Афсуски, ногиронлиги бўлган шахслар кўпинча ишлаш, таълим даражасини ошириш ва жамият ҳаётида тўлақонли иштирок этиш имкониятидан маҳрум бўлади. Ҳозирги пайтда уларнинг сони жаҳон миқёсида тахминан 1 миллиардни ташкил этади.

Мамлакатимизда ногиронлиги бўлган шахсларнинг ҳуқуқларини таъминлашнинг асосий принциплари белгилаб берилган. Шунингдек, мавжуд қонунчиликка асосан, имконияти чекланган шахсларни давлат томонидан қўллаб-қувватлаш тизимини тубдан такомиллаштириш борасида бир қанча зарурий чора-тадбирлар амалга оширилмоқда. 

Бюджетдан ташқари Пенсия жамғармаси матбуот хизмати фуқаролардан келган саволларга жавоб берди. 

– Бугунги кунда кўзи ожиз I гуруҳ ногиронлиги бўлган шахсларга қанча устама тўланмоқда? 

– “Фуқароларнинг давлат пенсия таъминоти тўғрисида”ги Ўзбекистон Республикаси қонунининг 28-моддасига кўра, кўзи ожизлик бўйича I гуруҳ ногиронлиги бўлган шахсларга пенсияни ҳисоблаш базавий миқдорининг 100 фоизи миқдорида пенсияларига устама ҳақ тўланиши белгиланган. Ҳозирда пенсияни ҳисоблаш базавий миқдори 428 минг сўмни ташкил этади. 

– Кимларга пенсия пули уларнинг яшаш манзилларига етказиб берилади? 

–Қонунчиликка мувофиқ, I ва II гуруҳ ногиронлиги бўлган шахслар ва мустақил ҳаракатланиш ҳамда пенсияларни сайёр кассаларда олиш имконияти бўлмаган шахсларга пенсиялар Халқ банки филиали томонидан бевосита уларнинг яшаш жойига етказиб берилади. 

–Ногиронлик пенсиясини қандай қилиб қайта ҳисоблатиш мумкин? 

–Фуқаро I ва II гуруҳ ногиронлик пенсияси тайинланганидан кейин камида 1 йил иш стажига эга бўлса, унинг аризаси асосида иш стажи ва иш ҳақи инобатга олинган ҳолда пенсияси ҳар 2 йилда бир маротаба қайта ҳисоблаб берилади. 

–50 ёшдан имтиёзли пенсияга чиқиш учун ногиронлиги бўлган болага қараб туриш даври иш стажига қўшиладими? 

–Ногиронлиги бўлган болани 8 ёшгача тарбия қилган ногиронлиги бўлган боланинг онасига пенсия тайинлашда талаб қилинадиган 20 йиллик иш стажига ногиронлиги бўлган болага қараган даври қўшиб ҳисобланади. 

Юқорида назарда тутилган давр, иш стажи камида 7 йил мавжуд бўлган тақдирдагина қўшиб ҳисобланади. Мазкур талабларга жавоб берган ҳолда фуқарода камида 20 йил иш стажи мавжуд бўлса, имтиёзли 50 ёшдан ёшга доир пенсияга чиқиши мумкин. 

Муҳайё Тошқораева, ЎзА