Ўзбекистоннинг барча ҳудудларида — Қорақалпоғистон Республикаси, вилоятлар ва Тошкент шаҳрида — 26 ноябрдан 26 декабргача коррупцияга қарши курашиш бўйича маҳаллий кенгашлар салоҳиятини оширишга қаратилган икки кунлик ўқув дастурлари ўтказилмоқда.
Мазкур ташаббус Коррупцияга қарши курашиш агентлиги, БМТ Тараққиёт дастури (БМТТД) ва Европа Иттифоқи ҳамкорлигида амалга оширилмоқда.
Тренингларда иштирокчилар коррупциявий хавфларни аниқлаш, парламент ва жамоатчилик назорати механизмларини қўллаш, фуқаролар билан самарали мулоқот олиб бориш, ОАВ билан очиқ ҳамкорлик ҳамда институционал шаффофлик ҳолатини баҳолаш бўйича амалий билимларга эга бўлмоқда.
– Коррупцияга қарши кураш жараёнида журналистлар ва жамоатчиликнинг роли ҳал қилувчи аҳамиятга эга, — дейди халқаро тоифадаги медиатренер Беруний Алимов. Чунки, ОАВ хавф сигналларини олдиндан аниқлаб, жамиятдаги ноаниқликлар ва турли муаммоларни мониторинг қилиб, уларни оммага етказадиган институционал механизм ҳисобланади. Ахборот шаффоф бўлган жойда коррупция илдиз отиши қийинлашади. Ташкил қилинаётган тренинглар айнан шу тизимни кучайтиришга хизмат қилади.
Алимовнинг фикрига кўра, ҳозирги шароитда ОАВ давлат идоралари ва аҳоли ўртасида “очиқ мулоқот кўприги”, коррупциявий ҳодисаларни эрта аниқловчи индикатор, жамоатчилик фикрини шакллантирувчи соҳавий кузатувчи вазифасини бажаради. Бу жараёнда журналистларнинг билим ва кўникмасини ошириш — коррупцияга қарши тизимдаги энг муҳим ҳуқуқий ва ижтимоий воситалардан бири ҳисобланади.
— Коррупция тизимли муаммо бўлганлиги учун у билан курашишда комплекс ёндашув зарур, — дейди Тошкент давлат юридик университети катта ўқитувчиси Дилафруз Суфиева. – Республика даражасида Сенат бошчилигида, ҳудудларда эса халқ депутатлари маҳаллий кенгашлари доирасида яратилган коллегиал органлар — ижро ҳокимияти, ҳуқуқни муҳофаза қилувчи ва суд органлари, ОАВ, нодавлат нотижорат ташкилотлари ва фуқаролик жамияти институтларининг салоҳият ва имкониятлари ягона мақсад — коррупцияга қарши курашишга бирлаштирилади.
Суфиеванинг таъкидлашича, тренинглар коррупциянинг турли кўринишлари — йирик, маиший, соҳавий ҳолатлар билан манзилли курашишни кучайтиради. Шу орқали ҳудудларда тизимли таҳлил, шаффофлик ва жавобгарлик муҳити яратилади.
— Журналистикада йиллар давомида ишлаб келаётган мутахассис сифатида айтишим мумкинки, коррупциянинг илдизлари фақат ҳуқуқий чоралар билан йўқолмайди, – дейди лойиҳанинг яна бир эксперти, Журналистларни қайта тайёрлаш маркази директори ўринбосари Нозима Тошпўлатова. — Бу жараёнда жамоатчиликнинг танқидий фикрлаши, ОАВнинг тезкор реакцияси ва фуқароларнинг ўз позициясига эга бўлиши ҳал қилувчи аҳамиятга эга.
Коррупция — бу шунчаки қонунга хилоф ҳаракат эмас, балки жамиятдаги бошқарув сифатининг кўзгусидир. Агар фуқаролар ахборотни эркин ололмаса, агар давлат идораларининг фаолияти шаффоф бўлмаса ёки ОАВ савол беришдан қўрқса — у ҳолда ҳар қандай ислоҳот ҳам кутилган самарани бермайди.
Санжар Тошпўлатов ЎзА