Маълумки, қимматбаҳо тошлардан ва металлардан ясалган заргарлик буюмларини чегара божхона постлари орқали Ўзбекистонга олиб кириш ва ундан олиб чиқишда белгиланган меъёрлар бор.

Жумладан, жисмоний шахслар Ўзбекистонга ўз эҳтиёжлари учун 65 граммгача бўлган заргарлик буюмларини олиб киришлари мумкин. 65 граммдан кўп бўлган заргарлик буюмларини олиб кириш эса, бевосита божхона тўловларини тўлаган ҳолда амалга оширилади. Тўловлар миқдори олиб кирилаётган заргарлик буюмлари тури ва вазнига кўра ўзгаради. 65 граммдан ошган заргарлик буюмлари учун белгиланган тартибда бож тўланади. 

Масалан, жисмоний шахс томонидан Ўзбекистон ҳудудига оғирлиги 100 гр бўлган заргарлик буюми олиб кирилаётган бўлса, 100 граммнинг 65 граммига имтиёз қўлланилади. Яъни, ҳеч қандай божхона тўлови ундирилмайди.  

Қолган 35 грамм заргарлик буюми учун меъёрий ҳужжатларда белгиланган тартибда божхона тўлови ундирилади. Бунда бож миқдори олиб кирилаётган заргарлик буюмининг қандай қийматдаги металлдан ясалгани, ундаги тош қиймати инобатга олинган ҳолда белгиланади. Тижорат мақсадларида заргарлик буюмларини олиб кириш бевосита божхона юк декларациясини расмийлаштирган ҳолда амалга оширилади.  

Маълумот ўрнида айтиш жоиз, қимматбаҳо металл ва тошлардан ясалган заргарлик буюмларини курьерлик хизматлари ва почта жўнатмалари орқали Ўзбекистонга олиб кириш ва ундан олиб чиқиш тақиқланади.  

Бироқ, шунга қарамай, гўёки яқинларига совға деган важ ва баҳоналар билан тилла ва заргарлик буюмларини белгиланган нормалардан кўпроқ олиб киришга уринаётган шахслар ҳамон учраб турибди.  

Хусусан, Тошкент халқаро аэропортида қўшни давлатдан учиб келган фуқаронинг юклари орасидан меъёридан ортиқча бўлган заргарлик буюмлари борлиги аниқланди.  

Жорий йилнинг 25 май куни Истанбул-Тошкент йўналиши бўйича учиб келган, яшил йўлак орқали ҳаракатланиб келаётган фуқаро чегара божхона пости ходимлари томонидан тўхтатилди.  

Фуқарога тегишли бўлган юкларни белгиланган тартибда текшириш жараёнида йўловчи божхона декларациясида ёзиб кўрсатилмаган, божхона органи ходимларининг оғзаки сўрови вақтида ҳам маълум қилинмаган тахминий қиймати 350 миллион сўмлик заргарлик буюмлари борлиги аниқланди. Мазкур заргарлик буюмларининг умумий оғирлиги 370 граммни ташкил этмоқда.  

Ҳолат юзасидан суриштирув ҳаракатлари олиб борилмоқда.  

Ш.Маматуропова,  

ЎзА