажратилади.

Субсидия экофаолликни ошириш, аҳолини табиатни муҳофаза қилишга жалб қилиш ва дарахтлар экилишини рағбатлантиришга қаратилган. Низом асосида давлат туман (шаҳар) экология бўлими ва “Экофаол фуқаро” платформаси орқали дарахтларни ҳисобга олиш, тасдиқлаш ва субсидия бериш жараёнлари назорат қилинади.

Талабгор томонидан танланган майдонда дарахтларнинг экилгани ва парваришлангани юқоридаги платформада қайд этилади ва туман (шаҳар) экология бўлими томонидан 5 иш куни ичида тасдиқланади ёки рад қилинади. Сўнг субсидиянинг 50 фоиз миқдори тўлаб берилади. Қолган қисми тўлов талабномаларга мувофиқ келтирилади ва банк орқали жўнатилади.  

Бу янги тизим бир вақтнинг ўзида бир неча муҳим мақсадни амалга оширишни назарда тутади.

Ўзбекистонда 2025 йилда ўсиб бораётган экологик ташаббуслар доирасида камбағал оилаларни ўрмон фонди ерларида дарахт экишга жалб этиш, умумий яшил майдонларни кенгайтиришга хизмат қилади. Бу ташаббус 20 000 гектарга яқин ҳудудда дарахтлар экишни кўзда тутган кичик ва катта экосистемаларга қаратилган тадбирлар билан уйғунлаштирилган.  

Мазкур субсидиялар камбағал оилалар учун нафақат иқтисодий рағбат, балки уларни қишлоқда дарахтлар экиш билан боғлиқ ишларда фаол иштирок этишини таъминлайди. Шунингдек, ижтимоий ёрдамлар кўламини кенгайтириш ва турли инструментлар орқали давлат томонидан кўмаклашишни йўлга қўйишга хизмат қилади.  

Талабгорлар “Экофаол фуқаро” платформаси орқали рўйхатдан ўтиб, дарахт экилган майдон ҳақида маълумот киритади. Далолатнома ва фотоҳисобот: территорияга масъул эколог ходимлар  чиқиб, ҳужжатлар асосида ишни тасдиқлайди.

Субсидия тўлови туман экология бўлими томонидан маълумотлар тасдиқланганидан сўнг, маблағнинг 50 фоиз тўланади ва қолган қисми тегишли тартибда жўнатилади.  

Бир сўз билан айтганда, ўрмон фондида дарахтлар учун субсидия тизими — бу фақатгина иқтисодий ёрдам эмас, балки ижтимоий, экологик ва маънавий жиҳатдан ҳам муҳим қадамдир. Бу ташаббус аҳолининг экологик фаоллигини ошириш билан бирга камбағал оилаларни ҳам қўллаб‑қувватлайди.

Шаҳноза Маматуропова, ЎзА