Тарихнинг шафқатсиз синовлари ва вақт чанги остида қолган муқаддас қадамжоларнинг қайта тикланиши — бу нафақат меъморий жараён, балки халқнинг ўзлигига, маънавий илдизларига ва миллий кодига қайтишидир. Ўзбекистон сўнгги ўн йилликда Президент Шавкат Мирзиёев раҳнамолигида ўз тарихининг мутлақо янги саҳифасини — Маърифий Ислом ва Учинчи Ренессанс пойдеворини қуриш даврини бошлади.
Бугун заминимиздаги ҳар бир ғишт, ҳар бир кошин нафақат миллий ғурур, балки инсоният цивилизациясига беқиёс ҳисса қўшган ислом маданиятининг боқий меросидан сўзламоқда. Давлат раҳбари таъкидлаганидек: “Маънавият — энг қудратли қуролимиз, у орқали биз нафақат ўтмишимизни эъзозлаймиз, балки келажагимизни барпо этамиз”. Ушбу тизимли ислоҳотларнинг стратегик маркази ва маънавий ўқи бўлмиш Ўзбекистондаги Ислом цивилизацияси маркази нафақат маҳобатли бино, балки буюк аждодларимийзнинг минг йиллик илмий меросини бирлаштирувчи, Шарқ ва Ғарб тафаккурини боғловчи улкан академиядир.
Президент ушбу мажмуани бежизга “халқимизнинг маънавий қудрати тимсоли” деб атамади. Марказ музейи ва кутубхонасидаги минг йиллик нодир қўлёзмалар, хусусан, Усмон Мусҳафининг асл нусхаси ислом илм-фанининг олтин даврини қайта жонлантиради. Бу ерда диний ва дунёвий илмларнинг уйғунлиги — янги Хоразмийлар, Берунийлар ва Ибн Синоларни тарбиялайдиган фундаментал пойдевор яратилмоқда, зеро илм ва иймон бирлашган жойдагина ҳақиқий юксалиш юз беради.
Муҳаддислар султони Имом Бухорий мажмуасида олиб борилаётган мисли кўрилмаган реставрация ва кенгайтириш ишлари замонавий Ўзбекистоннинг маънавий жасорат намунасидир. Самарқанднинг ушбу табаррук масканида бир вақтнинг ўзида 10 минг намозхонни сиғдира оладиган улуғвор масжид, маҳобатли миноралар ва илмий-тадқиқот марказлари бунёд этилди. Шу билан бирга, Сурхондарёдаги Имом Термизий ва Исо Термизий мажмуаларида, Бухородаги “Етти пир” зиёратгоҳларида ҳам ЮНEСКО стандартлари асосида мукаммал илмий реставрация ишлари олиб борилди. Бу жараёнда тарихий обидаларнинг асл ҳолатини, қадимий руҳини сақлаб қолниш учун асрлар давомида сайқалланган миллий меъморчилик анъаналари энг замонавий муҳандислик ечимлари билан уйғунлаштирилди. Натижада, юртимизда давлат муҳофазасига олинган маданий мерос объектлари сони икки мингтадан ошди ва уларнинг ҳар бири жаҳон аҳли учун очиқ маърифат манбаига айланди. Маърифат билан жаҳолатга қарши курашиш ғояси давлат сиёсатининг устувор йўналишига айланиб, Ўзбекистонни дунё зиёрат туризмининг марказларидан бирига айлантирди. Бугун мамлакатимиз нафақат тарихий обидалар макони, балки тинчлик, бағрикенглик ва динлараро мулоқотнинг халқаро майдонига айланди.
Давлатнинг очиқлик ва конструктив ҳамкорлик сиёсати туфайли визасиз режим жорий этилган давлатлар сони қисқа вақт ичида 9 тадан 90 тага етказилди. Бунинг самараси ўлароқ, йиллик зиёратчи сайёҳлар оқими сўнгги ўн йилда 200 мингдан 2 миллионгача — яъни 10 бараварга ошди. Бухоронинг муқаддас қадамжоларида олиб борилган кенг кўламли ободончилик ишлари нақшбандлик таълимотига ва соф исломий қадриятларга берилган юксак эҳтиром бўлиб, мамлакатимизнинг “Global Muslim Travel Index” рейтингида кучли ўнталикка киришини ва “Ислом оламининг маданий пойтахти” мақомини мустаҳкамлашини таъминлади.
Бугунги кунда зиёрат туризми соҳасида “Ҳалол” ва “Muslim-friendly” стандартларининг кенг жорий этилиши, дижитал-музейлар ва смарт-туризм тизимларининг йўлга қўйилиши Ўзбекистонни ислом оламининг энг жозибадор ва хавфсиз манзилларидан бирига айлантирди. Бу ислоҳотлар — шунчаки иқтисодий лойиҳа ёки сайёҳларни жалб қилиш воситаси эмас, балки келажак авлодларга қолдирилаётган, уларнинг ўзлиги билан фахрланишига хизмат қиладиган энг катта маънавий хазинадир. Президент Шавкат Мирзиёев таъкидлаганидек: “Ўз тарихини билмайдиган, ундан сабоқ олмайдиган халқнинг келажаги бўлмайди”.
Ўзбекистон ўз тарихини ва муқаддас қадриятларини тиклаш орқали дунёга янги Ўзбекистоннинг бағрикенг, илмпарвар ва тинчликсевар қиёфасини намойиш этмоқда. Амир Темур ҳазратлари айтганларидек: “Биз ким — мулк-и Турон, амир-и Туркистонмиз...”. Бугунги кунда ушбу тарихий улуғворлик ва миллий юксалиш муқаддас қадамжоларимизнинг янги қиёфасида, илм-фан марказларининг гуллаб-яшнашида ҳамда юртимизга келаётган миллионлаб зиёратчиларнинг ҳайрати ва эҳтиромида ўз аксини топмоқда.
Бу йўл — аждодлар шаънини улуғлаш ва авлодлар келажагини нурафшон этиш йўлидир.
А. Ғаффоров,
ЎзА