-

Академик Маҳмуд Мирзаев номидаги боғдорчилик, узумчилик ва виночилик илмий-тадқиқот институтида бугунги кунда мева ва узумнинг истиқболли навлари асосида сертификатланган кўчатлар етиштириб келинмоқда. Институтда олма, нок, шафтоли, ўрик, олхўри, гилос, бодом, ёнғоқ, фундук, анжир ва узумнинг маҳаллий ҳамда хорижий ҳосилдор навлари илмий асосда кўпайтирилади. Етиштирилаётган кўчатлар нав тозалиги, генетик барқарорлиги ва фитосанитар талабларга мувофиқлиги бўйича қатъий назоратдан ўтказилиб, сертификат асосида реализация қилинади. Бу эса юқори ҳосилдор, касалликларга чидамли ҳамда бозор талабига жавоб берадиган боғлар барпо этишга хизмат қилади. Хусусан, олманинг интенсив боғлар учун мўлжалланган навлари, нокнинг истиқболли турлари, шунингдек, экспортбоп узум навларига юртимизда талаб юқорилиги боис бу ерда илмий асосда кўпайтирилмоқда. Кўчат ўтқазиш агротехникаси бўйича ушбу институт илмий ходими Нодирбек Жалиловга юзландик.    

- Ҳар йили юртимизда “Яшил макон” умуммиллий дастури доирасида ниҳол ўтқазиш амаллари бажарилади. Кўчат экишда нималарга эътибор қаратиш керак? Кўчатнинг ҳосилдорлигини қайси белгиларидан ажратиб олиш мумкин?

- Мана баҳор ҳам кириб келди. Ҳамма жойда кўчат экиш, кесиш, шакл бериш, янги боғлар барпо қилишишлари бошлаб юборилган. Томорқамизда ёки катта майдонларда боғ барпо қиладиган бўлсак биринчи ўринда кўчатни сифатига, уни кўринишига эътибор қаратиш керак...  

Ҳар бир кўчатнинг биологик хусусиятига қараб, ҳудуднинг тупроқ шароитига мос бўлган навларни танлаш маъқул бўлади. Масалан, жанубий ҳудудларимизда асосан анор, анжир, субтропик экинлар етиштирилади. Тепароқ қисмларида олма, олхўри, нок, тоғ, тоғолди зоналарда ёнғоқ, бодом кўчатлари кўпроқ мос келади.

<iframe width="650" height="420" src="https://www.youtube.com/embed/jI6W-EQASCk" title="Mevali ko‘chatni qanday tanlash kerak?" frameborder="0" allow="accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share" referrerpolicy="strict-origin-when-cross-origin" allowfullscreen></iframe>

Санжар Тошпўлатов, Нишонбой Абдувойитов, Салим Обиджонов, ЎзА