Жаҳон миқёсида коррупцияга қарши курашиш долзарб масалалардан бири ҳисобланади. Бу борада кўплаб халқаро ҳужжатлар қабул қилиниб, улар асосида ушбу иллатга қарши чоралар кўрилмоқда.
Мамлакатимизда ҳам бу борада тегишли давлат органлари, фуқаролик жамияти институтлари ва нодавлат ташкилотлари томонидан кенг кўламли тадбирлар белгиланиб, бюрократик тўсиқларни бартараф этиш ва “яширин иқтисодиёт”ни қисқартириш чоралари кўрилмоқда. Жумладан, Ўзбекистон Республикасининг “Коррупцияга қарши курашиш тўғрисида”ги, “Давлат ҳокимияти ва бошқаруви органлари фаолиятининг очиқлиги тўғрисида”ги, “Давлат харидлари тўғрисида”ги, “Жамоатчилик назорати тўғрисида”ги каби қонунлар қабул қилинган. Шунингдек, Ўзбекистон Республикаси Президентининг “Ўзбекистон Республикасида коррупцияга қарши курашиш тизимини янада такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида”ги, “Судьяларнинг чинакам мустақиллигини таъминлаш ҳамда суд тизимида коррупциянинг олдини олиш самарадорлигини ошириш чора-тадбирлари тўғрисида”ги, “Коррупцияга қарши курашиш фаолиятини самарали ташкил этишга доир қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида”ги, “Коррупцияга қарши муросасиз муносабатда бўлиш муҳитини яратиш, давлат ва жамият бошқарувида коррупциявий омилларни кескин камайтириш ва бунда жамоатчилик иштирокини кенгайтириш чора-тадбирлари тўғрисида”ги фармон ва қарорлари мавжуд.
– Мазкур қонун ҳужжатлари асосида коррупциявий хавфларни аниқлаш ва тизимли таҳлил қилиш, уларни келтириб чиқарувчи омилларни бартараф қилиш учун масъул бўлган алоҳида орган – Коррупцияга қарши курашиш агентлиги ташкил этилди, шунингдек, коррупцияга қарши кураш бўйича Республика идоралараро комиссияси тузилган, – дейди Навоий вилоят судининг раиси Абдулло Аллаев. – Давлат органлари ва ташкилотларининг фаолиятида очиқлик, ошкоралик, шаффофликни таъминлаш ҳамда мансабдор шахсларнинг аҳоли олдидаги ҳисобдорлигини йўлга қўйиш орқали давлат бошқарувида самарали ва таъсирчан жамоатчилик назоратини амалга ошириш учун зарур шароитлар яратилди. Давлат ҳокимияти органлари ва йирик хўжалик юритувчи субъектларда коррупцияга қарши ички назорат тузилмалари фаолияти йўлга қўйилди. Республикамизда Коррупцияга қарши курашиш агентлиги томонидан юритиладиган “Коррупцияга оид жиноятларни содир этишда айбдор деб топилган шахсларнинг очиқ электрон реестри” жорий этилмоқда. Коррупцияга қарши курашувчи идоралар томонидан эса коррупциянинг ҳар қандай кўринишларига нисбатан жавобгарлик муқаррарлигини таъминлаш учун барча куч ва воситалар сафарбар этмоқда.
2024 йил давомида Навоий вилоятида жиноят ишлари бўйича судлар томонидан коррупция билан боғлиқ 563 та жиноят иши кўрилган ва 521 нафар шахсга нисбатан жазо тайинланиб, ҳукм чиқарилган. Уларнинг 15 нафари 60 ёшдан ошган шахслар, 85 нафари аёллардир. Энг ачинарлиси, жиноят иштирокчилари орасида 107 нафар ёшларнинг ҳам борлигидир. Демакки, бу иллатга қарши курашиш ҳамон долзарблигича қолмоқда.
– Коррупция шундай иллатки, уни бир ёки икки идоранинг саъй-ҳаракати билан йўқ қилиб бўлмайди, – дейди Навоий вилоят судининг судьяси Турғун Қаҳҳоров. – Қачонки, барча фуқароларимиз, жамият унга қарши биргаликда курашиб, унинг илдизларини йўқ қилишга киришилсагина ижобий натижага эришиш мумкин. Зеро, давлатимиз раҳбари таъкидлаганидек, “Коррупция – бу давлатимизни ич-ичидан емириб, миллий хавфсизлигимизга рахна соладиган ғоят хатарли таҳдид ва унга қарши муросасиз кураш олиб бориш барчамизнинг бурчимиздир”.
“Коррупцияга қарши курашиш тўғрисида”ги қонуннинг 4-моддасида коррупцияга қарши курашишнинг асосий принциплари сифатида қонунийлик, фуқаролар ҳуқуқлари, эркинликлари ва қонуний манфаатларининг устуворлиги ҳамда жавобгарликнинг муқаррарлиги кўрсатиб ўтилган.
Нилуфар Бозорова,
ЎзА мухбири