Олимлар Эйнштейннинг умумий нисбийлик назариясига таяниб, Марсдаги вақт Ерга қараганда кунига ўртача 477 микросекундга тезроқ ўтишини аниқлади. Тадқиқот The Astronomical журналида чоп этилган.

Ҳисоб-китобларга Марснинг Ерга нисбатан беш баравар заиф тортишиш кучи, унинг орбитал тезлиги ва орбитасининг чўзинчоқ шакли, шунингдек Қуёш, Ер ва Ойнинг гравитацион таъсири киритилган. Умумий нисбийлик назариясига кўра, ҳаракат тезлиги ва гравитация даражасига қараб вақт турлича оқади — бу ҳодиса вақтнинг секинлашиши (time dilation) деб аталади.  

Марс Қуёшдан узоқроқ бўлгани учун секинроқ айланади, аммо орбитаси чўзинчоқ бўлгани сабабли яқинлашганда тезлашади, узоқлашганда секинлашади. Шунингдек, Марснинг Қуёш ва Ер–Ой тизимидан турлича масофада бўлиши вақтнинг ўзгариб туришига олиб келади. Шу омилларнинг биргаликдаги таъсири натижасида Марсдаги вақт Ерга қараганда бироз тезроқ оқади.  

Марсдаги “бир сония” астронавт учун одатдагидек бўлади, бироқ Ерда турган кузатувчи учун у бироз тезроқ ўтади. Фарқ ўртача суткасига 477 микросекундни ташкил этади; бу кўрсаткич Марснинг орбитадаги ҳолатига қараб ±226 микросекундга ўзгариши мумкин.  

Мутахассислар бу кичик фарқ келажакда Марс атрофидаги новигация, алоқа ва ГПС тизимларини Ер билан синхронлаштиришда муҳим аҳамият касб этишини таъкидлашмоқда.  

<iframe width="650" height="420" src="https://www.youtube.com/embed/z_jjhbGovE8" title="Marsda vaqt Yerga qaraganda tezroq o‘tadi" frameborder="0" allow="accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share" referrerpolicy="strict-origin-when-cross-origin" allowfullscreen></iframe>

Мадинабону Насриева, Анвархўжа Аҳмедов, ЎзА