Nemis olimlari ilm-fan tarixida ilk bor qorong‘uda porlab turuvchi genetik modifikatsiyalangan o‘rgimchaklarni yaratishga muvaffaq bo‘lishdi. Bu yutuq biologiya va biomateriallar sohasida yangi ufqlarni ochishi mumkin.

Tajriba davomida olimlar o‘rgimchak tuxumlariga maxsus DNK kodlovchi eritma kiritish orqali ularning genetik tuzilmasini o‘zgartirdi. Natijada, o‘rgimchaklar qizil rangda porlab turuvchi to‘r to‘qiy boshladi. Bu modifikatsiya nafaqat tashqi xususiyatlarni, balki o‘rgimchak to‘rining fizik-kimyoviy sifati — mustahkamligi, elastikligi va parchalanish davrini ham boshqarish imkonini beradi.

Kelajakda bu texnologiya tibbiyot, xususan jarrohlikda katta qo‘llanilishga ega bo‘lishi mumkin. Masalan, so‘riladigan va individual ehtiyojlarga moslashtirilgan jarrohlik iplarini ishlab chiqish, biologik to‘qimalarni tiklashda foydalaniladigan sun’iy materiallar yaratish rejalashtirilmoqda.

Mazkur tajriba zamonaviy gen muhandisligi sohasida navbatdagi muhim qadam bo‘lib, tirik organizmlar orqali funksional materiallar ishlab chiqarish imkoniyatlarini kengaytiradi. Shu bilan birga, bunday tajribalar atrof-muhit va etik me’yorlarga oid yangi savollarni ham yuzaga chiqarishi mumkin.

<iframe width="650" height="420" src="https://www.youtube.com/embed/MaKjQ56yL4I" title="Nemis olimlari tun zulmatida porlaydigan to‘r yasadi" frameborder="0" allow="accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share" referrerpolicy="strict-origin-when-cross-origin" allowfullscreen></iframe>

Madinabonu Nasriyeva, Anvarxo‘ja Ahmedov, O‘zA