Хитойнинг Маомин ҳудуди узоқ йиллардан буён личжи (тропик мева) парвариши билан машҳур бўлиб, энг йирик личжи базаси ҳисобланади. Ҳудуддаги умумий экин майдони 1,4 миллион мунини ташкил этади, бу эса йиллик ҳосил чиқими бўйича мамлакатдаги умумий ҳосилнинг тўртдан бир қисмига тенг. Шунингдек, маҳаллий аҳолининг даромадлари ва қишлоқ хўжалиги салоҳияти шу маҳсулотлар ҳисобига сезиларли даражада ошмоқда.

Муни – қишлоқ хўжалигида экин майдонини ўлчаш учун ишлатиладиган анъанавий Хитой бирлиги. Бир муни тахминан 667 квадрат метрга тенг, яъни 1,4 миллион муни 934 гектар майдонни ташкил этади. Бу экин майдони личжи ва бошқа маҳаллий ихтисослашган маҳсулотлар парвариши учун катта ҳудуд ва юқори ҳосил бериш имконини беради.  

Хитой Халқ Республикаси Президенти ва Коммунистик партияси Марказий қўмитаси Бош котиби Си Цзиньпин қишлоқни тиклашда маҳаллий ихтисослашган маҳсулотларни ривожлантириш ва маҳаллий ресурслардан самарали фойдаланишга алоҳида эътибор қаратган. У бу тушунчани уч иероглиф орқали изоҳлаган: Ту (маҳаллий) – маҳаллий хусусиятлар маҳсулотнинг рақобатбардошлигини оширади, Тэ (ихтисослашган) – маҳаллий колорит ва ўзига хос хусусиятлар маҳсулотнинг рақобатбардошлигини оширади, Чань (маҳсулот/соҳалар) – ишлаб чиқариш занжирини узайтириш ва қиймат қўшиш орқали самарали индустрияни ривожлантиради.

Хитойнинг турли ҳудудларида маҳаллий ихтисослашган маҳсулотлар соҳага айлантирилган. Масалан, Гуанси-Чжуан автоном районида “кичик гуручли лағмон” миллий колорит билан саноатга айлантирилган, Яньян шаҳрида эса “олтин помело” боғлари (тропик мевалар) ҳосил бермоқда. Шэньси вилоятининг шимолидаги лёс тупроғи билан қопланган кенг ва нисбатан баланд текис майдон табиий шароитлар ва қуёш нури учун жуда мос. Шу боис, бу ҳудуддаги олма боғлари серсув ва мазали мева бериши билан ажралиб туради.

Си Цзиньпин таъкидлаганидек, маҳаллий ихтисослашган маҳсулотлардан фойдаланиш нафақат иқтисодий фойда, балки маданий ва туризм салоҳиятини ҳам ривожлантириши мумкин. Ҳар бир ҳудуд ўз шароитига мос йўлни топиб, маҳаллий маҳсулотлар орқали қишлоқни комплекс равишда тиклашнинг самарали воситасини ярата олади.

Хитой тажрибаси Ўзбекистон учун ҳам муҳим намуна ҳисобланади. Бугунги кунда икки давлат ўртасида дўстлик алоқалари мустаҳкамланиб, қишлоқни тиклаш ва маҳаллий ихтисослашган маҳсулотлар соҳасида тажриба алмашиш амалиёти йўлга қўйилмоқда. Бу орқали Ўзбекистонда маҳаллий ресурслардан самарали фойдаланиш ва иқтисодий салоҳиятни ривожлантириш имконияти кенгаймоқда, шу билан бирга ишлаб чиқариш занжирини узайтириш орқали аҳолининг даромадлари ҳам ошиши кутилмоқда.

Нилуфар Бозорова, ЎзА