Xitoyning Maomin hududi uzoq yillardan buyon lichji (tropik meva) parvarishi bilan mashhur bo‘lib, eng yirik lichji bazasi hisoblanadi. Hududdagi umumiy ekin maydoni 1,4 million munini tashkil etadi, bu esa yillik hosil chiqimi bo‘yicha mamlakatdagi umumiy hosilning to‘rtdan bir qismiga teng. Shuningdek, mahalliy aholining daromadlari va qishloq xo‘jaligi salohiyati shu mahsulotlar hisobiga sezilarli darajada oshmoqda.

Muni – qishloq xo‘jaligida ekin maydonini o‘lchash uchun ishlatiladigan an’anaviy Xitoy birligi. Bir muni taxminan 667 kvadrat metrga teng, ya’ni 1,4 million muni 934 gektar maydonni tashkil etadi. Bu ekin maydoni lichji va boshqa mahalliy ixtisoslashgan mahsulotlar parvarishi uchun katta hudud va yuqori hosil berish imkonini beradi.  

Xitoy Xalq Respublikasi Prezidenti va Kommunistik partiyasi Markaziy qo‘mitasi Bosh kotibi Si Szinpin qishloqni tiklashda mahalliy ixtisoslashgan mahsulotlarni rivojlantirish va mahalliy resurslardan samarali foydalanishga alohida e’tibor qaratgan. U bu tushunchani uch iyeroglif orqali izohlagan: Tu (mahalliy) – mahalliy xususiyatlar mahsulotning raqobatbardoshligini oshiradi, Te (ixtisoslashgan) – mahalliy kolorit va o‘ziga xos xususiyatlar mahsulotning raqobatbardoshligini oshiradi, Chan (mahsulot/sohalar) – ishlab chiqarish zanjirini uzaytirish va qiymat qo‘shish orqali samarali industriyani rivojlantiradi.

Xitoyning turli hududlarida mahalliy ixtisoslashgan mahsulotlar sohaga aylantirilgan. Masalan, Guansi-Chjuan avtonom rayonida “kichik guruchli lag‘mon” milliy kolorit bilan sanoatga aylantirilgan, Yanyan shahrida esa “oltin pomelo” bog‘lari (tropik mevalar) hosil bermoqda. Shensi viloyatining shimolidagi lyos tuprog‘i bilan qoplangan keng va nisbatan baland tekis maydon tabiiy sharoitlar va quyosh nuri uchun juda mos. Shu bois, bu hududdagi olma bog‘lari sersuv va mazali meva berishi bilan ajralib turadi.

Si Szinpin ta’kidlaganidek, mahalliy ixtisoslashgan mahsulotlardan foydalanish nafaqat iqtisodiy foyda, balki madaniy va turizm salohiyatini ham rivojlantirishi mumkin. Har bir hudud o‘z sharoitiga mos yo‘lni topib, mahalliy mahsulotlar orqali qishloqni kompleks ravishda tiklashning samarali vositasini yarata oladi.

Xitoy tajribasi O‘zbekiston uchun ham muhim namuna hisoblanadi. Bugungi kunda ikki davlat o‘rtasida do‘stlik aloqalari mustahkamlanib, qishloqni tiklash va mahalliy ixtisoslashgan mahsulotlar sohasida tajriba almashish amaliyoti yo‘lga qo‘yilmoqda. Bu orqali O‘zbekistonda mahalliy resurslardan samarali foydalanish va iqtisodiy salohiyatni rivojlantirish imkoniyati kengaymoqda, shu bilan birga ishlab chiqarish zanjirini uzaytirish orqali aholining daromadlari ham oshishi kutilmoqda.

Nilufar Bozorova, O‘zA